Βιβλιογραφία

Τίτλος Author(s) Publication Publisher Έτος Λέξεις - Κλειδιά Περίληψη
Fegyverrel a kézben!: görög asszonyok a szabadságért Magyarországi Nők Demokratikus Szövetsége 1949 ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Το βιβλίο αυτό εκδόθηκε από τη Δημοκρατική Ένωση Γυναικών Ουγγαρίας. Περιέχει ιστορίες για το ρόλο των γυναικών στον Εμφύλιο. Πχ. το παράδειγμα της δεκατετράχρονης Ηλέκτρας η οποία βασανίστηκε πολύ άγρια επειδή υπηρετούσε τη πατρίδα της. Στο βιβλίο βλέπουμε φωτογραφίες και περιγραφές πως οι Ουγγαρέζες μπορούν να βοηθήσουν τον αγώνα των Ελλήνων.

A görög nép harca hazája szabadságáért és függetlenségéért Országos Szakszervezeti Tanács 1947 ΕΑΜ, ΟΗΕ

Ένα ενημερωτικό φυλλάδιο για την εκπαίδευση ομιλητών και στελεχών στις σχολές των συνδικάτων. Το φυλλάδιο αυτό περιέχει μια σύντομη ανασκόπησης της ελληνικής κατάστασης. Περιγράφει το ελληνικό καθεστώς, το οποίο το χαρακτηρίζει καταπιεστικό και φασιστικό. Αναλύει, επίσης το δημοψήφισμα του 1946, το ρόλο του ΟΗΕ και των άγγλων στην Ελλάδα. Στο τελευταίο στο φυλλάδιο δίνεται έμφαση στο γεγονός ότι οι άγγλοι απορρίπτουν κάθε ξένη επέμβαση στην Ελλάδα και δηλώνεται η υποστήριξη της Παγκόσμιας Οργάνωσης Συνδικάτων στον αγώνα των ελληνικών συνδικάτων. Τέλος, στο φυλλάδιο παρουσιάζονται οι θέσεις του ΕΑΜ.

"Segítséget a görög népnek" Országos Bizottsága : kiállítás : 1948. nov. 11-25. Budapest "Segítséget a görög népnek" Országos Bizottság 1948 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ, ΜΑΡΚΟΣ

Ουσιαστικά είναι μια εφημερίδα με άρθρα και φωτογραφίες που παρουσιάζει τα υλικά μιας έκθεσης η οποία οργανώθηκε από την «Εθνική Επιτροπή Βοήθειας για τον Ελληνικό Λαό» στις 11-25 Νοεμβρίου 1948. Περιέχει πολλές φωτογραφίες, χάρτες, ενημερωτικά άρθρα για την Αντίσταση, για την καθημερινότητα του αγώνα, τους ανθρώπους (για τον Επιτελείο του Δημοκρατικού Στρατού, για τον Μάρκο Βαφειάδη), για τις γυναίκες. Ξεχωριστό άρθρο αφιερώνετε στον ηρωικό ρόλο των γυναικών.

A görög munkásosztály helyzete Népszava 1952 ΜΟΝΑΡΧΟΦΑΣΙΣΜΟΣ

Έκθεση της ελληνικής αντιπροσωπείας στο Συμβούλιο της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας των Συνδικάτων. Στα διάφορα κεφάλαια της έκθεσης κυρίαρχο θέμα αναδεικνύεται «Πως παραδώσανε την Ελλάδα στον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό», και οι συνέπιες αυτής της εξέλιξης, «Η πολιτική των αμερικάνικων ιμπεριαλιστών και μοναρχοφασιστών δωσίλογων τους στην Ελλάδα», «Η κατάσταση της ελληνικής εργατικής τάξης», «Ο αγώνας της ελληνικής εργατικής τάξης», «Η Διεθνής αλληλεγγύη» στον ελληνικό αγώνα και «Αντίσταση και απεργίες».

Livre sur la Grece Direction de l' Information Pres le Gouvernement de la Republique Federative Populaire de Yougoslavie 1948 ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ, ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΟΗΕ

Πρόκειται για έκδοση της Διεύθυνσης Πληροφοριών της Ομοσπονδιακής Γιουγκοσλαβικής Κυβέρνησης η οποία αποτελεί ουσιαστικά μια Βίβλο για την κατάσταση που επικρατούσε στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των γιουγκοσλαβικών αρχών. Στηρίζεται σε συλλογή κυβερνητικών εγγράφων, άρθρα εφημερίδων και εκθέσεις της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών κατά την παραμονή της στην Ελλάδα.

Ιστορία της Οργανώσεως του Ελληνικού Στρατού, 1821-1954 1957 ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ, ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ, ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ, ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Το βιβλίο αποτελεί μια γενική εξιστόρηση της οργάνωσης του Ελληνικού Στρατού από την έναρξη της Επανάστασης του 1821 έως το 1954. Περιγράφονται αναλυτικά όλες οι θεσμικές και άλλες εξελίξεις στην οργάνωση του Ελληνικού Στρατού κατά τη διάρκεια της προαναφερθείσης περιόδου.

Η Ελλάδα στη δεκαετία 1940-1950: ένα έθνος σε κρίση 1984 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΔΣΕ, ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΟ-ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΛΛΗΝΟ-ΒΡΕΤΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ

Ο συλλογικός τόμος περιλαμβάνει μελέτες που αναφέρονται σε διάφορες πτυχές της ελληνικής Ιστορίας από τις αρχές της δεκαετίας του 1940 έως τις αρχές της δεκαετίας του 1950. Ειδικότερα, αναλύονται αφενός η Κατοχή, η Αντίσταση και ο ρόλος των Βρετανών από το 1941 έως το 1944, και αφετέρου η απελευθέρωση, τα Δεκεμβριανά του 1944, ο εμφύλιος πόλεμος (1946-1949) και η εμπλοκή των ΗΠΑ στα ελληνικά ζητήματα από τα μέσα της δεκαετίας του 1940 έως τις αρχές της επόμενης δεκαετίας.

Μακεδονία και Θράκη, 1941-1944: Κατοχή - Αντίσταση - Απελευθέρωση / Macedonia and Thrace, 1941-1944: Occupation - Resistance - Liberation 1998 ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, Β' ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΘΡΑΚΗ, ΚΑΤΟΧΗ, ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Το βιβλίο περιλαμβάνει τις εισηγήσεις των ομιλητών κατά τη διάρκεια του επιστημονικού συνεδρίου που διοργάνωσε το Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου από τις 9 έως τις 11 Δεκεμβρίου 1994 με θέμα την Κατοχή, την Αντίσταση και την απελευθέρωση της Μακεδονίας και της Θράκης. Οι μελέτες αναδεικνύουν διάφορες πτυχές της περιόδου 1941-1944, καλύπτοντας ένα ευρύτατο φάσμα ιστορικού προβληματισμού.

Η ελληνική κοινωνία κατά την πρώτη μεταπολεμική περίοδο (1945-1967) 1994 ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ, ΕΛΛΑΔΑ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ, ΕΛΛΑΔΑ-ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ, ΕΛΛΑΔΑ-ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ, ΕΛΛΑΔΑ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ

Συλλογικός τόμος, ο οποίος περιλαμβάνει μελέτες που αναφέρονται σε διάφορες πτυχές της ελληνικής Ιστορίας από το τέλος του Β’ ΠΠ έως την επιβολή της δικτατορίας των Συνταγματαρχών. Ειδικότερα, αναλύονται μεταξύ άλλων η ανασυγκρότηση και η σταθεροποίηση της ελληνικής οικονομίας κατά τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, οι οικονομικοί θεσμοί και ο οικονομικός προγραμματισμός, η διασύνδεση αναπτυξιακών μηχανισμών και κοινωνικού μετασχηματισμού, το τριμερές Βαλκανικό Σύμφωνο και η ελληνική εξωτερική πολιτική, οι εξελίξεις στον πολιτισμό, η δημόσια διοίκηση και οι κρατικές πολιτικές, η μετανάστευση, οι εργασιακές σχέσεις και ο συνδικαλισμός, η αλληλεπίδραση χωροταξίας και οικοδομικής δραστηριότητας, η πολιτική και η εξέλιξη των κομμάτων.

Αρχεία Εμφυλίου Πολέμου (1944-1949) 1998 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΔΣΕ, ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ, ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Στους 16 τόμους της έκδοσης δημοσιεύονται αυτούσια περίπου 1.300 έγγραφα, κατά κύριο λόγο από το αρχείο της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού του Γενικού Επιτελείου Στρατού, τα οποία αναφέρονται στην εμφύλια σύγκρουση που έλαβε χώρα σε διάφορες περιόδους από το 1944 έως το 1949. Περιλαμβάνονται επίσης περιορισμένο υλικό από το αρχείο του ΚΚΕ, το οποίο αναφέρεται αποκλειστικά σε οργανωτικά ζητήματα των προσκείμενων στο ΚΚΕ ένοπλων ομάδων.

Ντε Γκωλ και Καραμανλής: Το έθνος, το κράτος, η Ευρώπη 2002 ΕΛΛΑΔΑ-ΕΟΚ, ΕΛΛΗΝΟ-ΓΑΛΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΣΑΡΛ ΝΤΕ ΓΚΩΛ

Ο τόμος περιλαμβάνει τις εισηγήσεις των ομιλητών κατά τη διάρκεια της επιστημονικής διημερίδας με τίτλο «Ντε Γκωλ και Καραμανλής: Το Έθνος, το Κράτος, η Ευρώπη» που διοργάνωσαν στις 5 και 5 Οκτωβρίου 2000 το Ίδρυμα Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής και το Ίδρυμα Σαρλ ντε Γκωλ. Το θέμα εξετάζεται στις πολλαπλές διαστάσεις του από Έλληνες και Γάλλους ειδικούς επιστήμονες και δημοσιολόγους. Παράλληλα, διακεκριμένοι πολιτικοί και διπλωμάτες από τις δύο χώρες εισφέρουν την προσωπική εμπειρία τους από τη συνάντηση των δύο ανδρών.

Αρχεία Εθνικής Αντίστασης, 1941-1944 1998 ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ, ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ, ΕΚΚΑ, ΚΑΤΟΧΗ, ΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Πολύτομο έργο, το οποίο επισκοπεί τη δράση των κυριότερων αντιστασιακών οργανώσεων κατά τη διάρκεια της Κατοχής της Ελλάδας από τα στρατεύματα του Άξονα (1941-1944). Ειδικότερα η αναλύεται η συμβολή στον αγώνα εναντίον των κατακτητών του ΕΔΕΣ και των Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών, του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, της ΕΚΚΑ και του 5/42 Συντάγματος Ευζώνων, καθώς και άλλων μικρότερων αντιστασιακών οργανώσεων που έδρασαν κατά τόπους σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Το έργο συμπληρώνεται από αναφορές στις Κατοχικές Αρχές, στα Τάγματα Ασφαλείας και στις εγκληματικές πράξεις των βουλγαρικών δυνάμεων Κατοχής στη Μακεδονία και στη Θράκη.

Octave Merlier, un grand Français, un ami de la Grèce 1984 ΓΑΛΛΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΕΛΛΑΔΑ-ΓΑΛΛΙΑ, ΟΚΤΑΒΙΟΣ ΜΕΡΛΙΕ, ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Έκδοση-φόρος τιμής στον Οκτάβιο Μερλιέ, διευθυντή του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών από το 1938 ως το 1961.

Ιστορία του Ελληνικού Στρατού, 1821-1997 1998 ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ, ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ, ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ, ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Το βιβλίο αποτελεί μια γενική περιγραφή θεμάτων που αφορούν στη συγκρότηση, στη σύνθεση, στη λειτουργία, στην εκπαίδευση, στην ενδυμασία, στον οπλισμό, στην κοινωνική προσφορά και στη δράση του Ελληνικού Στρατού από την έναρξη της Επανάστασης του 1821 έως το 1997.

Ο Γεώργιος Καρτάλης και η δύσκολη δημοκρατία: σαράντα χρόνια από το θάνατό του 1998 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΤΑΛΗΣ, ΕΛΛΑΔΑ-ΙΣΤΟΡΙΑ (20ος ΑΙΩΝΑΣ), ΕΛΛΑΔΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ-ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ, ΕΛΛΑΔΑ-ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Συλλογικός τόμος ο οποίος περιλαμβάνει μελέτες σχετικά με διάφορες πτυχές της πολιτικής διαδρομής του Γεώργιου Καρτάλη, οι οποίες παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο δύο συνεδρίων που πραγματοποιήθηκαν στην Αθήνα και στο Βόλο τον Φεβρουάριο και τον Νοέμβριο του 1997 αντίστοιχα. Οι συγγραφείς αναλύουν την προσωπικότητα και τις δραστηριότητες του Γεώργιου Καρτάλη, τις οποίες εντάσσουν στο ευρύτερο πλαίσιο των πολιτικών εξελίξεων που σφράγισαν την Ελλάδα της εποχής του.

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους. Σύγχρονος Ελληνισμός από το 1941 έως το τέλος του 20ού αιώνα, τ. ΙΣΤ' 2000 ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967-1974, ΕΛΛΑΔΑ-ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΕΛΛΑΔΑ-ΕΟΚ, ΕΛΛΑΔΑ-ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ, ΕΛΛΑΔΑ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ-ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΕΞΟΡΙΣΤΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, ΚΑΤΟΧΗ, ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΗΠΕΙΡΟΥ, ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑ ΙΜΒΡΟΥ ΚΑΙ ΤΕΝΕΔΟΥ, ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑ ΚΩΝ/ΠΟΛΗΣ

Ο τόμος περιλαμβάνει μελέτες που καλύπτουν διάφορες πτυχές της ιστορικής διαδρομής του Ελληνισμού, εντός και εκτός συνόρων του ελληνικού κράτους, από το 1941 έως το τέλος του 20ού αιώνα. Αντικείμενο ενδιαφέροντος αποτελούν: η περίοδος της Κατοχής και της Αντίστασης εναντίον των δυνάμεων του Άξονα (1941-1944), η πολιτική των εξόριστων ελληνικών κυβερνήσεων και ο πολεμικός αγώνας στο εξωτερικό κατά την ίδια χρονική περίοδο, η απελευθέρωση και η διολίσθηση προς την εμφύλια σύγκρουση (1944-1946), ο εμφύλιος πόλεμος (1946-1949), οι πρώτες μετεμφυλιακές δεκαετίες (1949-1967), η δικτατορία των Συνταγματαρχών (1967-1974), η πρώτη εικοσιπενταετία της Μεταπολίτευσης, το Κυπριακό ζήτημα, οι Έλληνες της Βορείου Ηπείρου, της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου, της Τενέδου κα της διασποράς, καθώς και ο πνευματικός βίος στην Ελλάδα.

1949-1967: Η εκρηκτική εικοσαετία 2002 ΕΔΑ, ΕΛΛΑΔΑ-ΙΣΤΟΡΙΑ (20ος ΑΙΩΝΑΣ), ΕΛΛΑΔΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ-ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ, ΕΛΛΑΔΑ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ΚΚΕ

Το βιβλίο περιλαμβάνει τις εισηγήσεις των ομιλητών κατά τη διάρκεια του επιστημονικού συνεδρίου που διοργάνωσε η Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας από τις 10 έως τις 12 Νοεμβρίου 2000 με θέμα τις εξελίξεις στην Ελλάδα από τη λήξη του εμφυλίου πολέμου (1949) έως την επιβολή της δικτατορίας των Συνταγματαρχών. Οι μελέτες αναλύουν διάφορες πτυχές της πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής της Ελλάδας κατά τη διάρκεια της προαναφερθείσας περιόδου.

The Two Faces of Janus: Institutions, Policy Regimes and Macroeconomic Performance in Greece Alogoskoufis George 1995

Το άρθρο εξετάζει τις μακροοικονομικές επιδόσεις και τις οικονομικές πολιτικές αφενός του μετεμφυλιακού καθεστώτος και αφετέρου του μεταπολιτευτικού ως το 1994. Κατά την περίοδο 1953-1973 το εν πολλοίς αυταρχικό κράτος διαμόρφωσε ένα οικονομικό κλίμα που ευνόησε τη δημιουργία μηχανισμών που εξασφάλιζαν υψηλές αποδόσεις στις επενδύσεις, μέσω της επίτευξης υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και της διατήρησης χαμηλού πληθωρισμού. Αντίθετα, μετά το 1973-74 η Ελλάδα υπέφερε από επίμονο στασιμοπληθωρισμό και ενώ σύντομα η ελληνική οικονομία βρέθηκε αντιμέτωπη μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα, δημόσιο χρέος και έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο.

Le général de Gaulle, la France libre et la Grèce, 1940-1941 Bédarida François 1994

Το άρθρο αναλύει τη στάση των Ελεύθερων Γάλλων και κυρίως την πολιτική σκέψη του Σαρλ ντε Γκωλ απέναντι στην Ελλάδα στα πλαίσια της διεθνούς θέσης της Γαλλίας στην Ανατολική Μεσόγειο και τον κόσμο κατά την ταραγμένη συγκυρία του Β' ΠΠ.

Griechenlands Weg nach Europa. Von der Truman-Doktrin bis zur Assoziierung mit der Europäischen Wirtschaftsgemeinschaft, 1947-1961 Botsiou Konstantina 1999 ΔΟΓΜΑ ΤΡΟΥΜΑΝ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ, ΚΥΠΡΟΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΝΑΤΟ

Η μελέτη εξετάζει την ένταξη της Ελλάδας στους μεταπολεμικούς θεσμούς της Δυτικής Ευρώπης από την περίοδο του εμφυλίου πολέμου (1946-1949) μέχρι την σύνδεση της με την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (1961/62). Η συγγραφέας επιχειρεί να διαφωτίσει τους παράγοντες, οι οποίοι επηρέασαν –θετικά ή αρνητικά– την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, αξιοποιώντας κυρίως αρχειακές πηγές των Ηνωμένων Πολιτειών.

Deutschland und Griechenland im europäischen Kontext Botsiou Konstantina Stiftung für Parlamentarismus und Demokratie des Hellenischen Parlaments 2010

Η συγγραφέας εξετάζει τις μεταπολεμικές ελληνο-γερμανικές σχέσεις υπό το πρίσμα των γενικότερων ευρωπαϊκών εξελίξεων, με επίκεντρο την διασύνδεση και τελικά την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ. Η συγγραφέας διαπιστώνει τα κοινά σημεία επαφής των άλλοτε δύο εχθρών (ευρωατλαντικός προσανατολισμός, φυσικά σύνορα με το «Σιδηρούν Παραπέτασμα», εξάρτηση από τις ΗΠΑ, «οικονομικό θαύμα» κλπ.), καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η πολιτική και –κυρίως– οικονομική υποστήριξη της Γερμανίας αποδείχθηκε καταλυτική για την ευρωπαϊκή πορεία της Ελλάδας.

The Interface between Politics and Culture in Greece Botsiou Konstantina 2005
Anti-Americanism in Greece Botsiou Konstantina 2007
New Policies, Old Politics: American Concepts of Reform in Marshall Plan Greece Botsiou Konstantina 2009

Το άρθρο εξετάζει ποιούς στόχους έθεσαν οι Αμερικανοί με την εφαρμογή του Σχεδίου Μάρσαλ στην Ελλάδα, αποβλέποντας πρωτίστως στην ήττα του ΔΣΕ από τις εθνικές δυνάμεις και στην ταυτόχρονη έναρξη της ανοικοδόμησης της Ελλάδας. Μετά τη λήξη του Εμφυλίου, η αμερικανική βοήθεια οδήγησε στην επίσπευση της παρακμής των παραδοσιακών ελληνικών κομμάτων και στην ανάδειξη νέων κομματικών σχηματισμών. Επίσης, η αμερικανική επέμβαση και βοήθεια εν μέρει χαλιναγώγησε τις αυταρχικές τάσεις του ελληνικού κατεστημένου και προσπάθησε να αλλάξει τις ελληνικές αντιλήψεις για την άσκηση της οικονομικής πολιτικής.

La Grèce et sa politique internationale Caramanlis Constantin 1977

Το άρθρο αποτελεί περιγραφική παρουσίαση των βασικών θέσεων της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Επαναδιατυπώνει τη θέση ότι η Ελλάδα ανήκει στον δυτικό κόσμο και παρουσιάζει συνοπτικά τις βασικές θέσεις που διέπουν τις σχέσεις της χώρας με την Ευρώπη και την ΕΟΚ, με τη Δύση γενικότερα, με το ΝΑΤΟ, με τα Βαλκάνια, καθώς και τις ελληνοτουρκικές διαφορές.

La France face au conflit gréco-turc, 1974-1986 Chiclet Christophe L'Harmattan 1988

Η μελέτη παρουσιάζει τους παράγοντες που καθόρισαν τη στάση της Γαλλίας απέναντι στα ελληνοτουρκικά κατά την περίοδο 1974-1986. Σύμφωνα με το συγγραφέα, η στάση αυτή καθορίστηκε λιγότερο από γεω-στρατηγικούς παράγοντες και περισσότερο από ιστορικούς, διπλωματικούς, πολιτιστικούς και οικονομικούς δεσμούς.

Hommage à Roger Milliex (1913-2006) Chiclet Christophe 2006

Άρθρο-φόρος τιμής στο Ροζέ Μιλλιέξ.

Advance Agent of the Truman Doctrine: The United States, the New York Times, and the Greek Civil War Chomsky David 2000

Το άρθρο εξετάζει τον ρόλο που διαδραμάτισαν οι New York Times στην υποστήριξη του Δόγματος Τρούμαν και στον επηρεασμό της αμερικανικής κοινής γνώμης υπέρ της διακηρυχθείσας νέας πολιτικής των ΗΠΑ. Η στάση του εκδότη φανερώνει την προκατάληψή του υπέρ των θέσεων της αμερικανικής κυβέρνησης, ενώ καταδεικνύονται οι διασυνδέσεις που διατηρούσε πλήθος δημοσιογράφων της έγκριτης εφημερίδας με Αμερικανούς κυβερνητικούς αξιωματούχους.

Documents: Dispatches of Lincoln MacVeagh Chouliaras Yiorgos, Georgakas Dan 1985

Οι συγγραφείς παραθέτουν διπλωματικά τηλεγραφήματα που απέστειλε το 1945 προς την κυβέρνησή του ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Αθήνα, Lincoln MacVeagh. Σύμφωνα με αυτά, υποδηλώνεται ότι η Ουάσιγκτον γνώριζε τις προετοιμασίες των φιλομοναρχικών δυνάμεων για εμφύλιο πόλεμο.

Documents: Dispatches of Lincoln MacVeagh Chouliaras Yiorgos, Georgakas Dan 1985

Οι συγγραφείς παραθέτουν διπλωματικά τηλεγραφήματα που απέστειλε το 1945 προς την κυβέρνησή του ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Αθήνα, Lincoln MacVeagh. Σύμφωνα με αυτά, υποδηλώνεται ότι η Ουάσιγκτον γνώριζε τις προετοιμασίες των φιλομοναρχικών δυνάμεων για εμφύλιο πόλεμο.

Greek perceptions of NATO during the Cold War Chourchoulis Dionysios, Kourkouvelas Lykourgos 2012

Το άρθρο αναλύει τις ελληνικές αντιλήψεις για το ΝΑΤΟ κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, από την απόφαση για την ένταξη της χώρας (και της Τουρκίας) στη συμμαχία το 1951, έως το 1989. Οι συγγραφείς εξετάζουν την ενσωμάτωση της Ελλάδας και των ενόπλων δυνάμεων της στο ΝΑΤΟ, την απογοήτευση που δοκίμασαν ηγεσία και λαός από την πολιτική της συμμαχίας στο Κυπριακό και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις από το 1955 ως το 1967, πτυχές της στρατηγικής του ΝΑΤΟ στην Ελλάδα και ζητήματα παροχής βοήθειας, τις αντιλήψεις της χούντας για το ΝΑΤΟ και αντιστρόφως, το ρήγμα που προκάλεσε στις σχέσεις Ελλάδας-ΝΑΤΟ η τουρκική εισβολή στην Κύπρο, την επανένταξη της Ελλάδας στο στρατιωτικό σκέλος της συμμαχίας το 1980 και την πολιτική του ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου έναντι του ΝΑΤΟ.

A nominal defense? NATO threat perception and responses in the Balkan area, 1951-1967 Chourchoulis Dionysios 2012

Το άρθρο εξετάζει τις προσλήψεις απειλής και τον αμυντικό σχεδιασμό του ΝΑΤΟ σε ένα από τα πιο εκτεθειμένα μέτωπα της συμμαχίας, τα Βαλκάνια, κατά τα έτη 1951-67. Έμφαση δίνεται στις αμυντικές δυνατότητες του ΝΑΤΟ στην περιοχή, τις αλλαγές στο στρατιωτικό δόγμα και τον τοπικό συσχετισμό ισχύος με το σοβιετικό μπλοκ. Ο συγγραφέας συμπεραίνει ότι αν και κατά την περίοδο εκείνη το ΝΑΤΟ φαινόταν ανίκανο να προστατεύσει την Ελλάδα και την ευρωπαϊκή Τουρκία σε περίπτωση αποτυχίας της πυρηνικής του αποτροπής και έκρηξης μείζονος πολέμου, ωστόσο σταθεροποίησε πολιτικά την περιοχή καθώς κατέστησε σχεδόν αδιανόητο έναν τοπικό πόλεμο ανάμεσα σε Ελλάδα, Τουρκία και Βουλγαρία.

High Hopes, Bold Aims, Limited Results: Britain and the Establishment of the NATO Mediterranean Command, 1950-1953 Chourchoulis Dionysios 2009

Το άρθρο εξετάζει τη βρετανική πολιτική για τη συγκρότηση της ναυτικής Διοίκησης Μεσογείου στις αρχές της δεκαετίας του 1950, τις συνομιλίες ανάμεσα στο Λονδίνο και την Ουάσιγκτον για το ζήτημα, τη στάση της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ελλάδας και της Τουρκίας έναντι της βρετανικής πολιτικής, και τελικά τη συγκρότηση της Διοίκησης Μεσογείου του ΝΑΤΟ παράλληλα με την αναδιοργάνωση της Νότιας Πτέρυγας του ΝΑΤΟ έπειτα από την ένταξη της Ελλάδας και της Τουρκίας στη συμμαχία.

Greek perceptions of NATO during the Cold War Chourchoulis Dionysios, Kourkouvelas Lykourgos 2012

Το άρθρο αναλύει τις ελληνικές αντιλήψεις για το ΝΑΤΟ κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, από την απόφαση για την ένταξη της χώρας (και της Τουρκίας) στη συμμαχία το 1951, έως το 1989. Οι συγγραφείς εξετάζουν την ενσωμάτωση της Ελλάδας και των ενόπλων δυνάμεων της στο ΝΑΤΟ, την απογοήτευση που δοκίμασαν ηγεσία και λαός από την πολιτική της συμμαχίας στο Κυπριακό και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις από το 1955 ως το 1967, πτυχές της στρατηγικής του ΝΑΤΟ στην Ελλάδα και ζητήματα παροχής βοήθειας, τις αντιλήψεις της χούντας για το ΝΑΤΟ και αντιστρόφως, το ρήγμα που προκάλεσε στις σχέσεις Ελλάδας-ΝΑΤΟ η τουρκική εισβολή στην Κύπρο, την επανένταξη της Ελλάδας στο στρατιωτικό σκέλος της συμμαχίας το 1980 και την πολιτική του ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου έναντι του ΝΑΤΟ.

Marshall Plan in Greece Delivanis Dimitris 1967

Το άρθρο αναλύει συνοπτικά τον ρόλο που διαδραμάτισε το Σχέδιο Μάρσαλ στην οικονομική ανασυγκρότηση της Ελλάδας μεσούντος του ελληνικού εμφυλίου και την επαύριο της λήξης του. Ο συγγραφέας συμπεραίνει πως παρότι τα κονδύλια του Σχεδίου Μάρσαλ δεν στάθηκαν ικανά να προκαλέσουν ισχυρούς αναπτυξιακούς ρυθμούς, ωστόσο κατέστησαν εφικτή τη διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας της Ελλάδας και της ελευθερίας των Ελλήνων. Επίσης, η αμερικανική οικονομική βοήθεια συνέβαλε στη μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και των ελλειμμάτων στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Un aspect peu connu de l'accession de Chypre à l'indépendance Dommel Daniel 1995

Άρθρο-μαρτυρία για το ρόλο που διαδραμάτισαν στην πραγματοποίηση της Συμφωνίας του Λονδίνου μέλη του κινήματος του Ηθικού Εξοπλισμού (Moral Rearmament).

United States Foreign Policy and the Liberal Awakening in Greece, 1958-1967 Draenos Stan 2008

Το άρθρο εξετάζει την εξέλιξη της αμερικανικής πολιτικής και των 'ανοιγμάτων' της ηγεσίας των ΗΠΑ προς το ελληνικό Κέντρο από το 1958 και εξής. Ιδίως από το 1961 και εξής, παλαιοί και νεότεροι ηγέτες του Κέντρου πίεσαν ενεργά προς την κατεύθυνση της βελτίωσης των σχέσεων ΗΠΑ-ελληνικού Κέντρου. Ωστόσο, παρά την άνοδο του Κέντρου στην εξουσία, οι εξωτερικές και εσωτερικές κρίσεις του 1964-65 και η αποδοχή της δικτατορίας των συνταγματαρχών από την Ουάσιγκτον σήμαναν το ναυάγιο του αμερικανικού ανοίγματος προς τις ελληνικές δυνάμεις του Κέντρου και της διαμορφούμενης κεντροαριστεράς.

Problems of an International Military Headquarters Fergusson Charles 1959

Στο άρθρο, ο συγγραφέας, που είχε υπηρετήσει στο νατοϊκό στρατηγείο στη Σμύρνη, αναλύει τα προβλήματα που αντιμετώπιζε κατά τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του το παραπάνω στρατηγείο, το Headquarters Allied Land Forces South-Eastern Europe (HALFSEE). To στρατηγείο αυτό ιδρύθηκε τον Σεπτέμβριο του 1952, μετά την ένταξη της Ελλάδας και της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, για να διοικεί και να συντονίζει τις χερσαίες δυνάμεις των δύο χωρών που υπάγονταν σε νατοϊκή διοίκηση. Ωστόσο, εξαρχής αντιμετώπιζε προβλήματα που ανέκυπταν από την πολύπλοκη δομή διοίκησης του ΝΑΤΟ στη Νότια Πτέρυγα, από οργανωτικές ανεπάρκειες, την ανεπαρκή γνώση της αγγλικής από Έλληνες και Τούρκους αξιωματικούς και την επιδείνωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων από το 1955.

Im Kreuzschatten der Mächte. Griechenland 1941-1844 (Okkupation – Resistance – Kollaboration) Fleischer Hagen 1986 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ, ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΚΚΕ/ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΖΕΡΒΑΣ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ

Η μελέτη αποτελεί έργο αναφοράς για την περίοδο της γερμανικής Κατοχής (1941-1944). Με βάση γερμανικές, ελληνικές και βρετανικές αρχειακές πηγές, απομνημονεύματα, ημερολόγια και συνεντεύξεις ο συγγραφέας εξετάζει τις πολιτικές των Κατοχικών δυνάμεων και των κυβερνήσεων συνεργασίας, αναλύει τις στρατηγικές των εξόριστων κυβερνήσεων και των αντιστασιακών κινημάτων και παρακολουθεί τις εσωτερικές εξελίξεις ως την απελευθέρωση, με στόχο, εκτός των άλλων, την «αποδαιμονοποίηση του ξένου παράγοντα».

Siegfried in Hellas. Das nationalsozialistische Griechenlandbild und die Behandlung der griechischen Zivilbevölkerung seitens der deutschen Besatzungsbehörden, 1941-1944 Fleischer Hagen Argument-Verlag 1988

Ο συγγραφέας εξετάζει τη (θετική) εικόνα που είχαν οι ιθύνοντες του Γ´ Ράιχ για την (αρχαία) Ελλάδα και πως αυτή ερχόταν σε σύγκρουση με τις πολιτικές και γεω-στρατηγικές προτεραιότητες της ναζιστικής Γερμανίας στα Βαλκάνια. Τα «φιλελληνικά» αισθήματα των γερμανικών αρχών στο ξεκίνημα της Κατοχής αντικαταστάθηκαν κατά τον συγγραφέα, ιδιαίτερα μετά το 1943, από μια πρωτοφανή σκληρότητα που βρίσκονταν σε ευθυγράμμιση με την αρνητική για το Βερολίνο εξέλιξη του πολέμου στα διάφορα μέτωπα και με την ενδυνάμωση του ελληνικού αντιστασιακού κινήματος.

Schuld ohne Sühne: Kriegsverbrechen in Griechenland Fleischer Hagen Wissenschaftliche Buchgesellschaft 2001

Στη συμβολή εξετάζεται η γερμανική πολιτική αντιποίνων στην κατεχόμενη Ελλάδα (1941-1944), με αφετηρία τις μαζικές εκτελέσεις αμάχων πολιτών στην Κρήτη τον Μάιο του 1941. Όπως και σε άλλες από τη Βέρμαχτ κατεχόμενες χώρες εφαρμόστηκε στην Ελλάδα το δόγμα της «συλλογικής ευθύνης», προκειμένου να καταπολεμηθεί δραστικά το ένοπλο κίνημα αντίστασης. Ο συγγραφέας αναφέρει συγκεκριμένα περιστατικά και αναλύει την «λογική» των αντιποίνων που ακολούθησε η γερμανική πλευρά. Επίσης, εξηγεί τους λόγους για τους οποίους η μεταπολεμική (δυτικο)γερμανική δικαιοσύνη αδιαφόρησε για την αναζήτηση και την τιμωρία των υπαιτίων των πολεμικών εγκλημάτων στην Ελλάδα. Οι πηγές που χρησιμοποιεί προέρχονται κυρίως από τα γερμανικά αρχεία.

Kollaboration und deutsche Politik im besetzten Griechenland Fleischer Hagen Hüthig Verlagsgemeinschaft 1994

Στο άρθρο περιγράφονται ο ρόλος και τα κίνητρα των Ελλήνων συνεργατών με τις αξονικές αρχές Κατοχής. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στις πολιτικές των επικεφαλής των τριών Κατοχικών κυβερνήσεων (Γεώργιος Τσολάκογλου, Κωνσταντίνος Λογοθετόπουλος, Ιωάννης Ράλλης), τις οποίες ο συγγραφέας διαχωρίζει από τη δραστηριότητα των ιδεολογικών συνεργατών και τις φασιστικού τύπου οργανώσεις. Επίσης, αναλύονται τα κίνητρα της συνεργασίας τμήματος των εθνικών και γλωσσικών μειονοτήτων (Βλάχοι, Τσάμηδες) με τους κατακτητές. Το αρχειακό υλικό που χρησιμοποιείται αποτελείται κυρίως από εκθέσεις του γερμανικού Υπουργείου Εξωτερικών.

Deutsche „Ordnung“ in Griechenland 1941-1944 Fleischer Hagen Metropol-Verlag 1999

Στο άρθρο διερευνάται η στρατηγική των αντιποίνων κατά του άμαχου πληθυσμού που εφάρμοσαν οι γερμανικές αρχές Κατοχής στην Ελλάδα. Ο συγγραφέας παρατηρεί ότι μετά την πρώτη φάση των αιματηρών αντιποίνων που έλαβαν χώρα στη Κρήτη και τη Μακεδονία (την άνοιξη και το φθινόπωρο του 1941), ακολούθησε μια δεύτερη φάση από τα τέλη του 1943 (Κομμένο, Καλάβρυτα) με αποκορύφωμα το καλοκαίρι του 1944 (Δίστομο, Κλεισούρα). Με βάση γερμανικά στρατιωτικά έγγραφα και απομνημονεύματα Γερμανών αξιωματικών δίνεται μια συνολική εικόνα των μεθόδων για την καταπολέμηση των «συμμοριών» στα βουνά, ενώ παράλληλα αναλύονται οι διαφορετικές απόψεις και συγκρούσεις στην κορυφή της ιεραρχίας της Βέρμαχτ αναφορικά με τη χρησιμότητα των αντιποίνων.

Besatzungsalltag auf Kreta 1943-1944. Eine Dokumentation Fleischer Hagen Akademie Verlag 1996

Στην μελέτη εξετάζεται η Κατοχική καθημερινότητα στην Κρήτη (1943-1944), μεταξύ άλλων οι οικονομικές σχέσεις των αρχών Κατοχής με τον τοπικό πληθυσμό, η διάρθρωση και ο ρόλος της ελληνικής διοίκησης και η αγορά εργασίας. Ο συγγραφέας διορθώνει την διαδεδομένη άποψη ότι η ναζιστική Γερμανία δεν είχε εδαφικές βλέψεις στην Ελλάδα. Ειδικά για την Κρήτη, όπως επιχειρηματολογεί με βάση γερμανικά έγγραφα, ανώτερες υπηρεσίες του γερμανικού ναυτικού τόνιζαν την αναγκαιότητα να παραμείνει μεταπολεμικά το νησί στα χέρια του Ράιχ. Εκτός από γερμανικές πηγές χρησιμοποιούνται και έγγραφα από το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης.

Griechenland – Der Krieg geht weiter Fleischer Hagen Klartext Verlag 1998

Στην μελέτη εξετάζεται η περίοδος της αξονικής Κατοχής 1941-1944 και οι εμφύλιες συγκρούσεις 1943-1949. Ο συγγραφέας, ο οποίος στηρίζεται σε προγενέστερες εργασίες του και σε γερμανικές, κυρίως, πηγές, παρακολουθεί την γένεση και την εξέλιξη του αντιστασιακού κινήματος ως την απελευθέρωση και τα Δεκεμβριανά. Ως βασική αιτία των συγκρούσεων θεωρεί την επιμονή του εξόριστου βασιλιά Γεωργίου Β´ και των Βρετανών να επαναφέρουν τη μοναρχία στη χώρα. Η «λευκή τρομοκρατία», σε συνδυασμό με την στόχευση της δεξιάς να αποκλείσει την αριστερά από τις πολιτικές και κοινωνικές διεργασίες, δεν επέτρεψαν την ομαλή επίλυση της κρίσης. Ο εμφύλιος πόλεμος, καταλήγει ο συγγραφέας, κρίθηκε τελικά από την προθυμία των ΗΠΑ να προσφέρουν μαζική βοήθεια στις κυβερνήσεις των Αθηνών.

Ad calendas graecas? Griechenland und die deutsche Wiedergutmachung Fleischer Hagen
Der lange Schatten des Krieges und die griechischen Kalenden der deutschen Diplomatie Fleischer Hagen Böhlau Verlag 2010

Με βάση ελληνικές και γερμανικές πηγές ο συγγραφέας εξετάζει την προβληματική πορεία των μεταπολεμικών ελληνο-γερμανικών σχέσεων, ιδιαίτερα στη δεκαετία του 1950. Σύμφωνα με τον συγγραφέα η Αθήνα υποχρεώθηκε να τηρήσει στάση «σιωπής» αναφορικά με τα εκκρεμή ζητήματα από την περίοδο της γερμανικής Κατοχής, όπως για τα εγκλήματα πολέμου της Βέρμαχτ. Ο κύριος λόγος της ελληνικής στάσης ήταν οι οικονομικές προτεραιότητες της Αθήνας, γεγονός που εκμεταλλεύτηκε η γερμανική εξωτερική πολιτική.

Die deutsche Militärverwaltung in Griechenland Fleischer Hagen Metropol-Verlag 1998

Η συμβολή επικεντρώνεται στην παρουσίαση της γερμανικής Κατοχικής διοίκησης στη Ελλάδα (1941-1944) και, λόγω της ύπαρξης πλούσιου αρχειακού υλικού, ιδιαίτερα στην Κρήτη. Ο συγγραφέας εστιάζει στις γραφειοκρατικές πολιτικές των γερμανικών αρχών Κατοχής στη διοίκηση, την οικονομία, την καταστολή, και αναφέρεται επίσης στη συνεργασία τους με τις ελληνικές αρχές. Τέλος, με βάση γερμανικές πηγές και συγκεκριμένα παραδείγματα, αναλύονται οι προπαγανδιστικές ενέργειες της γερμανικής Κατοχικής διοίκησης στην Κρήτη.

Das Beispiel Griechenland Fleischer Hagen Campus Verlag 1990

Στη συμβολή γίνεται μια συνολική παρουσίαση της αξονικής Κατοχής (1941-1944): Ο συγγραφέας εξετάζει κυρίως τις πολιτικές, οικονομικές και εδαφικές επιδιώξεις των τριών δυνάμεων Κατοχής, την εξέλιξη του αντιστασιακού κινήματος (του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ) και τις εσωτερικές αντιθέσεις του, καθώς και την οργάνωση των Ταγμάτων Ασφαλείας από το Κατοχικό κράτος για την «καταπολέμηση του κομμουνισμού». Η μελέτη στηρίζεται σε γερμανικές πηγές και προγενέστερες εργασίες του συγγραφέα.

Was wäre wenn … Die „Bewältigung“ der kommunistischen Niederlage im griechischen Bürgerkrieg nach Wiederherstellung der Demokratie (1974-2006) Fleischer Hagen Böhlau Verlag 2007

Στο άρθρο εξετάζεται η διαχείριση της μνήμης για την δεκαετία του ’40 από τους νικητές και τους ηττημένους του εμφυλίου (1946-1949). Έως το 1974, με εξαίρεση την περίοδο 1963-1965, επικράτησε επίσημα η ιστορική εκδοχή της εθνικοφροσύνης. Από το 1974 και, ιδίως από το 1982, αυτή αντικαταστάθηκε κατά τον συγγραφέα από την εκδοχή των ηττημένων. Στην αναθεώρηση της ιστορίας της δεκαετίας του ’40 πρωτοστάτησαν κυρίως οι «αιρετικοί» της αριστεράς, ενώ στην δεκαετία του ’90 εμφανίστηκαν νέες επιστημονικές τάσεις που κατατάσσονται στο μετα-αναθεωρητικό ιστορικό ρεύμα.

Griechenland: Das bestrittene Phänomen Fleischer Hagen Metropol-Verlag 2001

Στη συμβολή εξετάζεται η εξέλιξη του αντισημιτικού φαινομένου στην Ελλάδα από την εποχή της ελληνικής επανάστασης (1821-1829) ως τα τέλη του 20ου αιώνα. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στις αντισημιτικές πολιτικές των ελληνικών κυβερνήσεων και ακροδεξιών οργανώσεων στη Θεσσαλονίκη κατά την περίοδο του μεσοπολέμου και της γερμανικής Κατοχής. Ο συγγραφέας, που στηρίζεται κυρίως σε έγγραφα από το γερμανικό και το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, εκφράζει την άποψη ότι η εβραϊκή κοινότητα αντιμετωπίστηκε μεταπολεμικά από τις ελληνικές αρχές (σε ορισμένες περιπτώσεις) ως «εχθρική μειονότητα».

Der Zweite Weltkrieg und seine Folgen für Griechenland Fleischer Hagen Stiftung für Parlamentarismus und Demokratie des Hellenischen Parlaments 2010

Στο κεφάλαιο εξετάζονται ορισμένες από τις συνέπειες της γερμανικής Κατοχής (1941-1944) για τις μεταπολεμικές σχέσεις ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Ο συγγραφέας διαπιστώνει ότι αν και η Ελλάδα ήταν μια από τις πρώτες χώρες που υποστήριξαν την ένταξη της Δυτικής Γερμανίας στο ΝΑΤΟ, η Βόννη δεν ανταπόδωσε την ελληνική βοήθεια, ενώ θέματα όπως το λεγόμενο Κατοχικό δάνειο παραμένουν εκκρεμή.

»Endlösung« der Kriegsverbrecherfrage. Die verhinderte Ahndung deutscher Kriegsverbrechen in Griechenland Fleischer Hagen Wallstein Verlag 2006

Ο συγγραφέας εξετάζει το ζήτημα της αντιμετώπισης των γερμανικών πολεμικών εγκλημάτων από τις μεταπολεμικές ελληνικές και γερμανικές κυβερνήσεις και πως αυτό διαμορφώθηκε υπό το πρίσμα των ελληνο-γερμανικών σχέσεων στη δεκαετία του ´50. Σύμφωνα με το συγγραφέα, ο οποίος έχει μελετήσει ελληνικές, γερμανικές και βρετανικές πηγές, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας άσκησε πιέσεις στην Αθήνα για την τάχιστη επίλυση των τελευταίων εκκρεμοτήτων του πολέμου, όπως για το ζήτημα των εγκληματιών πολέμου, ενώ για τις ελληνικές κυβερνήσεις προτεραιότητα είχε η σύσφιξη των οικονομικών σχέσεων με τη Βόννη. Ο συγγραφέας αναφέρεται διεξοδικά στην υπόθεση Μέρτεν, η οποία δοκίμασε τις σχέσεις των δύο χωρών και προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην ελληνική κοινή γνώμη.

Europas Rückkehr nach Griechenland. Kulturpolitik der Großmächte in einem Staat der Peripherie Fleischer Hagen Böhlau Verlag 1998

Στόχος της μελέτης είναι η ανάλυση διάφορων πτυχών της πολιτιστικής πολιτικής (Kulturpolitik) των Μεγάλων Δυνάμεων σε μια χώρα της «περιφέρειας» όπως η Ελλάδα. Τον συγγραφέα, ο οποίος στηρίζεται σε πηγές από επίσημα γερμανικά, αυστριακά, γαλλικά, αγγλικά και ελληνικά αρχεία, απασχολεί το ερώτημα των συχνών και έντονων επεμβάσεων των Μεγάλων Δυνάμεων σε μια χώρα που δεν διέθετε το ανάλογο οικονομικό και στρατιωτικό βάρος στα διεθνή δρώμενα. Κατά την περίοδο της αξονικής Κατοχής (1941-1944) η γερμανική πολιτιστική πολιτική – μέσω των διάφορων γερμανικών ιδρυμάτων – απέκτησε εκ των πραγμάτων το προβάδισμα έναντι της γαλλικής και της αγγλικής. Ενώ μετά την απελευθέρωση κυριάρχησε σταδιακά η αμερικανική πολιτιστική πολιτική.

Post-war Relations between Greece and the two German States: a Re-evaluation in the Light of German Unification Fleischer Hagen 1991
D’un «modèle français» de diplomatie culturelle à l’invasion de l’ «american life». Le cas grec d’après guerre Flitouris Lampros Peter Lang 2010

Το άρθρο παρουσιάζει τις ελληνογαλλικές πολιτιστικές σχέσεις κατά τη μεταπολεμική περίοδο υπό το πρίσμα της αυξανόμενης επιρροής των ΗΠΑ στην Ελλάδα. Αποτελεί συμβολή στη μελέτη των διεθνών πολιτιστικών σχέσεων και αξιοποιεί πηγές προερχόμενες από τα γαλλικά αρχεία.

La Libération de la Grèce : entre oubli et exploitation politique Flitouris Lampros L’Harmatan 2006

Η συμβολή παρουσιάζει την ιδιαιτερότητα της ελληνικής περίπτωσης, σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, όσον αφορά αφενός τη θέση που κατέλαβε το γεγονός της Απελευθέρωσης από το γερμανικό ζυγό στα ελληνικά μέσα μαζικής ενημέρωσης της εποχής· αφετέρου τη μνήμη αυτού του γεγονότος κατά την περίοδο 1950-1974 και στη Μεταπολίτευση. Σε αυτό το πλαίσιο περιγράφονται σε ένα πρώτο στάδιο τα θολά όρια μεταξύ πληροφόρησης και προπαγάνδας ως χαρακτηριστικά τόσο του αριστερού όσο και του αστικού τύπου της εποχής, και η επέκταση του Εμφυλίου πολέμου σε αυτό το πεδίο στη συνέχεια. Η συμβολή παρουσιάζει επίσης την ιδεολογική εκκαθάριση που υπέστη η μνήμη της αντίστασης και της Απελευθέρωσης κατά την περίοδο 1950-1974. Αποτιμώνται γενικότερα οι συνέπειες της εμφύλιας διαμάχης στη δόμηση της επίσημης συλλογικής μνήμης του ελληνο-ιταλικού πολέμου, της Αντίστασης, της Απελευθέρωσης και, τέλος, της λήξης του Β' Παγκοσμίου πολέμου στα πεδία της ειδησεογραφίας, του κινηματογράφου και των μνημείων. Η παρουσίαση βασίζεται κυρίως σε επιλεγμένη ελληνόφωνη βιβλιογραφία και τον ελληνικό τύπο. 

La diplomatie des équilibres. La guerre civile grecque et la politique extérieure française Flitouris Lampros Peter Lang 2011

Το άρθρο αναλύει τη στάση της γαλλικής διπλωματίας απέναντι στην Ελλάδα κατά τον Εμφύλιο πόλεμο υπό το πρίσμα της γενικότερης γαλλικής εξωτερικής πολιτικής. Αξιοποιούνται πηγές από τα αρχεία του γαλλικού Υπουργείου Εξωτερικών.

André Malraux au Parthénon, sons et lumière d’Athènes Flitouris Lampros Complexe 2004

Το άρθρο παρουσιάζει διεξοδικά την οργάνωση του θεάματος Ήχος και φως στην Ακρόπολη το 1959. Έμφαση δίνεται στον πρωταρχικό ρόλο του Αντρέ Μαλρώ όσο και στα διακυβεύματα της εκδήλωσης όχι μόνο για τις ελληνογαλλικές σχέσεις, αλλά και για τη γαλλική πολιτιστική διπλωματία, αφενός, και την προσπάθεια εκμοντερνισμού της Ελλάδας από την κυβέρνηση Καραμανλή, αφετέρου.

L'Institut français d'Athènes pendant la Seconde Guerre mondiale Flitouris Lampros 2005

Το άρθρο εξετάζει τον ρόλο του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών κατά τη διάρκεια του Β΄ ΠΠ. Μοναδικός θεσμός πέραν αυτών της Γερμανίας και της Ιταλίας που συνέχισε τη λειτουργία του στην ελληνική πρωτεύουσα κατά την περίοδο αυτή, το Γαλλικό Ινστιτούτο αποτέλεσε χώρο πνευματικής αντίστασης για την ελληνική νεολαία, ενώ οι δεσμοί που ανέπτυξε το προσωπικό του με μέλη της ελληνικής και της γαλλικής αντίστασης συνετέλεσαν στη διατήρηση του γοήτρου της Γαλλίας στην Ελλάδα.

The Politicians, Public Opinion and the Press: The Storm Over British Military Intervention in Greece in December 1944 Foster Alan 1984

Το άρθρο εξετάζει τις αντιδράσεις των βρετανικών μέσων ενημέρωσης έναντι της βρετανικής στρατιωτικής επέμβασης στην Ελλάδα κατά τον Δεκέμβριο του 1944. Ο σοβιετικός τύπος τήρησε ουδέτερη και απαθή στάση, ο αγγλοσαξονικός τύπος, όμως (όπως οι TIMES, MANCHESTER GUARDIAN, και DAILY TELEGRAPH) ήταν σε γενικές γραμμές επικριτικός. Το ίδιο ίσχυσε και για τον αμερικανικό τύπο, με εξαίρεση τους NEW YORK TIMES. Ωστόσο, το BBC υποστήριξε την επέμβαση, όπως και ο σημαίνων ηγέτης των Εργατικών, Έρνστ Μπέβιν. Έτσι, σύντομα μετριάστηκαν οι επιθέσεις του αγγλικού τύπου προς τον Τσώρτσιλ.

Anglo-American Relations with Greece: The Coming of the Cold War, 1942-1947 Frazier Robert 1991 ΕΛΛΑΔΑ-ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΚΑΤΟΧΗ, ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΔΟΓΜΑ ΤΡΟΥΜΑΝ, ΕΡΝΕΣΤ ΜΠΕΒΙΝ, ΑΓΓΛΟ-ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Η μονογραφία αναλύει τις πολιτικές της Βρετανίας και των ΗΠΑ έναντι της Ελλάδας και τον ρόλο που διαδραμάτισαν οι πολιτικές των δύο δυτικών Δυνάμεων στην εξέλιξη του ελληνικού ζητήματος από την Κατοχή ως το 1947 (διακήρυξη Δόγματος Τρούμαν και Σχεδίου Μάρσαλ). Αναλύονται θέματα όπως η αρχική εμμονή του Τσώρτσιλ στη στήριξη του βασιλιά Γεωργίου Β΄, η μεταστροφή της βρετανικής θέσης μετά το φθινόπωρο του 1944 αλλά και η άρνηση των ΗΠΑ να βοηθήσουν στη σταθεροποίηση της Ελλάδας, η κατοπινή απόφαση της Βρετανίας να απεμπλακεί από την Ελλάδα, καθώς και η ανάληψη της ευθύνης και του κόστους για την παραμονή της Ελλάδας στη Δύση από τους Αμερικανούς στις αρχές του 1947.

Did Britain start the Cold War? Bevin and the Truman Doctrine Frazier Robert 1984

Ο συγγραφέας αμφισβητεί την άποψη πως η Βρετανία προκάλεσε την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου όταν αποφάσισε να διακόψει την οικονομική της υποστήριξη στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο του 1947. Καταδεικνύει ότι η βρετανική αποχώρηση από την Ελλάδα δεν προκλήθηκε κυρίως εξαιτίας ανυπέρβλητων οικονομικών δυσχερειών του Λονδίνου, ούτε λόγω απόφασης του υπουργού Εξωτερικών Μπέβιν. Αντίθετα, η απόφαση απεμπλοκής ελήφθη κατόπιν πιέσεων του υπουργού Οικονομικών Ντάλτον, ο οποίος επιθυμούσε την απαλλαγή από μια ήσσονα δέσμευση.

An Overview of American Intelligence in Greece, 1943-47 Gerolymatos Andreas 1990

Το άρθρο εξετάζει την παρουσία και δράση στην Ελλάδα των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών της εποχής, του OSS (Office of Strategic Services), μεταξύ 1943 και 1947. Σε γενικές γραμμές οι Αμερικανοί τόσο στην Ελλάδα όσο και αλλού, στην ευρύτερη περιοχή και όχι μόνο, απέτυχαν να συλλέξουν και να επεξεργαστούν με επιτυχία πληροφορίες ώστε να προσφέρουν επαρκή και έγκαιρη ενημέρωση στην κυβέρνηση. Αυτό ίσχυσε ακόμα περισσότερο στο διάστημα 1945-1947, όταν το OSS διαλύθηκε για να το διαδεχθεί στα μέσα του 1947 η CIA.

Managing NATO's weakest flank: the United States, Greece, and Turkey Haass Richard 1986

Το άρθρο αναλύει τα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι ΗΠΑ στη σχέση τους με την Ελλάδα και την Τουρκία από το 1945 και εξής. Παρά την ένταξη των δύο τελευταίων στο ΝΑΤΟ το 1952, κατά περιόδους οι ελληνοτουρκικές σχέσεις οξύνονταν εξαιτίας τριβών στην Κύπρο και, αργότερα, στο Αιγαίο. Αυτό είχε ως συνέπεια την εμπλοκή των ΗΠΑ στην ελληνοτουρκική διαμάχη προκειμένου να αποφευχθεί η αποσύνθεση της Νότιας Πτέρυγας. Ωστόσο, οι μεσολαβητικές προσπάθειες των ΗΠΑ συχνά προκαλούσαν ένταση στις ελληνοαμερικανικές και αμερικανοτουρκικές σχέσεις, καθώς η Αθήνα και η Άγκυρα κατηγορούσαν την Ουάσιγκτον για μεροληψία.

Greece and the Cold War: Frontline State, 1952-1967 Hatzivassiliou Evanthis 2006 ΕΛΛΑΔΑ-ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΣ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ, ΕΛΛΑΔΑ-ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΛΛΑΔΑ-ΗΠΑ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Το βιβλίο αποτελεί μια περιεκτική ανάλυση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής κατά τον Ψυχρό Πόλεμο από την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ το 1952 έως την επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας το 1967. Εξετάζονται επίσης πτυχές της εσωτερικής ζωής που επηρέασαν σημαντικά τον σχεδιασμό της εξωτερικής πολιτικής. Ο συγγραφέας χωρίζει την εποχή σε τρεις σαφείς υπο-περιόδους (1952-55, 1955-63, 1963-67) και εξετάζει θέματα όπως την ελληνική πρόσληψη απειλής, τις σχέσεις Ελλάδας-ανατολικού συνασπισμού, τις διμερείς σχέσεις Ελλάδας-ΗΠΑ και τη θέση της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ και εν γένει τη Δύση.

Hollywood Goes to the Eastern Mediterranean: Spiro S. Skouras and Unorthodox Power, 1940s and 1950s Hatzivassiliou Evanthis ΔΧ

Intellect/Chicago University Press

Greek Reformism and its Models: The Impact of the Truman Doctrine and the Marshall Plan Hatzivassiliou Evanthis 2010

Το άρθρο αναλύει τον τρόπο με τον οποίο η εφαρμογή του Δόγματος Τρούμαν και του Σχεδίου Μάρσαλ στην Ελλάδα επηρέασε τη σκέψη και την πρακτική των Ελλήνων μεταρρυθμιστών που είχαν ήδη αναδειχθεί τη δεκαετία του 1930. Έκτοτε υποστήριζαν την άσκηση πολιτικών στο πνεύμα του New Deal, αλλά είχαν ηττηθεί εξαιτίας της επιβολής της μεταξικής δικτατορίας, της Κατοχής και της διολίσθησης στον Εμφύλιο Πόλεμο. Ωστόσο, η αμερικανική βοήθεια και η πολιτική σταθεροποίηση της Ελλάδας έδωσε την ευκαιρία σε μερίδα αυτών των μεταρρυθμιστικών ομάδων να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη μεταπολεμική-μετεμφυλιακή Ελλάδα.

The Lausanne Treaty Minorities in Greece and Turkey and the Cyprus Qeustion, 1954-1959 Hatzivassiliou Evanthis 1991

Η ελληνορθόδοξη μειονότητα στην Κωνσταντινούπολη και η μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη κατέστησαν μέρος της διαμάχης Ελλάδας-Τουρκίας για την Κύπρο κατά το διάστημα 1955-1959. Αποκορύφωμα υπήρξαν οι ενορχηστρωμένες βιαιότητες του Σεπτεμβρίου 1955 στην Πόλη. Παράλληλα, από το 1956 η Άγκυρα, σε μια απόπειρα να ενισχύσει την απαίτησή της για διχοτόμηση της Κύπρου, υποστήριζε ότι η μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη καταπιεζόταν. Αν και μετά το 1959 η Ελλάδα και η Τουρκία συμφώνησαν να επανεξετάσουν την πολιτική τους έναντι των δύο μειονοτήτων, η νέα ανάφλεξη στην Κύπρο το 1964 οδήγησε στην εκδίωξη της ελληνορθόδοξης μειονότητας από την Πόλη.

Security and the European Option: Greek Foreign Policy, 1952-1962 Hatzivassiliou Evanthis 1995

Το άρθρο εξετάζει την ελληνική εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας κατά το διάστημα από την ένταξη της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ (1952) ως την Κρίση των Πυραύλων της Κούβας (1962). Στην προσπάθεια της να αντιμετωπίσει το πολυσύνθετο πρόβλημα ασφάλειας που αντιμετώπιζε, η Ελλάδα αναζήτησε και άλλα στηρίγματα εκτός από την Ατλαντική Συμμαχία. Σε περιφερειακό επίπεδο, επιδιώχθηκε η συνεργασία με την Τουρκία και τη Γιουγκοσλαβία. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1950, η Ελλάδα επιζήτησε να συνδεθεί και με την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, ώστε η χώρα να καταστεί στο μέλλον αναπόσπαστο και οργανικό μέρος της Δύσης.

Heirs of the King-Makers: the British Embassy in Athens, 1951-1961 Hatzivassiliou Evanthis 2007

Το άρθρο αναλύει την πολιτική που ακολούθησε μεταξύ 1951 και 1961 η βρετανική πρεσβεία στην Ελλάδα. Η βρετανική επιρροή εξασθένησε περαιτέρω μετά την ανάδειξη του Ελληνικού Συναγερμού στην εξουσία, ενώ από το 1954 και εξής το κυπριακό ζήτημα κυριάρχησε στις ελληνοβρετανικές σχέσεις. Ο Βρετανός πρεσβευτής Charles Peak δεν δίστασε να υιοθετήσει ιδιαίτερα άκαμπτη στάση, συμβάλλοντας στη δραματική επιδείνωση των ελληνοβρετανικών σχέσεων. Από το 1957 ο διάδοχός του, Roger Allen, εργάστηκε με επιτυχία για την αποκατάσταση των ελληνοβρετανικών σχέσεων. Επιστέγασμα αυτής της πολιτικής υπήρξε η επίσημη επίσκεψη του Κ. Καραμανλή στο Λονδίνο το 1961.

The Riots in Turkey, in September 1955: A British Document Hatzivassiliou Evanthis 1990

Στο άρθρο αυτό παρατίθεται βρετανικό έγγραφο της εποχής των Σεπτεμβριανών του 1955. Το βρετανικό έγγραφο παρέχει μια λεπτομερή (αν και όχι εντελώς ακριβή) περιγραφή των ταραχών που έλαβαν χώρα στις 6 Σεπτεμβρίου στην Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη από τον τουρκικό όχλο. Από το έγγραφο προκύπτουν αποδεικτικά στοιχεία για την εμπλοκή και ευθύνη της τουρκικής κυβέρνησης στη διοργάνωση των παραπάνω συλλαλητηρίων.

The Greek-Yugoslav Relationship during the Cold War Hatzivassiliou Evanthis DieBalkanlanderinEuropaderGegenwart 1994
Greece and Bulgaria, 1949-1964. The unspoken assumptions Hatzivassiliou Evanthis Balkan Studies 1992
From Diversity to Alliance: Greece, Yugoslavia and Balkan Strategy, 1944-1959 Hatzivassiliou Evanthis Balkan Studies 2004
Greek-Bulgarian and Greek-Soviet relations, 1953-1959: a view from the British archives Hatzivassiliou Evanthis Modern Greek Studies Yearbook 1992
Greek policy in the Balkans, 1923-1981: Toward a synthesis of Greek bibliography Hatzivassiliou Evanthis Modern Greek Studies Yearbook 1998
A Policy of Percentages? British Policy and the Balkans after the Moscow Conference of October 1944 Holdich P. G. H. 1987

Το άρθρο εξετάζει την πολιτική της Βρετανίας και της ΕΣΣΔ σχετικά με το μέλλον των κρατών της νοτιοανατολικής Ευρώπης μετά την απελευθέρωση από τον ζυγό του Άξονα το φθινόπωρο του 1944. Oι Βρετανοί και ο Τσώρτσιλ προσωπικά προσπάθησαν μέσω της λεγόμενης "συμφωνίας των ποσοστών" να προασπίσουν τα βρετανικά συμφέροντα σε Ελλάδα και Γιουγκοσλαβία, ερχόμενοι παράλληλα σε ένα modus vivendi με τους Σοβιετικούς. Σύντομα όμως κατέστη φανερό ότι η βρετανική επιρροή και τα πρωτεία στην εν λόγω περιοχή ήταν ανέφικτο να διατηρηθεί.

The British and the Hellenes: Struggles for Mastery in the Eastern Mediterranean, 1850-1960 Holland Robert, Markides Diana 2006 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ, ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ, ΕΛΛΑΔΑ-ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΛΛΗΝΟ-ΒΡΕΤΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Το βιβλίο αυτό εξετάζει τον κρίσιμο ρόλο που διαδραμάτισε η Βρετανία από τα μέσα του 19ου αιώνα έως το 1960 στις προσπάθειες του ελληνικού κράτους να διευρύνει τα σύνορα του. Συγκεκριμένα, εξετάζεται συγκριτικά η βρετανική παρέμβαση στα ζητήματα της ενσωμάτωσης των Επτανήσων στην Ελλάδα, της ένωσης της Κρήτης και της ενσωμάτωσης των Δωδεκανήσων στον ελληνικό κορμό. Και φυσικά, αναλύεται ο ελληνοβρετανικός ανταγωνισμός και οι πολιτικές των δύο κρατών στην Κύπρο, μέχρι την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της τελευταίας το 1960.

NATO and the Struggle for Cyprus Holland Robert 1995

Το άρθρο αναλύει τους λόγους για τους οποίους το ΝΑΤΟ διαδραμάτισε ιδιαίτερα περιορισμένο μεσολαβητικό ρόλο κατά τη διάρκεια της κυπριακής κρίσης μεταξύ 1954 και 1959. Για διαφορετικούς λόγους, τόσο οι ΗΠΑ και η Βρετανία, όσο και η Ελλάδα και η Τουρκία, δεν έβλεπαν με θετικό μάτι μια μεσολαβητική προσπάθεια του ΝΑΤΟ.

Greece and its Balkan Neighbors (1948-1949). The United Nations Attempts at Conciliation Howard Harry 1966

Το άρθρο εξετάζει την ανάμιξη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στο ελληνικό πρόβλημα. Έμφαση δίνεται στην προσπάθειά του ΟΗΕ να επιτύχει τη συνδιαλλαγή μεταξύ της Ελλάδας και των βόρειων (κομμουνιστικών) βαλκάνιων γειτόνων της, κατά το 1948-49. Ωστόσο οι απόπειρες αυτές δεν κατέληξαν σε θετικό αποτέλεσμα, καθώς μέχρι τη λήξη του ελληνικού εμφυλίου πολέμου τα ενδιαφερόμενα μέρη - η ελληνική κυβέρνηση, το ΚΚΕ, η Γιουγκοσλαβία, η Βουλγαρία και η Αλβανία - δεν έδειξαν καμιά προθυμία για συμβιβασμό και συνδιαλλαγή.

United States Policy toward Greece in the United Nations, 1946-1950 Howard Harry 1967

Το άρθρο εξετάζει την αμερικανική πολιτική έναντι του ελληνικού ζητήματος στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) μεταξύ 1946 και 1950. Εύλογα οι Ηνωμένες Πολιτείες διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο και στις συζητήσεις που διεξήχθηκαν στον ΟΗΕ σχετικά με το ελληνικό ζήτημα, υποστηρίζοντας τις θέσεις της Αθήνας. Σύμφωνα με το συγγραφέα, χάρη στο ειδικό βάρος των ΗΠΑ (και των συμμάχων τους), ο ΟΗΕ μπόρεσε να ερευνήσει και να αναφέρει τα επεισόδια που προκαλούσαν στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας τα γειτονικά κομμουνιστικά κράτη, καθώς και να ενημερώσει για την κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας. Επίσης, δεν ήταν δίχως σημασία και η διαφώτιση της παγκόσμιας κοινής γνώμης σχετικά με τα δρώμενα στην Ελλάδα.

Greece and its Balkan neighbors (1948-1949) Howard Harry Balkan Studies 1966
United States policy toward Greece in the United Nations, 1946-1950 Howard Harry Balkan Studies 1967
The Pact of Ankara. A test case of collective security in Southeastern Europe Iatrides John Institute of Social Studies 1959 ΑΓΚΥΡΑ, ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ΕΞΩΤΕΡΙΚΉ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΝΑΤΟ, ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ, ΤΟΥΡΚΙΑ

Ο συγγραφέας του βιβλίου επιχειρεί μέσα από επίσημα έγγραφα (στα οποία όμως δεν γίνεται παραπομπή), δημοσιεύματα του τύπου, συνεντεύξεις και επίσημες δηλώσεις των πρωταγωνιστών να αναλύσει και να αξιολογήσει τις αιτίες υπογραφής του Συμφώνου, την προσπάθεια εφαρμογής του σε πολιτικό, οικονομικό, στρατιωτικό και πολιτιστικό επίπεδο και τέλος τους λόγους της αδρανοποίησής του.

Greece at the Crossroads: The Civil War and Its Legacy Iatrides John, Wrigley Linda 1995 ΕΑΜ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ, ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΡΗΞΗ ΤΙΤΟ-ΣΤΑΛΙΝ, ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Πρόκειται για συλλογικό τόμο, ο οποίος καλύπτει διάφορες πτυχές του ελληνικού εμφυλίου πολέμου. Ανάμεσα στα άλλα εξετάζονται η δράση του ΕΑΜ και του ΚΚΕ, η παρατεταμένη κυβερνητική κρίση, ο ρόλος των αστικών κομμάτων, οι προσπάθειες οικονομικής ανόρθωσης και στρατιωτικής αναδιοργάνωσης, καθώς και η επίδραση των περιφερειακών και των διεθνών εξελίξεων στην πορεία του ελληνικού εμφυλίου πολέμου.

Balkan Triangle: Birth and decline of an alliance across ideological boundaries Iatrides John 1968 ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ, ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ-ΒΑΛΚΑΝΙΑ, ΤΟΥΡΚΙΑ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Η μονογραφία αυτή, παρότι βασίζεται κυρίως σε δημοσιεύματα του τύπου της εποχής και σε προσωπικά βιώματα του συγγραφέα που τότε υπηρετούσε ως επιτελικός αξιωματικός, αποτελεί μια ακριβή περιγραφή των γεγονότων που οδήγησαν στα Βαλκανικά Σύμφωνα του 1953-54. Η κλιμάκωση του Ψυχρού Πολέμου μετά την έκρηξη του πολέμου της Κορέας το 1950 και ο κοινός φόβος έναντι της ΕΣΣΔ, οδήγησαν την Ελλάδα, τη Γιουγκοσλαβία και την Τουρκία σε τριμερή προσέγγιση και σε, βραχύβια αν όχι θνησιγενή, τριμερή συμμαχία. Ωστόσο, η σοβιετική "επίθεση φιλίας" προς τον Τίτο μετά τον θάνατο του Στάλιν το 1953 και η επιδείνωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων μετά το 1954-5 κατέστησαν ατελέσφορη τη τριμερή βαλκανική συμμαχία.

Ambassador MacVeagh Reports: Greece, 1933-1947 Iatrides John 1980 Β' ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΔΟΓΜΑ ΤΡΟΥΜΑΝ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΑΣ-ΗΠΑ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Πρόκειται για συλλογή εγγράφων (υπομνήματα, αλληλογραφία, ημερολογιακές σημειώσεις) του πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Ελλάδα Lincoln MacVeagh. Καλύπτει την περίοδο από το 1933 έως το 1947.

Witness to History: Grigoris Farakos and the Greek Communist Movement Iatrides John Εκδόσεις Ιονίου Πανεπιστημίου 2011

Το κεφάλαιο εξετάζει την πορεία του ιστορικού στελέχους της ελληνικής Αριστεράς, Γρηγόρη Φαράκου, και τη δράση του ως στελέχους του ΚΚΕ από την εποχή της δικτατορίας του Μεταξά ως τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης. Αρχικά ο συγγραφέας παρέχει μερικά βιογραφικά στοιχεία του Φαράκου, και εν συνεχεία αναλύει τη δράση του παράλληλα με εκείνη του ΚΚΕ: εξετάζονται τα γεγονότα της Κατοχής και της αντίστασης, της προσπάθειας για κατάληψη της εξουσίας πριν την απελευθέρωση, τα Δεκεμβριανά, και ο Εμφύλιος. Ακολούθως, η περίοδος της φυγής της ηγετικής ομάδας του ΚΚΕ και πολλών στελεχών στο ανατολικό μπλοκ, η αποσταλινοποίηση του κόμματος, οι εσωτερικές έριδες και η διάσπασή του.

Challenging the Limitations of the Atlantic Community: Konstantinos Karamanlis and NATO Iatrides John Ίδρυμα Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής 2007

Το κείμενο αναλύει τους στόχους της ατλαντικής πολιτικής του Κωνσταντίνου Καραμανλή κατά τη διάρκεια των περιόδων που άσκησε την πρωθυπουργία (1955-63 και 1974-80). Ο συγγραφέας τονίζει ότι δύο υπήρξαν οι κύριες προτεραιότητες τού Καραμανλή: αφενός, η ενίσχυση της ασφάλειας της βόρειας Ελλάδας, που μπορούσε να επιτευχθεί μόνο με τη βοήθεια και την υποστήριξη του ΝΑΤΟ, και αφετέρου, η ενεργός ενσωμάτωση της Ελλάδας στον Δυτικό κόσμο μέσω της συμμετοχής σε έναν οργανισμό που κατά προτίμηση θα μετατρεπόταν από αμιγώς στρατιωτική συμμαχία σε μια ατλαντική πολιτική κοινότητα.

Failed rampart: NATO's Balkan Front Iatrides John The Kent State University Books 2008

Το κεφάλαιο αυτό αναλύει τις αδυναμίες του ΝΑΤΟ στον πιο ευάλωτο (επιχειρησιακά αλλά και πολιτικά) θέατρο επιχειρήσεων της Νότιας Πτέρυγας, δηλαδή τα νότια Βαλκάνια. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι ένα πλήθος παραγόντων κατέστησαν το βαλκανικό μέτωπο μια από τις περισσότερο εκτεθειμένες περιοχές της συμμαχίας: η έλλειψη στρατηγικού βάθους, η μη υιοθέτηση από το ΝΑΤΟ του δόγματος της προωθημένης άμυνας στη Βαλκανική, η ανυπαρξία νατοϊκής ναυτικής βάσης στο Αιγαίο, η αδυναμία αμυντικής συνεργασίας με τη Γιουγκοσλαβία, η πολύπλοκη και δυσλειτουργική δομή διοίκησης στη Νότια Πτέρυγα, οι ενδημικές ελληνοτουρκικές διενέξεις καθώς και τα παράπονα τόσο της Αθήνας όσο και της Άγκυρας για ελλιπή υποστήριξη από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.

The International Dimension of the Greek Civil War Iatrides John, Rizopoulos Nicholas 2000

Το άρθρο συνοψίζει τη διεθνή διάσταση του ελληνικού εμφυλίου πολέμου, ο οποίος με μερικές παύσεις διήρκεσε από το 1943 ως το 1949. Οι συγγραφείς αναλύουν με περιεκτικό τρόπο την πολιτική και τους στόχους της Βρετανίας, των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ (αλλά και του Τίτο) ως προς το ελληνικό ζήτημα, ιδίως από το 1944 και έως το 1949.

Revolution or Self-Defense? Communist Goals, Strategy, and Tactics in the Greek Civil War Iatrides John 2005

Το άρθρο εξετάζει τη στρατηγική του ΚΚΕ και ειδικότερα του γενικού γραμματέα του κόμματος Νίκου Ζαχαριάδη με σκοπό την κατάληψη της εξουσίας στην Ελλάδα μετά το τέλος του Β΄ Π Π. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, ο Ζαχαριάδης είχε επανειλημμένα ζητήσει την οικονομική και στρατιωτική ενίσχυση από τη Σοβιετική Ένωση, διαβεβαιώνοντας τον Στάλιν για την τελική επικράτηση του ΚΚΕ. Ο Σοβιετικός ηγέτης, αν και γνώριζε ότι η ενίσχυση του ΚΚΕ θα προκαλούσε την επέμβαση των ΗΠΑ, συναίνεσε στην αποστολή βοήθειας προς τους Έλληνες κομμουνιστές. Ωστόσο, καταλήγει ο συγγραφέας, η βοήθεια αυτή δεν αρκούσε για την τελική επικράτηση του ΚΚΕ.

George F. Kennan and the Birth of Containment. The Greek Test Case Iatrides John 2005

Το άρθρο μελετά την εφαρμογή της αμερικανικής πολιτικής της ανάσχεσης στην περίπτωση του ελληνικού εμφυλίου πολέμου. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, ο ελληνικός εμφύλιος υπήρξε η πρώτη περίπτωση στην οποία εφαρμόστηκε η πολιτική της ανάσχεσης του κομμουνισμού, εισηγητής της οποίας ήταν ο George Kennan. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται η επίδραση που είχαν το δόγμα Τρούμαν και το σχέδιο Μάρσαλ στην πορεία της σύρραξης, καθώς και η πολιτική των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ένωσης έναντι της Ελλάδας.

From Liberation to Civil War: The United States and Greece, 1944-46 Iatrides John 1976

Ο συγγραφέας, βασιζόμενος κυρίως στο -τότε ανέκδοτο- ημερολόγιο του Αμερικανού πρεσβευτή στην Αθήνα Lincoln Mac Veagh, αναλύει την αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής έναντι της Ελλάδας στο διάστημα 1944-46: από την πλήρη αποφυγή ανάμιξης στις ελληνικές υποθέσεις και την αποστροφή για την ελληνική πολιτική σκηνή και τους βρετανικούς χειρισμούς σε πρώτο στάδιο, έως την ενεργή ανάμιξη εξαιτίας της κλιμακούμενης έντασης με την ΕΣΣΔ το 1946.

Crimini di guerra in Giappone e in Italia. Un approccio comparato. Ishida Ken 2008
‘A New Kind of War’: America’s Global Strategy and the Truman Doctrine in Greece Jones Howard 1989 ΔΟΓΜΑ ΤΡΟΥΜΑΝ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΗΠΑ, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΣΧΕΣΗΣ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Το βιβλίο μελετά την επέμβαση των ΗΠΑ στον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου αναπτύχθηκε ένα νέο είδος πολέμου το οποίο αποτέλεσε πρότυπο πάνω στο οποίο βασίστηκε η μεταγενέστερη στρατηγική των ΗΠΑ για την αντιμετώπιση του "ολοκληρωτισμού" σε παγκόσμιο επίπεδο. Κατά τον συγγραφέα, η πολιτική των ΗΠΑ έναντι του πολέμου του Βιετνάμ ίσως να ήταν διαφορετική αν η Ουάσιγκτον είχε διδαχθεί από την αμερικανική επέμβαση στην Ελλάδα στα τέλη της δεκαετίας του 1940.

The Truman Doctrine in Greece: America's Global Strategy and the "New Kind of War" Jones Howard 1998

Το άρθρο εξετάζει την επέμβαση των ΗΠΑ στον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι κατά τη διάρκεια του εμφυλίου αναπτύχθηκε ένα νέο είδος πολέμου το οποίο αποτέλεσε πρότυπο πάνω στο οποίο βασίστηκε η μεταγενέστερη στρατηγική των ΗΠΑ για την αντιμετώπιση του "ολοκληρωτισμού" σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Ουάσιγκτον κατέστησε φανερό ότι ήταν έτοιμη και πρόθυμη να αντιμετωπίσει σε όλα τα πεδία την επέκταση του κομμουνισμού: στο κοινωνικό, το οικονομικό, το πολιτικό, και, αν αυτό ήταν αναγκαίο, στο στρατιωτικό.

The Diplomacy of Restraint: The United States’ Efforts to Repatriate Greek Children Evacuated during the Civil War of 1946-9 Jones Howard 1985

Κατά τη διάρκεια του ελληνικού εμφυλίου πολέμου, ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας αποφάσισε τη συγκέντρωση παιδιών από τις βόρειες επαρχίες της Ελλάδας και την αποστολή τους στις Λαϊκές Δημοκρατίες των Βαλκανίων. Η ελληνική κυβέρνηση, αντιδρώντας στην πρακτική αυτή (την οποία χαρακτήρισε ως "παιδομάζωμα"), προχώρησε στη συγκέντρωση παιδιών στις λεγόμενες "παιδουπόλεις". Οι ΗΠΑ, θεωρώντας ότι η μετακίνηση των παιδιών στις Λαϊκές Δημοκρατίας δεν έγινε με βίαιο τρόπο αλλά ήταν οικειοθελής, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι είχε αντιδράσει με τρόπο υπερβολικό και της ζήτησε να προχωρήσει στον επαναπατρισμό των παιδιών που ήταν συγκεντρωμένα στις παιδουπόλεις.

Deus ex machinα? Truman/Marshall Aid, Engineers, and Greece’s Post-war Development Discourse Kakridis Andreas 2009

Το άρθρο αναλύει τον τρόπο με τον οποίο η εξαγγελία και η εφαρμογή του Δόγματος Τρούμαν και του Σχεδίου Μάρσαλ επηρέασε τον δημόσιο διάλογο και το όραμα για την οικονομική ανασυγκρότηση και ανάπτυξη της Ελλάδας στη μεταπολεμική περίοδο. Κρίσιμης σημασίας ρόλο στην εξέλιξη του διαλόγου για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας και την έννοια της εκβιομηχάνισης διαδραμάτισε η επαγγελματική ομάδα των μηχανικών. Οι μηχανικοί διαπερνούσαν τη διαχωριστική γραμμή Δεξιάς-Αριστεράς, ενώ συμμετείχαν ενεργά στην οικονομική ανασυγκρότηση της χώρας και στη διάχυση της έννοιας της ανάπτυξης κατά τα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια.

Die KKE und der Bürgerkrieg in Griechenland 1946-1949 Kalogrias Vaios 2010

Το άρθρο εξετάζει τις πολιτικές επιδιώξεις του ΚΚΕ στον εμφύλιο πόλεμο (1946-1949), σε σχέση με την οικονομική και στρατιωτική βοήθεια που πρόσφεραν οι Λαϊκές Δημοκρατίες στα βόρεια σύνορα της χώρας και την σημασία που είχε αυτή για την έκβαση του κομμουνιστικού αντάρτικου. Επίσης εξετάζεται το ζήτημα της «κόκκινης τρομοκρατίας» στα ορεινά εδάφη που ήλεγχε ο Δημοκρατικός Στρατός. Με βάση τα νέα πορίσματα στην ιστοριογραφία του εμφυλίου ο συγγραφέας θεωρεί καθοριστική την υποστήριξη των βαλκανικών κομμουνιστικών κομμάτων για την ευόδωση των σχεδίων του ΔΣΕ, και παρατηρεί ότι η βία που ασκήθηκε κατά των εσωκομματικών αντιπάλων δεν ήταν μόνο απόρροια της ριζοσπαστικοποίησης ενός επαναστατικού κόμματος σε συνθήκες εμφυλίου πολέμου, αλλά και προϊόν της σταλινικής νοοτροπίας που κυριαρχούσε τότε στο ΚΚΕ.

L'Amérique, Israël, la Grèce et la presse française de 1947 et 2002 Katz Danièle 2003

Ο λόγος του Τζωρτζ Μπους ενάντια στον άξονα του κακού και τη διεθνή τρομοκρατία άντλησε έμπνευση από αυτόν του Τρούμαν του 1947, ο οποίος ανήγγειλε την αρχή της στράτευσης των ΗΠΑ εναντίον της παγκόσμιας κομμουνιστικής απειλής με αφορμή τον ελληνικό Εμφύλιο πόλεμο. Το άρθρο αναλύει τον τρόπο με τον οποίο προσλήφθηκε στο γαλλικό τύπο η τρομοκρατική απειλή και η αμερικανική απάντηση αφενός την περίοδο 1947-1949 σχετικά με τον ελληνικό Εμφύλιο, αφετέρου στην πρόσφατη συγκυρία της περιόδου Μπους γύρω από το Παλαιστινιακό, σε μία συγκριτική οπτική από τη σκοπιά της πολιτικής ανθρωπολογίας.

From Dictatorship to Democracy: US-Greek Relations at a Critical Turning Point (1974-1975) Klapsis Antonis 2011

Βασισμένο κατά κύριο λόγο σε αρχειακό υλικό, το εν λόγω άρθρο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκαν οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις κατά τη διάρκεια του πρώτου κρίσιμου χρόνου μετά την κατάρρευση της επταετούς δικτατορίας στην Ελλάδα. Υποστηρίζεται ότι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο οποίος ανέλαβε την πρωθυπουργία στο τέλος Ιουλίου του 1974, επιθυμούσε να προωθήσει τη συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ουάσινγκτον, αλλά υπό τον όρο ότι αυτή η συνεργασία θα ήταν εξίσου επωφελής τόσο για την Ελλάδα όσο και για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το γεγονός, ωστόσο, ότι οι Αμερικανοί δεν εμφανίζονταν πρόθυμοι να αναλάβουν οποιαδήποτε σοβαρή πρωτοβουλία που να κατατείνει είτε στην επίλυση του Κυπριακού, είτε στη χαλάρωση των πιέσεων της Άγκυρας εις βάρος της Αθήνας στο Αιγαίο, περιέπλεκε ακόμα περισσότερο το ζήτημα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, οι οποίες επιπλέον δοκιμάζονταν εξαιτίας της απόφασης της Ελλάδας να αποσυρθεί από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ.

The Greek Minority in Albania. A Documentary Record (1921-1993) Kondis Basil, Manda Eleftheria ΙΜΧΑ 1994 ΑΛΒΑΝΙΑ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑ ΑΛΒΑΝΙΑΣ, ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Πρόκειται για μία συλλογή 50 εγγράφων, κυρίως από το αρχείο του ελληνικού Υπουργείου των Εξωτερικών, σχετικά με την ελληνική μειονότητα κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Από αυτά, τα έξι σχετίζονται άμεσα με την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου και τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία.

Greek National Claims at the Paris Peace Conference of 1946 Kondis Basil 1991

Το άρθρο πραγματεύεται τις ελληνικές εθνικές διεκδικήσεις κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά τη λήξη του Β΄ Π Π. Ο συγγραφέας ξεκινά με τη διατύπωση των ελληνικών αξιώσεων, ήδη από τον Σεπτέμβριο του 1941, οι οποίες περιλάμβαναν τη Βόρεια Ήπειρο, τα Δωδεκάνησα, τη "ρύθμιση" κυρίως της ελληνοβουλγαρικής μεθορίου, και σε μικρότερο βαθμό της ελληνογιουγκοσλαβικής. Πιο προσεκτικά τέθηκε και ζήτημα Κύπρου. Μετά την απελευθέρωση οι διεκδικήσεις της Κύπρου και της περιοχής Μοναστηρίου εγκαταλείφθηκαν, αλλά η Ελλάδα επέμεινε στη διεκδίκηση της Δωδεκανήσου, της Βόρειας Ηπείρου, της "διόρθωσης" της ελληνοβουλγαρική μεθορίου και της καταβολής βουλγαρικών επανορθώσεων.

Greek National Claims at the Paris Peace Conference of 1946 Kondis Basil Balkan Studies 1991
The Greek Minority in Albania Kondis Basil Balkan Studies 1995
Perverse Institutionalism: NATO and the Greco-Turkish Conflict Krebs Ronald 1999

Το άρθρο αναλύει τα προβλήματα που προκάλεσε η στείρα εμμονή των ΗΠΑ στην εξυπηρέτηση της στρατηγικής του ΝΑΤΟ με μάλλον δογματικό τρόπο, με αποτέλεσμα να υπονομεύονται κατά καιρούς οι ελληνο-τουρκικές, ελληνο-αμερικανικές και αμερικανο-τουρκικές σχέσεις. Συνέπεια αυτής της πολιτικής ήταν η πρόκληση ενδοσυμμαχικών κρίσεων και τελικά η υπονόμευση της συμμαχικής συνοχής στην ανατολική Μεσόγειο. Ο συγγραφέας για να τεκμηριώσει το επιχείρημά του χρησιμοποιεί μεθοδολογικά εργαλεία της επιστήμης των διεθνών σχέσεων προβαίνοντας ταυτόχρονα σε ιστορική επισκόπηση του τριγώνου ΗΠΑ-Ελλάδας-Τουρκίας εντός των πλαισίων του ΝΑΤΟ κατά την ψυχροπολεμική περίοδο.

De Gaulle et la Résistance hellénique pendant la Seconde Guerre mondiale Mathiopoulos Basile 1992

Το άρθρο παρουσιάζει τη στάση του Σαρλ ντε Γκωλ και των Ελεύθερων Γάλλων απέναντι στην ελληνική αντίσταση.

The 1946 British parliamentary delegation to Greece: A lost opportunity? Maude George 1984

Η εμπλοκή στις ελληνικές υποθέσεις και η παρουσία βρετανικών στρατευμάτων στην Ελλάδα από τα τέλη του 1944 κατέστησαν την τελευταία επίκεντρο της βρετανικής πολιτικής κατά τις απαρχές του Ψυχρού Πολέμου. Υπό το βάρος της αδυναμίας της Βρετανίας να συνεχίσει μακροπρόθεσμα την οικονομική και στρατιωτική βοήθεια προς τις πρώτες μεταπολεμικές ελληνικές κυβερνήσεις, απεστάλη στην Ελλάδα μια κοινοβουλευτική επιτροπή για να εξετάσει την εσωτερική κατάσταση στη χώρα και να προτείνει έναν συμβιβασμό μεταξύ των ελληνικών πολιτικών δυνάμεων (και του ΕΑΜ). Ένας τέτοιος συμβιβασμός θα απέτρεπε νέο εμφύλιο, θα σταθεροποιούσε κάπως τη χώρα και θα επέτρεπε τη βρετανική αποχώρηση το ταχύτερο δυνατόν.

The Greek Dilemma: War and Aftermath McNeil William Hardy 1947 ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΕΛΛΗΝΟ-ΙΤΑΛΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΑΤΟΧΗ, ΠΑΛΙΝΟΡΘΩΣΗ

Το βιβλίο κάνει μια επισκόπηση της νεοελληνικής ιστορίας και έπειτα εξετάζει την περίοδο της δικτατορίας του Μεταξά, τον ελληνο-ιταλικό πόλεμο του 1940-1941 και τη γερμανική επίθεση, την Κατοχή, την άνοδο του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ και την ελληνική αντίσταση, τις εμφύλιες συγκρούσεις καθώς και τα γεγονότα της απελευθέρωσης. Επίσης, αναλύει τα Δεκεμβριανά, την πορεία προς τις εκλογές του 1946 και την παλινόρθωση του Γεωργίου Β΄, καθώς και τις εξωτερικές σχέσεις της Ελλάδας το διάστημα 1945-1946.

Greece: American Aid in Action 1947-1956 McNeil William Hardy 1957 ΔΟΓΜΑ ΤΡΟΥΜΑΝ, ΕΛΛΑΔΑ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΣΑΛ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Στο βιβλίο αυτό ο συγγραφέας περιγράφει την οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα από το 1947 έως το 1956. Στα τέλη της δεκαετίας του 1940, ο McNeil είχε συντάξει μια μελέτη σχετικά με την κατάσταση που επικρατούσε στην Ελλάδα μετά το τέλος του Β΄ ΠΠ. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950, ο συγγραφέας επέστρεψε στην Ελλάδα και κατέγραψε την πρόοδο που σημειώθηκε μια δεκαετία μετά την αμερικανική βοήθεια.

The Outbreak of Fighting in Athens, December 1944 McNeil William Hardy 1949

Το άρθρο επιχειρεί να αναλύσει τα αίτια της εμφύλιας σύγκρουσης των Δεκεμβριανών. Στο πλαίσιο αυτό, ο συγγραφέας αναλύει τις σχέσεις των Βρετανών με το ΕΑΜ, τη δράση και τους στόχους του ΕΑΜ για την μεταπολεμική Ελλάδα, τις πολιτικές δυνάμεις που δεν επιθυμούσαν την επικράτηση του ΕΑΜ, καθώς και τις ενδοκυβερνητικές έριδες και συγκρούσεις. Ο συγγραφέας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η σύγκρουση των Δεκεμβριανών υπήρξε αποτέλεσμα αμοιβαίων παρεξηγήσεων από την πλευρά τόσο των Βρετανών όσο και του ΕΑΜ.

The Struggle for Greece, 1944-1947 McNeil William Hardy 1948

Το άρθρο αποτελεί μια επισκόπηση και σύντομη ανάλυση των πολιτικών εξελίξεων στην Ελλάδα από την απελευθέρωση της χώρας τον Οκτώβριο του 1944 έως την εξαγγελία του Δόγματος Τρούμαν τον Μάρτιο του 1947 και την κλιμάκωση του εμφυλίου το καλοκαίρι του ίδιου έτους. Ο συγγραφέας επιρρίπτει ευθύνες στο ελληνικό πολιτικό σύστημα και τη δημόσια διοίκηση για την αδυναμία ανόρθωσης της ελληνικής οικονομίας. Παράλληλα, προτάσσει ως μέτρο ανάκαμψης και πολιτικής σταθερότητας τη μετανάστευση εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων στις ΗΠΑ, και όχι τη χορήγηση οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας στην ελληνική κυβέρνηση.

L'Institut français d'Athènes, fils spirituel de l'École française Milliex Georges 1996

Το άρθρο σκιαγραφεί την ιστορία του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών από το 1907 ως το 1945.

A l'école du peuple grec (1940-1944) Milliex Roger 1946
Hommage à la Grèce, 1940-1944 : Textes et témoignages français Milliex Roger 1979 ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, Β΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΕΛΛΑΔΑ-ΓΑΛΛΙΑ, ΡΟΖΕ ΜΙΛΛΙΕΞ

Συλλογή κειμένων και μαρτυριών για την ελληνική αντίσταση.

Un témoignage vécu sur le rayonnement de De Gaulle en Grèce Milliex Roger 1992

Άρθρο-μαρτυρία του Ροζέ Μιλλιέξ για το γόητρο του Σαρλ ντε Γκωλ στην Ελλάδα.

Israel, Turkey, Greece: Uneasy Relations in Eastern Mediterranean Nachmani Amikam 1987 ΕΛΛΑΔΑ-ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ, ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΑΣ-ΙΣΡΑΗΛ, ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ-ΙΣΡΑΗΛ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Το βιβλίο μελετά τις σχέσεις του Ισραήλ με την Τουρκία και την Ελλάδα από την ίδρυση του ισραηλιτικού κράτους έως τα τέλη της δεκαετίας του 1950. Βασιζόμενος σε πλούσιο αρχειακό υλικό, ο συγγραφέας εξετάζει ποικίλες πτυχές των σχέσεων μεταξύ των τριών κρατών: οικονομικές, θρησκευτικές, διπλωματικές, πολιτικές, στρατιωτικές κλπ. Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην ανάλυση των παραγόντων που επηρέασαν ή καθόρισαν κάθε φορά τις σχέσεις του Ισραήλ με την Αθήνα και την Άγκυρα.

International Intervention in the Greek Civil War: the United Nations Special Committee on the Balkans, 1947-1952 Nachmani Amikam 1990 UNSCOB, ΒΑΛΚΑΝΙΑ, ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΟΗΕ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Το βιβλίο εξετάζει την πολιτική των Ηνωμένων Εθνών, και κυρίως την πολιτική των ΗΠΑ, της ΕΣΣΔ και της Βρετανίας στα ελληνικά ζητήματα μέσω των Ηνωμένων Εθνών, κατά την περίοδο 1947-1949. Τον Οκτώβριο του 1947, ενώ ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος μαινόταν, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αποφάσισε τη σύσταση της Ειδικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τα Βαλκάνια (UNSCOB-United Nations Special Committee on the Balkans). Αποστολή της Επιτροπής υπήρξε η εξέταση των ελληνικών καταγγελιών ότι η Βουλγαρία, η Γιουγκοσλαβία και η Αλβανία αναμιγνύονταν στα ελληνικά εσωτερικά ζητήματα και παρείχαν ενεργό βοήθεια στους Έλληνες κομμουνιστές αντάρτες.

So Near and Yet so Far: Graeco-Israeli Relations Nachmani Amikam 1987

Το άρθρο μελετά τις σχέσεις της Ελλάδας με το Ισραήλ από την ίδρυση του ισραηλιτικού κράτους έως τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Ο συγγραφέας αναλύει τους λόγους για τους οποίους δεν επήλθε ουσιαστική προσέγγιση ανάμεσα στις δύο χώρες παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε προς αυτήν την κατεύθυνση η διεθνής κοινότητα. Αντίθετα, καταλήγει ο συγγραφέας, το κυπριακό ζήτημα και ο πόλεμος του Λιβάνου επιδείνωσαν, στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ακόμα περισσότερο τις ελληνοϊσραηλινές σχέσεις.

Guerrillas at Bay. The Rise and Fall of the Greek Democratic Army: The Military Dimension. Civil War in Greece: 1946-1949 Nachmani Amikam 1992

Το άρθρο εξετάζει τη δράση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ), του στρατιωτικού βραχίονα του ΚΚΕ κατά τον ελληνικό Εμφύλιο του 1946-49. Μεταξύ άλλων ο συγγραφέας αναλύει ποιές πληθυσμιακές ομάδες στελέχωσαν τον ΔΣΕ, την οργάνωση του ΔΣΕ, τους στόχους και τις τακτικές των ανταρτών, τις επιτυχίες και την απαρχή της πτώσης τους, τις σχέσεις σοβιετικού μπλοκ και ΚΚΕ, την τελική αποτυχία του αγώνα του ΔΣΕ και την αποσύνθεση και ήττα του το 1949.

Civil War and Foreign Intervention in Greece, 1946-49 Nachmani Amikam 1984

Το άρθρο μελετά τον ρόλο που έπαιξαν οι Μεγάλες Δυνάμεις στην έκβαση του ελληνικού εμφυλίου πολέμου του 1946-1949. Αρχικά, ο συγγραφέας περιγράφει την οικονομική και πολιτική κατάσταση που επικρατούσε στην Ελλάδα μετά το τέλος του Β΄ Π Π. Στη συνέχεια αναλύει τη βρετανική πολιτική στην Ελλάδα και τον καθοριστικό ρόλο που έπαιξε το δόγμα Τρούμαν και γενικότερα η ενίσχυση των κυβερνητικών δυνάμεων από τις ΗΠΑ στην πορεία των συγκρούσεων. Τέλος, ο συγγραφέας αναφέρεται στη ρήξη Τίτο-Στάλιν και στις καθοριστικές συνέπειες που αυτή είχε για την εξέλιξη του ελληνικού Εμφυλίου.

Ellis O. Briggs and the US Embassy in Greece, 1959 to 1962: A "Relentless Struggle" Pagedas Constantine 2006

Το άρθρο επιχειρεί να αναδείξει πτυχές των ελληνοαμερικανικών σχέσεων από την οπτική του πρεσβευτή των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα Ellis Briggs (1959-1962). Στηριγμένο σε έρευνα στο προσωπικό αρχείο του αμερικανού διπλωμάτη, το άρθρο αναδεικνύει την ρευστή πολιτική πραγματικότητα των πρώτων ετών της δεκαετίας του 1960.

Machtblöcke, Interventionspolitik und Freiheit der Institutionen Papandreou Andreas G. Joseph Melzer Verlag 1970

Στο άρθρο εξετάζεται η διεθνής πολιτική σκηνή, σε σχέση με τις επεμβάσεις (στρατιωτικές και μη) των δύο υπερδυνάμεων σε χώρες όπως η Τσεχοσλοβακία και η Ελλάδα, οι οποίες συγκαταλέγονται στην ευρωπαϊκή ζώνη επιρροής τους. Σύμφωνα με τον συγγραφέα οι πολιτικές φιλελευθεροποίησης που εγκαινίασε στην Ελλάδα η Ένωση Κέντρου και που θα οδηγούσαν στην δημιουργία ενός δημοκρατικού και ανεξάρτητου κράτους στα πλαίσια του ΝΑΤΟ, κρίθηκαν από τις ΗΠΑ ως μια επικίνδυνη κατάσταση για το ΝΑΤΟ. Η αμερικανική επέμβαση στην Ελλάδα θεωρείται απάντηση στην Κατοχή της Τσεχοσλοβακίας από τις δυνάμεις του Συμφώνου της Βαρσοβίας.

Politique des blocs, interventionnisme et liberté des institutions Papandreou Andreas G. 1969

Το άρθρο παρουσιάζει τις θέσεις του Ανδρέα Παπανδρέου περί του συστήματος του πατερναλιστικού καπιταλισμού με βάση την ιδέα της αντίθεσης μητρόπολης-περιφέρειας. Εξετάζονται οι συνέπειές του στη λειτουργία του διεθνούς συστήματος και σε αυτήν του δημοκρατικού πολιτεύματος.

Truman, Eisenhower, and the Mediterranean Cold War Pedaliu Effie 2006

Το άρθρο περιγράφει την επέκταση της αμερικανικής επιρροής στην περιοχή της Μεσογείου που συντελέσθηκε κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Χάρυ Τρούμαν και του Ντουάιτ Αϊζενχάουερ. Η συγγραφέας υποστηρίζει πως αυτήν ακριβώς την περίοδο, δηλαδή από το 1947 έως το 1957, η Μεσόγειος πέρασε από τον βρετανικό στον αμερικανικό έλεγχο. Σκοπός των ΗΠΑ ήταν η ανάσχεση της σοβιετικής επιρροής σε μια περιοχή όπου η Δύση είχε ζωτικά συμφέροντα.

Comme dans une nuit de Pâques? Les relations franco-grecques, 1944-1981 Plassmann Lorenz 2012 ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ, ΒΑΛΕΡΥ ΖΙΣΚΑΡ ΝΤ'ΕΣΤΑΙΝΓΚ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΕΟΚ, ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΣΑΡΛ ΝΤΕ ΓΚΩΛ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Η μελέτη αναλύει το ρόλο που διαδραμάτισε η Γαλλία στην πολιτική και οικονομική εξέλιξη της μεταπολεμικής Ελλάδας κατά την περίοδο 1944-1981. Συμβάλλει στη βαθύτερη κατανόηση της ιστορίας της χώρας, καθώς η υπάρχουσα βιβλιογραφία σχεδόν μονοπωλείται από μελέτες σχετικές με το ρόλο των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου. Πρόκειται για τη συντομευμένη μορφή διδακτορικής διατριβής η οποία αξιοποίησε αδημοσίευτα γαλλικά και ελληνικά αρχεία.

De l'émergence de la question de Chypre à la crise de 1974: le problème chypriote dans les relations franco-grecques Plassmann Lorenz 2010

Το άρθρο παρουσιάζει τη θέση που κατείχε το Κυπριακό στις ελληνογαλλικές σχέσεις από την εμφάνιση του ως διεθνές πρόβλημα, απόρροια της αποαποικιοποίησης, μέχρι την επαύριο της διαίρεσης του νησιού το 1974, κατόπιν της τουρκικής εισβολής. Το άρθρο δίνει έμφαση στην περίοδο της 5ης Γαλλικής Δημοκρατίας. Γίνεται η διαπίστωση ότι παρά τη σύμπνοια απόψεων το 1959 γύρω από τη λύση της ανεξαρτησίας, η Κύπρος υπήρξε τελικά αντικείμενο διαφωνιών στη συνέχεια, όταν ο Ντε Γκωλ επαναπροσδιόρισε την πολιτική του απέναντι στην Άγκυρα από τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Κατόπιν της διχοτόμησης του νησιού, το Κυπριακό χρησίμευσε, παράλληλα και με τη θριαμβευτική επιστροφή του Καραμανλή, στη σύσφιγξη των ελληνογαλλικών σχέσεων και στην αποσιώπηση της επίσημης γαλλικής στάσης απέναντι στο καθεστώς των Συνταγματαρχών. Βρήκε θέση, τέλος, στην πολιτική του προέδρου ντ Έσταίνγκ, ο οποίος φιλοδοξούσε να χτίσει μία κοινή ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική γύρω από ένα γαλλογερμανικό άξονα, αλλά και να σταθεροποιήσει την εύθραυστη ελληνική δημοκρατία και τη θέση του Καραμανλή. Κρίνεται, κατά συνέπεια, ότι το Κυπριακό υπήρξε βασική παράμετρος των ελληνογαλλικών σχέσεων καθόλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Paris-Athènes : la force de l’amitié Poncet Jean-François 1994

Το άρθρο εξετάζει τις ελληνογαλλικές σχέσεις από γενική σκοπιά.

Européaniser la Grèce. Le miracle géopolitique de Constantin Caramanlis Prevelakis Georges Fondation Charles de Gaulle 2004

Η συμβολή αποτελεί γεωπολιτική ανάλυση της εφαρμογής του εκσυγχρονιστικού οράματος του Κωνσταντίνου Καραμανλή για την Ελλάδα και της ένταξης της χώρας στην ΕΟΚ.

La Guerre froide et le miracle économique grec Prevelakis Georges 1990

Από το 1950 ως τα τέλη της δεκαετίας του 1970, η Ελλάδα γνώρισε ένα οικονομικό θαύμα άνευ προηγουμένου. Οι δημογραφικές και κοινωνικές συνέπειες υπήρξαν τεράστιες. Η θεαματική άνοδος του ΑΕΠ συνοδεύτηκε από τη μείωση του πληθυσμού της υπαίθρου, την αστικοποίηση και την επιδείνωση των τοπικών χασμάτων. Από το 1980 και εξής παρατηρήθηκε παρατηρείται οικονομική ανάσχεση και όξυνση των διαφορών μεταξύ των εύπορων παράλιων ζωνών και του εσωτερικού της χώρας. Το θέμα αναλύεται υπό το πρίσμα του Ψυχρού πολέμου.

The Churchill-Stalin Secret "Percentages" Agreement on the Balkans, Moscow, October 1944 Resis Albert 1978

Το άρθρο περιγράφει τις βρετανοσοβιετικές διαβουλεύσεις που έλαβαν χώρα στη Μόσχα τον Οκτώβριο του 1944 και κατέληξαν στη συμφωνία Τσώρτσιλ-Στάλιν για τη διανομή σφαιρών επιρροής στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Αναλύονται τα κίνητρα των δύο πλευρών, καθώς και τα στρατηγικά συμφέροντα που τόσο οι Βρετανοί όσο και οι Σοβιετικοί επιδίωκαν να εξυπηρετήσουν προς ίδιον όφελος. Υπογραμμίζεται επίσης το γεγονός ότι οι ΗΠΑ δεν κρατήθηκαν ενήμερες για το ακριβές περιεχόμενο των βρετανοσοβιετικών διαπραγματεύσεων.

La position internationale de la Grèce Rozakis Christos 2003

Το άρθρο επικεντρώνει στους τρεις βασικούς άξονες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής τους οποίους ορίζει ως εξής: α) την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση με την Ελλάδα πλήρες μέλος της ΕΕ και της νομισματικής ένωσης, β) την προσπάθεια της χώρας να διαδραματίσει περιφερειακό ρόλο στα Βαλκάνια, γ) την απόπειρα ελληνοτουρκικής προσέγγισης, ώστε να ξεπεραστεί η κρίση στις διμερείς σχέσεις σχετικά με το καθεστώς του Αιγαίου και το Κυπριακό. Ο συγγραφέας συμπεραίνει ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική ευθυγραμμίστηκε με αυτή των υπόλοιπων κρατών μελών της ΕΕ, ότι συμμετείχε, αν και με δυσκολίες, στην επαναδόμηση της περιοχής και, τέλος, ότι έθεσε ως βασική αρχή ότι η μόνη αποδεκτή λύση στα ελληνοτουρκικά προβλήματα είναι μία ειρηνική λύση.

La politique étrangère grecque : 1974-1985. Modernisation et rôle international d'un petit État Rozakis Christos 1985

Το άρθρο αποτελεί σχηματική παρουσίαση της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας κατά την περίοδο 1974-1985, η οποία ορίζεται ως περίοδος επαναπροσανατολισμού αλλά όχι ριζικών αναθεωρήσεων. Προτείνεται η περιοδολόγηση 1974-1981 (επαναπροσδιορισμού της σύνθεσης των διεθνών ερεισμάτων της χώρας, αναζήτησης πλέον λειτουργικών σχέσεων με το διεθνές περιβάλλον) και 1981-1985 (ενεργού συμμετοχής στο διεθνές σύστημα). Υποστηρίζεται ότι παρά τις πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ, κυβερνώντα κόμματα κατά την εν λόγω περίοδο, η εξωτερική πολιτική της χώρας χαρακτηρίζεται τόσο από συνέχεια όσο και από συνοχή.

Britain and the Greek Civil War, 1944-1949. British Imperialism, Public Opinion and the Coming of the Cold War Sakkas John 2013 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΕΛΛΗΝΟ-ΒΡΕΤΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Η μελέτη πραγματεύεται το ζήτημα του αντίκτυπου που είχαν οι εξελίξεις στην Ελλάδα από την εποχή της βρετανικής επέμβασης στα Δεκεμβριανά του 1944 έως το τέλος του εμφυλίου πολέμου το 1949 στη βρετανική κοινή γνώμη και στο εργατικό κίνημα στη Βρετανία. Οι κύριοι στόχοι του συγγραφέα είναι να αναλύσει την στάση των Βρετανών πολιτών στην επίσημη πολιτική του Λονδίνου στην Ελλάδα και να αξιολογήσει τους διάφορους τρόπους με τους οποίους το ξεκίνημα του Ψυχρού Πολέμου επηρέασε τους επικριτές της βρετανικής εξωτερικής πολιτικής τόσο εντός του Εργατικού Κόμματος όσο και εντός του συνδικαλιστικού κινήματος στη Βρετανία.

The First Casualty of a Socialist Foreign Policy? Greece and Britain in the 1940s Sakkas John Lawrence & Wishart 2010

Η μελέτη αναλύει την πολιτική της Βρετανίας έναντι της Ελλάδας από το 1944 έως το τέλος της δεκαετίας του 1940, με ιδιαίτερη έμφαση στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση του Εργατικού Κόμματος χειρίστηκε την ελληνική υπόθεση από το Ιούλιο του 1945, όποτε ανέλαβε αυτόνομα την εξουσία στη Βρετανία. Ο συγγραφέας επιμένει ιδιαίτερα στους χειρισμούς του Εργατικού υπουργού Εξωτερικών Έρνεστ Μπέβιν, οι οποίοι αποτέλεσαν συνέχεια της πολιτικής που είχε ακολουθήσει η κυβέρνηση συνασπισμού υπό τον Ουίνστον Τσώρτσιλ. Καταλήγει δε στο συμπέρασμα ότι, παρά τις αρχικές αντιδράσεις, οι επιλογές του Μπέβιν τελικά επικράτησαν πλήρως στο εσωτερικό του Εργατικού Κόμματος.

The League for Democracy in Greece and the Greek Civil War, 1946-49 Sakkas John 1996

Το άρθρο επικεντρώνεται στην παρουσίαση του έργου του βρετανικού League for Democracy in Greece (LDG) κατά τη διάρκεια του ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου (1946-1949). Αναλύονται οι καταβολές και οι στόχοι του LDG, ενώ παράλληλα εξετάζονται ορισμένες από τις σημαντικότερες δραστηριότητές του (όπως τα ευρήματα της αποστολής του στην Ελλάδα την άνοιξη του 1946, η στάση του απέναντι στην περιστολή των πολιτικών και συνδικαλιστικών ελευθεριών στην Ελλάδα, η αντίδρασή του στα ζητήματα της απομάκρυνσης Ελληνοπαίδων από τις ζώνες των πολεμικών επιχειρήσεων και της λειτουργίας του στρατοπέδου της Μακρονήσου, οι προσπάθειές του για την επίτευξη συμφωνίας ανάμεσα στους αντιμαχόμενος του Εμφυλίου Πολέμου με σκοπό το τέλος των εχθροπραξιών).

Greece, the Arab World and Israel. A Troubled Triangle in the Eastern Mediterranean Sakkas John 2007

Υποστηρίζοντας ότι η πολιτική της Ελλάδας στη Μέση Ανατολή από τη δεκαετία του 1940 είχε προσδιοριστεί από τις ελληνικές αντιλήψεις περί γεωπολιτικής, το άρθρο εξετάζει τις κυριότερες πτυχές αυτής της πολιτικής υπό το πρίσμα σημαντικών ζητημάτων ελληνικού ενδιαφέροντος , όπως η πρόσληψη της σοβιετικής απειλής, το Κυπριακό ζήτημα, οι ελληνικές κοινότητες της Μέσης Ανατολής και το πετρέλαιο. Ο συγγραφέας συμπεραίνει ότι οι ελληνικές ηγεσίες ακολούθησαν μια μονόπλευρη φιλοαραβική πολιτική μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990, οπότε το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και η δημιουργία μιας νέας ισορροπίας δυνάμεων στη Μέση Ανατολή οδήγησε την Ελλάδα στην αναζήτηση στενότερων σχέσεων με το Ισραήλ.

Greece, the Cold War and the British Labour Movement Sakkas John 1994

Η μελέτη εξετάζει την αντίδραση του βρετανικού εργατικού κινήματος στην ελληνική πολιτική που ασκούσε η εργατική κυβέρνηση από το 1945 έως το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση του Κλήμεντ Άττλη εφάρμοσε στην Ελλάδα τη λεγόμενη «πολιτική της μη-επέμβασης», δίνοντας έτσι την ευκαιρία στις συντηρητικές δυνάμεις της χώρας να εξουδετερώσουν τους αντιπάλους τους και να κυριαρχήσουν. Στη Βρετανία η αντίδραση σ’ αυτή την πολιτική μέχρι τα μέσα του 1947 ήταν ιδιαίτερα έντονη. Προερχόταν από αρκετούς εργατικούς βουλευτές, που πίστευαν σε μια «σοσιαλιστική« εξωτερική πολιτική και στο λεγόμενο «Τρίτο Δρόμο», από το δραστήριο Σύνδεσμο για τη Δημοκρατία στην Ελλάδα και ιδιαίτερα από ορισμένες εργατικές ενώσεις. Όμως η ιδεολογική και πολιτική πόλωση ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις μετά το 1947, σε συνδυασμό με την άρτια οργανωμένη αντικομμουνιστική προπαγάνδα της εργατικής κυβέρνησης, δίχασε βαθιά το βρετανικό εργατικό κίνημα, με αποτέλεσμα την προοδευτική μετατόπιση του ενδιαφέροντος από το ελληνικό πρόβλημα προς άλλα πιο καίρια ζητήματα και τη μείωση των αντιδράσεων κατά της βρετανικής πολιτικής στην Ελλάδα.

Greek McCarthyism: A Comparative Assessment of Greek Post-Civil War Repressive Antocommunism and the U.S. Truman-McCarthy Era. Samatas Minas 1986

Ο συγγραφέας κάνει μια συγκριτική μελέτη ανάμεσα στον ριζοσπαστικό αντικομμουνισμό στο εσωτερικό των ΗΠΑ την περίοδο 1947-1954 και τον μετεμφυλιακή αντικομμουνιστική σταυροφορία στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η αντικομμουνιστική αυτή εκστρατεία αποσκοπούσε στην εξάλειψη κάθε αριστερής επιρροής και στην εξασφάλιση της νομιμοφροσύνης των λαϊκών μαζών στο αντικομμουνιστικό καθεστώς.

The Balkans and International Politics in the 1940s: On the Eden-Gusev Pre-Percentages Agreement Scrace Gavin 2000

Το άρθρο αναλύει τους λόγους που ώθησαν τη Μεγάλη Βρετανία να αναζητήσει τη συνεννόηση με τη Σοβιετική Ένωση για τη διαμόρφωση της μεταπολεμικής ισορροπίας δυνάμεων στα Βαλκάνια. Η συνεννόηση αυτή κατέστη για πρώτη φορά δυνατή τον Μάιο του 1944, οπότε ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Άντονι Ήντεν και ο Σοβιετικός πρέσβης στο Λονδίνο Φίοντορ Γκούσεφ κατέληξαν σε μια προκαταρκτική συμφωνία για τη διαίρεση των Βαλκανίων σε σφαίρες επιρροής. Ο συγγραφέας αναζητά στη Συμφωνία Ήντεν-Γκούσεφ τις βάσεις της ομοειδούς Συμφωνίας των Ποσοστών, η οποία συνήφθη τον Οκτώβριο του 1944 στη Μόσχα ανάμεσα στον Ουίνστον Τσώρτσιλ και στον Ιωσήφ Στάλιν.

The British Labour Government and the Greek Civil War, 1945-1949: The Imperialism of "Non-intervention" Sfikas Thanasis D. 1994 ΒΡΕΤΑΝΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ

Η μελέτη αναλύει τη στάση της βρετανικής κυβέρνησης του Εργατικού Κόμματος υπό την πρωθυπουργία του Κλήμεντ Άττλη έναντι της Ελλάδας κατά τη διάρκεια του ελληνικού εμφυλίου πολέμου. Ειδικότερα αναλύονται οι λόγοι που ώθησαν την κυβέρνηση Άττλη να επιλέξει την πολιτική της περιορισμένης ανάμιξης στις ελληνικές υποθέσεις από το 1945 (οπότε το βρετανικό Εργατικό Κόμμα ανήλθε στην εξουσία) έως τη λήξη του ελληνικού Εμφυλίου (1949). Το βιβλίο βασίζεται σε εκτεταμένη χρήση αρχειακών πηγών, με ιδιαίτερη έμφαση σε βρετανικές αρχειακές συλλογές.

Attlee, Bevin and "A Very Lame Horse": The Dispute Over Greece and the Middle East, December 1946-January 1947 Sfikas Thanasis D. 1992

Το άρθρο αναλύει τη διαφορά απόψεων που ανέκυψε το Δεκέμβριο του 1946 και συνεχίστηκε τον Ιανουάριο του 1947 μεταξύ του πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας, Κλήμεντ Άττλη και Έρνεστ Μπέβιν αντίστοιχα, αναφορικά με τη βρετανική πολιτική στην Μέση Ανατολή και στην Ελλάδα. Ο συγγραφέας σκιαγραφεί τις βαθύτερες αιτίες τις διαφοράς και επισημαίνει τις ευρύτερες προεκτάσεις της διαφοράς ανάμεσα στους δύο Βρετανούς πολιτικούς ιθύνοντες.

Britain, the United States and the Soviet Union in the United Nations Commission of Investigation in Greece, January-May 1947 Sfikas Thanasis D. 1993

Το άρθρο αναλύει τη στάση της Μεγάλης Βρετανίας, των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ένωσης στην Επιτροπή Έρευνας του ΟΗΕ για την Ελλάδα, με έμφαση στο κρίσιμο πρώτο πεντάμηνο του 1947. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι το έργο της Επιτροπής αποτελεί κεντρικό επεισόδιο στην Ιστορία του ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου διότι αποτέλεσε σημείο καμπής στην κλιμάκωση της σύγκρουσης, ενώ ταυτόχρονα ανέδειξε τόσο τις πολιτικές επιλογές του Λονδίνου, της Ουάσινγκτον και της Μόσχας όσο και το χαρακτήρα του ΟΗΕ στο ξεκίνημα του Ψυχρού Πολέμου.

Britain, the United States and the Soviet Union in the United Nations Commission of Investigation in Greece, January-May 1947 Sfikas Thanassis 1993

Το άρθρο εξετάζει μια σημαντική πτυχή της ιστορίας του ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου του 1946-49: την πολιτική της Βρετανίας, των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ ως προς το ελληνικό ζήτημα στα πλαίσια των Ηνωμένων Εθνών. Στόχος των Βρετανών και των Αμερικανών υπήρξε ο επηρεασμός της επιτροπής έρευνας του ΟΗΕ για τα γεγονότα στην Ελλάδα, ενώ οι Σοβιετικοί επιδίωκαν να αποφύγουν τυχόν περιπλοκές σε μια χώρα όπου δεν διακυβεύονταν ζωτικά τους συμφέροντα. Εν τέλει, και οι τρεις πλευρές υπονόμευσαν τον ρόλο της επιτροπής και κάθε πιθανότητα επίτευξης συμβιβασμού.

KKE Reactions to the Truman Doctrine Smith Ole 1998

Το άρθρο πραγματεύεται την αντίδραση του ΚΚΕ στη διακήρυξη του Δόγματος Τρούμαν τον Μάρτιο του 1947 που σηματοδότησε την ενεργό εμπλοκή των ΗΠΑ στα ελληνικά πράγματα στο πλευρό των εθνικών κυβερνήσεων. Ο συγγραφέας, αφού τονίσει ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επιτρέπουν την εξαγωγή ασφαλούς και οριστικού συμπεράσματος, ισχυρίζεται ότι η αντίδραση της ηγεσίας του ΚΚΕ ήταν μάλλον υποτονική. Δεν φαίνεται ότι οι συνέπειες της εξαγγελίας του Δόγματος Τρούμαν βάρυνε στην απόφαση του Ζαχαριάδη να προχωρήσει στην ένοπλη ρήξη με την ελληνική κυβέρνηση, μάλλον διότι ο Έλληνας κομμουνιστής ηγέτης έλαβε διαβεβαιώσεις από τον Στάλιν για παροχή σημαντικής υλικής βοήθειας από το ανατολικό μπλοκ.

A Turning Point in the Greek Civil War, 1945-1949: The Meeting between Zachariadis and Markos, July 1946 Smith Ole S. 1979

Το άρθρο επικεντρώνεται στην ανάλυση των διαμειφθέντων ανάμεσα στον γενικό γραμματέα του ΚΚΕ Νίκο Ζαχαριάδη και στον Μάρκο Βαφειάδη τον Ιούλιο του 1946. Η συνάντηση χαρακτηρίζεται από το συγγραφέα ως σημείο καμπής στην Ιστορία του ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου διότι κατά τη διάρκειά της αποφασίστηκε η συγκρότηση ένοπλων κομμουνιστικών δυνάμεων, οι οποίες τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους μετεξελίχθηκαν στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας.

The Greek National Liberation Front (EAM): A Study in Resistance Organization and Administration Stavrianos L. S. 1952

Το άρθρο αναλύει την ίδρυση, την ανάπτυξη και τον τρόπο διοίκησης του ΕΑΜ κατά τη διάρκεια της Κατοχής της Ελλάδας από τις δυνάμεις του Άξονα. Ο συγγραφέας συμπεραίνει ότι το ΕΑΜ οργανώθηκε με πρωτοβουλία του ΚΚΕ, υπό τον έλεγχο του οποίου παρέμεινε έως το τέλος. Υπό αυτές τις συνθήκες, η επέκταση του ΕΑΜ σε πανελλήνια κλίμακα και η ίδρυση της ΠΕΕΑ δεν μείωσε την επιρροή του ΚΚΕ στο ΕΑΜ και στον ένοπλο βραχίονά του, τον ΕΛΑΣ. Υποστηρίζεται επίσης ότι, παρά την κομμουνιστική ηγεμονία, το διοικητικό σύστημα στην «Ελεύθερη Ελλάδα» ενθάρρυνε τη μαζική λαϊκή συμμετοχή στην τοπική διακυβέρνηση σε πρωτοφανή βαθμό για τα ελληνικά δεδομένα.

Two Points of View: I. The Immediate Origins of the Battle of Athens Stavrianos L. S. 1949

Το άρθρο αναλύει την αλληλουχία των γεγονότων (ήδη από τις παραμονές της απελευθέρωσης της Ελλάδας από τα στρατεύματα Κατοχής του Άξονα) που οδήγησαν στα Δεκεμβριανά του 1944, τα οποία ο συγγραφέας χαρακτηρίζει ως τομή στη σύγχρονη ελληνική Ιστορία. Υποστηρίζεται ότι ένας από τους βασικούς λόγους διολίσθησης προς τη σύγκρουση που κορυφώθηκε με τη μάχη της Αθήνας ήταν η βρετανική πολιτική και ειδικότερα η εμμονή του Ουίνστον Τσώρτσιλ στην αντίληψη ότι οι Έλληνες κομμουνιστές ήταν αποφασισμένοι να υφαρπάξουν βίαια την εξουσία.

Stirring the Greek Nation: Political Culture, Irredentism and Anti-Americanism in Post-War Greece, 1945-1947 Stefanidis Ioannis 2007 ΑΛΥΤΡΩΤΙΣΜΟΣ, ΑΝΤΙΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ, ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΕΛΛΑΔΑ, ΗΠΑ, ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΖΗΤΗΜΑ

Το βιβλίο εξετάζει το ιδεολογικό υπόβαθρο της πολιτικής στην Ελλάδα, ιδίως το φαινόμενο του εθνικισμού και την επίδρασή του στη στάση της κοινής γνώμης και των πολιτικών ταγών απέναντι σε διεθνή ζητήματα και εθνικές διεκδικήσεις, από το τέλος του Β’ ΠΠ έως τη στρατιωτική δικτατορία του 1967. Εξηγεί πώς οι επανειλημμένες δημόσιες κινητοποιήσεις για τα λεγόμενα «εθνικά θέματα» αναπαρήγαγαν μια πολιτική κουλτούρα που συνδύαζε στοιχεία πελατειακής παράδοσης και θρησκευτικής πίστης με στερεότυπα εθνικής ταυτότητας. Ο συγγραφέας αμφισβητεί καθιερωμένες υποθέσεις, όπως ότι ο ελληνικός αλυτρωτισμός τάφηκε στα ερείπια της Μικρασιατικής Καταστροφής ή ότι ο ευρύτατα διαδεδομένος αντιαμερικανισμός στην Ελλάδα οφείλεται στην υποστήριξη της Ουάσινγκτον προς τη δικτατορία του 1967-1974 και τη στάση των ΗΠΑ απέναντι στην τουρκική εισβολή και κατοχή της Κύπρου. Η μελέτη βασίζεται σε εκτεταμένη αναδίφηση ελληνικών, αμερικανικών και βρετανικών αρχειακών πηγών.

American Reactions to the “September Events” in Turkey and Their Impact on Greek-American Relations Stefanidis Ioannis 2004

Το άρθρο αναλύει τον τρόπο με τον οποίο αντέδρασε η κυβέρνηση των ΗΠΑ στα βίαια έκτροπα εις βάρος αφενός της ελληνικής μειονότητας της Κωνσταντινούπολης και αφετέρου των διπλωματικών αρχών και της στρατιωτικής αποστολής της Ελλάδας στο στρατηγείο του ΝΑΤΟ στη Σμύρνη. Ο συγγραφέας επισημαίνει ότι το γεγονός πως η Ουάσινγκτον απέφυγε να καταδικάσει απερίφραστα τα ανθελληνικά έκτροπα στην Τουρκία επέδρασε αρνητικά στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, οξύνοντας παράλληλα τα αντιαμερικανικά συναισθήματα σημαντικής μερίδας της ελληνικής κοινής γνώμης.

The Greek Pro-European Movement, 1947-1967 Stefanidis Ioannis

Το άρθρο αναλύει τις καταβολές και την ανάπτυξη του φιλοευρωπαϊκού κινήματος στην Ελλάδα από τα τέλη της δεκαετίας του 1940 έως την επιβολή της δικτατορίας των Συνταγματαρχών. Ο συγγραφέας σκιαγραφεί τον τρόπο με τον οποίο προσλαμβανόταν η ιδέα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στην Ελλάδα καθώς και τις αντιλήψεις προσωπικοτήτων που εντάσσονταν στο φιλοευρωπαϊκό ρεύμα σχετικά με το ρόλο της Ελλάδας στις διεργασίες για την οικοδόμηση μιας ενωμένης Ευρώπης.

Telling America’s Story: US Propaganda Operations and Greek Public Reactions Stefanidis Ioannis 2004

Το άρθρο αναλύει τις επιχειρήσεις προπαγάνδας που πραγματοποίησαν οι ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της περιόδου 1947-1967 στην Ελλάδα και τις αντιδράσεις της κοινής γνώμης έναντι αυτών των επιχειρήσεων. Ο συγγραφέας παρουσιάζει τα μέσα που χρησιμοποιούνταν από την αμερικανική προπαγάνδα και συνοψίζει τους στόχους που η τελευταία επιχειρούσε να εξυπηρετήσει (πρωτίστως η εμπέδωση της αμερικανικής επιρροής και η καταπολέμηση του κομμουνισμού). Υπογραμμίζεται το γεγονός ότι οι προπαγανδιστικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ προσέκρουσαν συχνά στον ύφαλο του ελληνικού εθνικισμού, καθώς η ελληνική κοινή γνώμη δεν ήταν διατεθειμένη να υποτάξει τις ελληνικές εθνικές επιδιώξεις (π.χ. την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα) στα γενικότερα συμφέροντα του δυτικού κόσμου όπως ευαγγελιζόταν η αμερικανική προπαγάνδα.

Pressure Groups and Greek Foreign Policy (1945-1967) Stefanidis Ioannis 2001

Το άρθρο παρακολουθεί και αναλύει την επίδραση εσωτερικών παραγόντων στην άσκηση της εξωτερική πολιτικής, υπό το πρίσμα του τρόπου λειτουργίας του πολιτικού συστήματος. Εκκινώντας από μία ιστορική αναδρομή, ο συγγραφέας αναδεικνύει ζητήματα ιδεολογίας και πολιτικών ταυτοτήτων μέσα από την προσέγγιση βασικών ζητημάτων εξωτερικής πολιτικής, όπως οι μεταπολεμικές εθνικές διεκδικήσεις και το Κυπριακό στις διάφορες φάσεις του . Τέλος επιχειρεί μία συγκριτική ανάλυση ανάλογων ομάδων πίεσης στην Δυτική Γερμανία και το Ισραήλ.

The United Stated, Great Britain and the Greek-Yugoslav Rapprochement Stefanidis Ioannis 1985

Το άρθρο αναλύει τη συμβολή των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρετανίας στην εξομάλυνση των σχέσεων ανάμεσα στην Ελλάδα και στη Γιουγκοσλαβία που έλαβε χώρα στις αρχές της δεκαετίας του 1950. Υποστηρίζεται ότι ο κυριότερος λόγος που ώθησε την Ουάσινγκτον και το Λονδίνο να επιδιώξουν την ελληνογιουγκοσλαβική προσέγγιση ήταν η αποτελεσματική οργάνωση δυτικής βοήθειας προς τη Γιουγκοσλαβία σε περίπτωση που η τελευταία δεχόταν επίθεση από τη Σοβιετική Ένωση και τους συμμάχους της στην περιοχή.

United States, Great Britain and Greek-Yugoslav rapprochement, 1949-1950 Stefanidis Ioannis Balkan Studies 1986
The Balkan Pact and American Policy Stone David R. 1994

Το άρθρο αναλύει τους λόγους που ώθησαν τις ΗΠΑ να υποστηρίξουν την ιδέα της σύναψης τριμερούς Βαλκανικού Συμφώνου ανάμεσα στην Ελλάδα, την Τουρκία και τη Γιουγκοσλαβία στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 1950. Σε μια περίοδο που ο Πόλεμος της Κορέας είχε αυξήσει τους φόβους στην Ουάσινγκτον σχετικά με το ενδεχόμενο ανοικτής σύγκρουσης με το κομμουνιστικό στρατόπεδο, η δημιουργία ενός συμμαχικού άξονα ανάμεσα στην Αθήνα, την Άγκυρα και το Βελιγράδι αντιμετωπιζόταν από τους Αμερικανούς ιθύνοντες ως ένα επιπλέον ανάχωμα απέναντι στην κομμουνιστική απειλή. Ωστόσο, η επιδείνωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων εξαιτίας του Κυπριακού πολύ σύντομα θα καθιστούσε το Βαλκανικό Σύμφωνο γράμμα κενό περιεχομένου.

La condition internationale de la République de Chypre Ténékidès Georges 1960

Άρθρο-επισκόπηση της κυπριακής ιστορίας και της διεθνούς διάστασης του Κυπριακού προβλήματος. Γραμμένο την επαύριο της ανεξαρτησίας, το άρθρο τάσσεται υπέρ μίας ουσιαστικής ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και αποκηδεμόνευσής της από την Ελλάδα, την Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

The Truman Doctrine: Was There a Development Agenda? Thomadakis Stavros 1998

Το άρθρο επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα αν το Δόγμα Τρούμαν εμπεριείχε και μεσο-μακροπρόθεσμους αναπτυξιακούς στόχους, πέρα από τον εύλογο βραχυπρόθεσμο στόχο της οικονομικής και πολιτικής σταθεροποίησης της Ελλάδας. Η λογική του Δόγματος Τρούμαν ήταν να προσφερθεί βοήθεια στην Ελλάδα πρωτίστως ως μέσο για να επιτευχθούν οι πολιτικοοικονομικές προϋποθέσεις για την οικονομική ανάπτυξη, όχι τόσο ως καθ' αυτό μοχλός ανάπτυξης. Άλλωστε, ούτε οι πολιτικοί και ιδεολογικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ στην Ελλάδα, κινήθηκαν προς μια αναπτυξιακή κατεύθυνση.

'In a Rather Emotional State?'' The Labour Party and British Intervention in Greece, 1944-5 Thorpe Andrew 2006

Το άρθρο αναλύει τη στάση του βρετανικού Εργατικού Κόμματος απέναντι στη βρετανική επέμβαση στην Ελλάδα την περίοδο 1944-1945. Ο συγγραφέας επισημαίνει ότι κατά τη διάρκεια των Δεκεμβριανών του 1944, μέλη του Εργατικού Κόμματος και εργατικά συνδικάτα στη Βρετανία αντέδρασαν καταδίκασαν την πολιτική του Ουίνστον Τσώρτσιλ, απειλώντας με αυτόν τον τρόπο όχι μόνο τη συνοχή της συμμαχικής βρετανικής κυβέρνησης, αλλά ακόμα και την ενότητα του Εργατικού Κόμματος ενόψει των βρετανικών εκλογών του 1945. Υποστηρίζεται επίσης ότι η στάση του Εργατικού Κόμματος σε σχέση με τις εξελίξεις στην Ελλάδα δεν μπορεί να κατανοηθεί χωρίς μια γενικότερη εκτίμηση των αντιλήψεων των Εργατικών κατά τα τελευταία στάδια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σε αυτό το πλαίσιο, ο συγγραφέας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η κρίση στο εσωτερικό του Εργατικού Κόμματος με αφορμή τα γεγονότα στην Ελλάδα ήταν άμεσα συνυφασμένη με διεργασίες που αφορούσαν στο μέλλον του Κόμματος συνολικά.

The Moscow Puzzle Tsakaloyiannis Panos 1986

Το άρθρο αναλύει τις διαβουλεύσεις μεταξύ του Ιωσήφ Στάλιν και του Ουίνστον Τσώρτσιλ στη Μόσχα τον Οκτώβριο του 1944, οι οποίες κατέληξαν στη Συμφωνία των Ποσοστών για τη διανομή σφαιρών επιρροής στα Βαλκάνια και στην ανατολική Ευρώπη. Ο συγγραφέας εξετάζει με κριτικό τρόπο την αφήγηση του Τσώρτσιλ για τα διαμειφθέντα με τον Στάλιν, την οποία επιχειρεί να αποδραματοποιήσει, και αναφέρεται εκτενώς στη μεταγενέστερη χρήση της από μελετητές της περιόδου.

How We won in Greece Van Fleet James 1967

Το σύντομο άρθρο είναι περισσότερο ένα κείμενο βασισμένο στις προσωπικές αναμνήσεις του συγγραφέα, του Αμερικανού στρατηγού Τζαίημς Βαν Φλητ, που υπηρέτησε ως επικεφαλής της αμερικανικής στρατιωτικής αποστολής (JUSMAPG) κατά τη διάρκεια των ετών 1948-1950. Στο άρθρο ο Βαν Φλητ κάνει μια επισκόπηση της παρουσίας του ίδιου και της αμερικανικής στρατιωτικής αποστολή στης Ελλάδα ως την επιστροφή του στις ΗΠΑ.

Efforts for the Development and Stabilization of the Economy during the Period of the Marshall Plan Vetsopoulos Apostolos 2009

Το άρθρο αναλύει τον τρόπο με τον οποίο το Σχέδιο Μάρσαλ συνέβαλλε αποφασιστικά στην ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, η οποία είχε δεχθεί συντριπτικά πλήγματα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1940. Ο συγγραφέας υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα αποτελούσε ειδική περίπτωση στην εφαρμογή του Σχεδίου Μάρσαλ στην Ευρώπη εξαιτίας όχι μόνο των αδυναμιών της ελληνικής οικονομίας, αλλά και λόγω της ύπαρξης ενδημικών προβλημάτων (π.χ. διαφθορά και αναποτελεσματικότητα της ελληνικής δημόσιας διοίκησης, αντίδραση ορισμένων πολιτικών και μελών της αστικής τάξης που ένιωθαν ότι το οικονομικό πρόγραμμα απειλούσε τα προνόμιά τους κ.λπ.). Σε τελική ανάλυση, πάντως, υποστηρίζεται ότι το Σχέδιο Μάρσαλ είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της γεωργικής και βιομηχανικής παραγωγής στην Ελλάδα, θέτοντας με αυτόν τον τρόπο τα θεμέλια για τη μεταπολεμική ανάπτυξη της χώρας.

The Sixth Fleet and American Diplomacy Wylie J. C. 1969

Το άρθρο αναλύει τη σημασία της παρουσίας του 6ου Αμερικανικού Στόλου στη Μεσόγειο ως αποτελεσματικό εργαλείο άσκησης της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στην ευρύτερη περιοχή. Ο συγγραφέας επικεντρώνεται στην εξέταση τριών ξεχωριστών περιπτώσεων, (1) της κρίσης του Σουέζ του 1956, (2) του εμφυλίου πολέμου στον Λίβανο το 1958, και (3) του Πολέμου των Έξι Ημερών το 1967, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι, δεδομένης της διαφοροποίησης των πολιτικών στόχων των ΗΠΑ σε κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις, η χρήση της ναυτικής ισχύος του 6ου Στόλου προσαρμόστηκε έτσι ώστε να ανταποκρίνεται κάθε φορά στις απαιτήσεις.

Greece and the Great Powers, 1944-1947: Prelude to the Truman Doctrine Xydis Stephen 1963 ΒΡΕΤΑΝΙΑ, ΔΟΓΜΑ ΤΡΟΥΜΑΝ, ΕΛΛΑΔΑ-ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΣΣΔ, ΗΠΑ

Η μελέτη αναλύει διεξοδικά το θέμα των διεθνών σχέσεων της Ελλάδας κατά τα πρώτα χρόνια μετά την απελευθέρωση της χώρας από τις δυνάμεις του Άξονα. Το ενδιαφέρον του συγγραφέα επικεντρώνεται στο ενδιαφέρον των Μεγάλων Δυνάμεων της εποχής για την εξέλιξη της πολιτικής κατάστασης στην Ελλάδα. Σε αυτό το πλαίσιο, ειδική αναφορά γίνεται στην ανάμιξη των ΗΠΑ στις ελληνικές υποθέσεις μέσω της εξαγγελίας του Δόγματος Τρούμαν.

The Secret Anglo-Soviet Agreement on the Balkans, October 9, 1944 Xydis Stephen 1955

Το άρθρο αναλύει τις βρετανο-σοβιετικές διαπραγματεύσεις που έλαβαν χώρα στη Μόσχα τον Οκτώβριο του 1944 και οι οποίες κατέληξαν στη σύναψη της Συμφωνίας των Ποσοστών για τη διανομή σφαιρών επιρροής στα Βαλκάνια και στην ανατολική Ευρώπη. Ο συγγραφέας επικεντρώνεται στις συζητήσεις ανάμεσα στον Ουίνστον Τσώρτσιλ και στον Ιωσήφ Στάλιν και εξετάζει τις επιπτώσεις της Συμφωνίας στη μεταπολεμική εξωτερική πολιτική της Ελλάδας.

The Truman Doctrine in Perspective Xydis Stephen 1967

Το άρθρο, με αφορμή τη συμπλήρωση 20 ετών από τη διακήρυξη του Δόγματος Τρούμαν από την ημερομηνία συγγραφής, επιχειρεί να εντάξει το γεγονός στις ορθές ιστορικές του διαστάσεις. Το Δόγμα Τρούμαν αποτέλεσε ένα σημείο καμπής όχι μόνο για τις σχέσεις Ελλάδας-ΗΠΑ και την ενσωμάτωση της πρώτης στον δυτικό κόσμο, αλλά και για τη μόνιμη εμπλοκή των ΗΠΑ στις ευρωπαϊκές -και όχι μόνο- υποθέσεις, εν καιρώ ειρήνης. Επίσης, το Δόγμα Τρούμαν, όπως και το Δόγμα Μονρόε ενάμισι αιώνα νωρίτερα, αποτέλεσε βαρυσήμαντη μονομερής διακήρυξη της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, είχε ισχυρό ιδεολογικό χαραχτήρα, και περιείχε έμμεση προειδοποίηση προς τον δυνητικό αντίπαλο να μην επεκτείνει τη ζώνη ελέγχου του στην Ελλάδα και την Τουρκία.

The USSR and the creation of the Commission of Investigation concerning Greek frontier incidents Xydis Stephen Balkan Studies 1963
The United States and Greece Yost Charles 1967

Ο συγγραφέας, που στα τέλη της δεκαετίας του 1940 υπηρέτησε ως διπλωμάτης στην Αθήνα, παρέχει μια περιεκτική επισκόπηση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων κατά τον 19ο και 20ο αιώνα. Έμφαση δίνεται στη μεταπολεμική περίοδο και στους δεσμούς που αναπτύχθηκαν χάρη στο Δόγμα Τρούμαν, στο Σχέδιο Μάρσαλ και στην ένταξη της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ. Ο συγγραφέας συμπεραίνει, ότι παρά τις όποιες εντάσεις κατά τα τελευταία 10-15 χρόνια, οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις παραμένουν σε πολύ καλό επίπεδο.

Struggle for Survival: American Aid and Greek Reconstruction Zachariou Stelios Palgrave 2001

Η μελέτη αναλύει τον τρόπο με τον οποίο η αμερικανική βοήθεια συνέβαλε στην ανόρθωση της ελληνικής οικονομίας μετά τη λήξη του Β’ ΠΠ. Ο συγγραφέας υπογραμμίζει ειδικότερα τη σημασία του Σχεδίου Μάρσαλ για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας, περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο το εν λόγω Σχέδιο εφαρμόσθηκε στην ελληνική περίπτωση.

Implementing the Marshall Plan in Greece: Balancing Reconstruction and Geopolitical Security Zachariou Stelios 2009

Στο άρθρο αναλύεται η αλληλεπίδραση οικονομικών και γεωπολιτικών προτεραιοτήτων ως προς τον τρόπο εφαρμογή του Σχεδίου Μάρσαλ στην Ελλάδα. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η εφαρμογή του Σχεδίου Μάρσαλ στην Ελλάδα περιλάμβανε πολυάριθμες μεταβλητές, διαφορετικές από εκείνες που σχετίζονταν με την εφαρμογή του σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη, καθιστώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την Ελλάδα μοναδική περίπτωση ανάμεσα στα 16 κράτη που συμμετείχαν στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Ανασυγκρότησης. Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που συνέβαλαν σε αυτή την ιδιομορφία ήταν ο ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος, ο οποίος είχε ως αποτέλεσμα την πολιτική πόλωση, δυσκόλευε την εφαρμογή μακροπρόθεσμων σχεδίων και καθιστούσε αναγκαία την αφιέρωση ενός δυσανάλογα μεγάλου τμήματος του κρατικού προϋπολογισμού σε στρατιωτικούς σκοπούς, γεγονός που υπέσκαπτε την αναπτυξιακή προσπάθεια.

The Road to the Garrison State: An Overview of Greek-American Relations during the Eisenhower and Kennedy Administrations, 1952-1963 Zachariou Stelios

Η μελέτη αναλύει τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκαν οι σχέσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και στην Ελλάδα από το 1952 έως το 1963. Ο συγγραφέας επικεντρώνει το ενδιαφέρον του στην περίοδο που την προεδρία στις ΗΠΑ άσκησαν οι Ντουάιτ Αϊζενχάουερ και Τζον Κέννεντυ, τονίζοντας την ιδιαίτερα ισχυρή και πολυεπίπεδη επίδραση που ασκούσε στις ελληνικές υποθέσεις η Ουάσινγκτον.

Οι σχέσεις ΚΚΕ και ΚΚ Σοβιετικής Ένωσης στο διάστημα 1953-1977: σύμφωνα με τα έγγραφα του Αρχείου της ΚΕ του ΚΚΣΕ Κόντης Βασίλης ΙΜΧΑ 1999 ΑΡΧΕΙΑ, ΚΚΕ, ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ

Το αρχειακό υλικό προέρχεται από το Κέντρο Φύλαξης Σύγχρονων Εγγράφων των Κρατικών Αρχείων της Ρωσικής Ομοσπονδίας και αναφέρεται στις σχέσεις ανάμεσα στα Κομμουνιστικά Κόμματα της Σοβιετικής Ένωσης και της Ελλάδας κατά την περίοδο 1953-1977, φωτίζοντας μερικές από τις τραγικές σελίδες της ιστορίας του ΚΚΕ. Τα δημοσιευμένα έγγραφα χωρίζονται σε 4 μέρη.

Η αγγλοαμερικανική πολιτική και το ελληνικό πρόβλημα, 1945-1949 Κόντης Βασίλης 1984 ΔΟΓΜΑ ΤΡΟΥΜΑΝ, ΕΛΛΗΝΟ-ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΛΛΗΝΟ-ΒΡΕΤΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΛΛΗΝΟ-ΣΟΒΙΕΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΡΙΣΙΟΥ

Στόχος της μελέτης είναι να τοποθετήσει ιστορικά τις προσπάθειες των Μεγάλων Δυνάμεων για την εξάπλωση της επιρροής τους στην Ελλάδα αμέσως μετά την απελευθέρωση της χώρας από τις δυνάμεις Κατοχής του Άξονα και έως το τέλος του εμφυλίου πολέμου. Ασχολείται πρωταρχικά με την ανάλυση της βρετανικής πολιτικής και τη μεταπολεμική διαμόρφωση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Παράλληλα, ερευνά τις εσωτερικές εξελίξεις, την πολιτική του ΚΚΕ και τη στάση των βαλκανικών κρατών και της Σοβιετικής Ένωσης έναντι της Ελλάδας.

Η διεθνής διάσταση του εμφύλιου πολέμου στην Ελλάδα (1946-1949) Κόντης Βασίλης

Το άρθρο εξετάζει τη διεθνή διάσταση του ελληνικού εμφυλίου πολέμου κατά τα έτη 1946-49, δηλαδή τον ρόλο που διαδραμάτισαν κυρίως οι ΗΠΑ, οι Βρετανία, η ΕΣΣΔ, και τα όμορα της Ελλάδας γειτονικά κομμουνιστικά κράτη. Οι παραπάνω κρατικοί δρώντες δεν κράτησαν αμετάβλητη στάση στην υπό εξέταση περίοδο, αλλά προσάρμοσαν την πολιτική τους και τους στόχους τους ανάλογα με τις εξελίξεις τόσο στο διεθνές πεδίο όσο και στο ελληνικό, εσωτερικό μέτωπο.

Η ευρωπαϊκή επιλογή του Κωνσταντίνου Καραμανλή,1957-1961 Μινώτου Μαριέττα Ίδρυμα Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής 2008

Το άρθρο αναλύει τη στρατηγική του Κωνσταντίνου Καραμανλή προκειμένου να επιτύχει την ενσωμάτωση της Ελλάδας στην ΕΟΚ. Η συγγραφέας εξηγεί τους λόγους για τους οποίους η ελληνική κυβέρνηση απέρριψε την επιλογή της ΕΖΕΣ, παρουσιάζει τη στάση των υπολοίπων πολιτικών δυνάμεων έναντι της Συμφωνίας Σύνδεσης και αναλύει τις συνέπειες που είχε η συμφωνία τόσο για την Ελλάδα όσο και για την ΕΟΚ.

Η προοπτική της ευρωπαϊκής ενοποίησης μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο: η επίσημη στάση της Ελλάδας, 1946-1950 Μινώτου Μαριέττα 1998

Το άρθρο μελετά τη στάση των ελληνικών κυβερνήσεων τα πρώτα χρόνια μετά το τέλος του Β΄ Π Π έναντι των πρωτοβουλιών που απέβλεπαν στην ουσιαστική και οργανωμένη προσέγγιση των κρατών της Δυτικής Ευρώπης. Συγκεκριμένα, το άρθρο αναλύει την τοποθέτηση του πολιτικού κόσμου της Ελλάδας έναντι του Συνεδρίου της Χάγης (1948), της ίδρυσης του ΟΕΟΣ και της σύστασης του Συμβουλίου της Ευρώπης (1949). Η συγγραφέας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι παρά τις αντίξοες συνθήκες του εμφυλίου πολέμου, η Ελλάδα παρακολουθούσε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και επιδίωκε τη συμμετοχή της στις προσπάθειες της ευρωπαϊκής συσσωμάτωσης.

Ασύμμετροι Εταίροι: οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ελλάδα στον Ψυχρό Πόλεμο, 1953-1961 Στεφανίδης Ιωάννης Δ. 2002 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΓΟΣ, ΑΝΤΙΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ, ΕΛΛΑΔΑ-ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΝΑΤΟ, ΣΥΜΜΑΧΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ, ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΑΣ-ΗΠΑ

Το βιβλίο μελετά τις σχέσεις της Ελλάδας με τις ΗΠΑ από το 1953 έως το 1961. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται η θέση της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ, η στρατιωτική ενίσχυση της χώρας, η συμφωνία για την εγκατάσταση των συμμαχικών βάσεων, ο ρόλος των ΗΠΑ στο κυπριακό ζήτημα, το φαινόμενο του αντιαμερικανισμού, καθώς και ο βαθμός επέμβασης των Αμερικανών στις εσωτερικές υποθέσεις της Ελλάδας.

Από τον Εμφύλιο στον Ψυχρό Πόλεμο: η Ελλάδα και ο συμμαχικός παράγοντας (1949-52) Στεφανίδης Ιωάννης Δ. 1999 ΕΛΛΑΔΑ-ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΕΛΛΑΔΑ-ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ, ΜΟΝΑΡΧΙΑ, ΝΑΤΟ, ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ, ΣΤΡΑΤΟΣ, ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΑΣ-ΗΠΑ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Το βιβλίο μελετά τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα από το τέλος του εμφυλίου πολέμου έως την άνοδο του Αλέξανδρου Παπάγου στην εξουσία, το 1952. Ο συγγραφέας μελετά την άνοδο και την πτώση του Κέντρου, τον κατακερματισμό της Δεξιάς, την εμφάνιση του Ελληνικού Συναγερμού, τον ρόλο του Στρατού και των Ανακτόρων, καθώς και τις προσπάθειες ανασυγκρότησης της οικονομίας. Επίσης, το βιβλίο αυτό αναλύει την εξωτερική πολιτική των ελληνικών κυβερνήσεων της περιόδου. Ανάμεσα στα άλλα εξετάζονται η ένταξη της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ, η συμμετοχή της στον πόλεμο της Κορέας και οι σχέσεις των Αθηνών με τις Μεγάλες Δυνάμεις και τις βαλκανικές χώρες.

Οι εξωτερικές σχέσεις της Ελλάδας, 1949-1955: σε αναζήτηση ασφάλειας Στεφανίδης Ιωάννης Δ. Εκδοτική Αθηνών 2000

Το άρθρο αυτό μελετά την ελληνική εξωτερική πολιτική από το τέλος του εμφυλίου πολέμου έως την άνοδο του Κωνσταντίνου Καραμανλή στην εξουσία. Ο συγγραφέας αναλύει τις προσπάθειες που κατέβαλαν οι ελληνικές κυβερνήσεις στα τέλη της δεκαετίας του 1940 και στις αρχές της επόμενης προκειμένου να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα ασφάλειας της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό, το άρθρο αναλύει τις σχέσεις των Αθηνών με τις Μεγάλες Δυνάμεις και τις γειτονικές της χώρες, την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ και τη συμμετοχή της στο Βαλκανικό Σύμφωνο.

Μετά τον εμφύλιο: η περίοδος των κυβερνήσεων συνεργασίας Στεφανίδης Ιωάννης Δ. Μουσείο Μπενάκη 2009

Το άρθρο μελετά την πολιτική δράση του Σοφοκλή Βενιζέλου κατά τα έτη 1950-1952, όταν ο Σοφοκλής Βενιζέλου διετέλεσε πρωθυπουργός ή/και υπουργός των Εξωτερικών των κυβερνήσεων συνεργασίας της ΕΠΕΚ και του Κόμματος Φιλελευθέρων.

Η Δημοκρατία δυσχερής; Η ανάπτυξη των μηχανισμών του "ανικομμουνιστικού αγώνος" Στεφανίδης Ιωάννης Δ. 2008

Το άρθρο αναδεικνύει την προσπάθεια της κυβέρνησης του Κωνσταντίνου Καραμανλή να αντιμετωπίσει και να περιορίσει την άνοδο της Αριστεράς μετά τις εκλογές του 1958, όταν η ΕΔΑ αναδείχθηκε σε αξιωματική αντιπολίτευση. Με αναφορές στην αντίδραση των Ανακτόρων, του Στρατού και των ΗΠΑ, η μελέτη περιγράφει τις πρωτοβουλίες που αναλήφθηκαν από ένα δίκτυο κρατικών και παρακρατικών παραγόντων με αποκορύφωμα τις εκλογές του Οκτωβρίου του 1961.

Η άνοδος του Κωνσταντίνου Καραμανλή στην εξουσία Χατζηβασιλείου Ευάνθης Εκδόσεις Πατάκη 2000 ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ

Το βιβλίο αυτό, βασισμένο σε εκτενή έρευνα σε προσωπικά αρχεία Ελλήνων πολιτικών, στον Τύπο της εποχής, αλλά και στα βρετανικά και αμερικανικά κρατικά αρχεία, επισημαίνει ότι η άνοδος του Κ. Καραμανλή στην εξουσία, τον Οκτώβριο του 1955, δεν ήταν ένα μεμονωμένο πολιτικό γεγονός. Υπήρξε η κορύφωση και η επίλυση μιας ευρύτερης πολιτικής κρίσης, η οποία σηματοδότησε τη μετάβαση της χώρας από την πρώτη στη δεύτερη μεταπολεμική / μετεμφυλιακή εποχή. Η πολύπλευρη αυτή διεργασία σχετιζόταν με τη διαμόρφωση της πολιτικής σκηνής και τη μετεξέλιξη των πολιτικών δυνάμεων, με την πορεία της οικονομίας, με τους ιδεολογικούς προσανατολισμούς της κοινής γνώμης. Επιπλέον, μετά την αποχώρηση κυριαρχικών προσωπικοτήτων της πρώτης μεταπολεμικής εποχής, όπως του στρατηγού Πλαστήρα και του στρατάρχη Παπάγου, η άνοδος του Καραμανλή στην εξουσία έφερε και την ανάδειξη μιας νέας γενιάς πολιτικών, οι οποίοι, υπό την ηγεσία του, έμελλαν να κυριαρχήσουν στον πολιτικό βίο για δεκαετίες.

Στα σύνορα των κόσμων. Η Ελλάδα και ο Ψυχρός Πόλεμος, 1952-1967 Χατζηβασιλείου Ευάνθης Πατάκης 2008 ΑΛΒΑΝΙΑ, ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ, ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ΝΑΤΟ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Πρόκειται για μελέτη, η οποία συνολικά θέτει το θέμα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, από την είσοδο της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ έως τη δικτατορία των συνταγματαρχών. Κυρίαρχη θέση κατέχει η βαλκανική πολιτική, είτε εκφραζόμενη με διακρατικές σχέσεις είτε με περιφερειακές πρωτοβουλίες και βαλκανικά σύμφωνα.

Ελληνικός Φιλελευθερισμός. Το ριζοσπαστικό ρεύμα, 1932-1979 Χατζηβασιλείου Ευάνθης 2010 ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΕΠΙΡΡΟΗ, ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ, ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΣ

Το βιβλίο αυτό παρακολουθεί την εμφάνιση, εξέλιξη και εφαρμογή των προταγμάτων του ιδεολογικού και πολιτικού ρεύματος που προκάλεσε τη σημαντικότερη μεταρρύθμιση στην Ελλάδα της μεταβενιζελικής εποχής. Οι μέτοχοι του ρεύματος επιζήτησαν, και σε μεγάλο βαθμό επέφεραν, μια δυναμική αναπροσαρμογή της ελληνικής δημόσιας ζωής: αναπτυξιακή παρέμβαση του κράτους στην οικονομία, εκβιομηχάνιση, αύξηση του εθνικού εισοδήματος, ορθολογική οικονομική διαχείριση, αναζήτηση της κοινωνικής δικαιοσύνης μέσω της ισότητας ευκαιριών και ενίσχυσης της κοινωνικής κινητικότητας, θεσμική μεταρρύθμιση, υπέρβαση των αλλεπάλληλων διχασμών, αναζήτηση μιας νέας νομιμοποίησης του πολιτικού και κοινωνικού συστήματος. Η μεταπολεμική οικονομική ανάπτυξη, η εδραίωση μιας σύγχρονης δημοκρατίας, η πλήρης συμμετοχή στο κίνημα της ευρωπαϊκής ενοποίησης αποτέλεσαν ουσιώδεις επιτυχίες της συγκεκριμένης πολιτικής αντίληψης, στοχοθεσίας και μεθοδολογίας.

Σοφοκλής Ελευθερίου Βενιζέλος: η πολιτική διαδρομή, το πρόσωπο, η εποχή Χατζηβασιλείου Ευάνθης, Σακελλαρόπουλος Τάσος 2009 Β' ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΕΛΛΑΔΑ-ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΟΥ, ΚΟΜΜΑ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ, ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Πρόκειται για συλλογικό τόμο, ο οποίος μελετά τη ζωή και την πολιτική δράση του Σοφοκλή Βενιζέλου.

Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας με την πένα του γελοιογράφου: ο Φωκίων Δημητριάδης σατιρίζει τον Ευάγγελο Αβέρωφ, υπουργό των Εξωτερικών, 1956-1963 Χατζηβασιλείου Ευάνθης 2000 ΕΛΛΑΔΑ-ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΕΡΕ, ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΒΕΡΩΦ-ΤΟΣΙΤΑΣ, ΦΩΚΙΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Πρόκειται για τη δημοσίευση 222 γελοιογραφιών του Φωκίωνα Δημητριάδη από την περίοδο 1956-1963, οι οποίες σατιρίζουν τη δραστηριότητα του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα στο υπουργείο των Εξωτερικών. Οι γελοιογραφίες –που δημοσιεύθηκαν στις εφημερίδες Το Βήμα, Τα Νέα και Μακεδονία– συνοδεύονται από εκτενές κείμενο, στο οποίο αφενός παρουσιάζεται ένας βασικός σκελετός των γεγονότων με αφορμή τα οποία αυτές εκπονήθηκαν, ενώ αφετέρου επεξηγείται και σχολιάζεται το περιεχόμενό τους. Προτάσσεται άρθρο του επιμελητή με τίτλο «Ο Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας και η ελληνική εξωτερική πολιτική».

Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας, 1908-1990: πολιτική βιογραφία Χατζηβασιλείου Ευάνθης 2004 ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967-1974, ΕΘΝΙΚΗ ΑΜΥΝΑ, ΕΛΛΑΔΑ-ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΚΑΤΟΧΗ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ, ΝΔ

Πρόκειται για την πολιτική βιογραφία του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα. Συγκεκριμένα, ο συγγραφέας παρουσιάζει και αναλύει τη δράση του Αβέρωφ κατά τη διάρκεια της Κατοχής, την είσοδό του στην πολιτική, τη δραστηριότητά τους ως υπουργού των Εξωτερικών, τη στάση του κατά τη διάρκεια της δικτατορίας των συνταγματαρχών, το ρόλο του κατά την περίοδο της μεταπολίτευσης, το έργο του στο υπουργείο Εθνικής Αμύνης, καθώς και τη θητεία του ως αρχηγού της ΝΔ.

Εμφύλιος πόλεμος και πρόσληψη του κόσμου: μεταλλαγές στις ελληνικές στρατηγικές αντιλήψεις κατά τη δεκαετία του ’40 Χατζηβασιλείου Ευάνθης Ελληνικά Γράμματα 2007

Το άρθρο αναλύει τις σχολές σκέψης που επικράτησαν στην ελληνική διεθνοπολιτική ανάλυση το 1944-49. Αρχικά, ο Γεώργιος Παπανδρέου, ως πρωθυπουργός της εξόριστης κυβέρνησης και κατόπιν της απελευθέρωσης, εξέφρασε την αταλάντευτη εμμονή στην ένταξη στον δυτικό κόσμο. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η ανάλυσή του εναρμονιζόταν με τις ήδη αναδυόμενες, τότε, εντάσεις μεταξύ της Δύσης και της Ανατολής. Ωστόσο, παράλληλα τασσόταν υπέρ μιας μετριοπαθούς πολιτικής έναντι της Σοβιετικής Ένωσης. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι κατά τα έτη 1945-1949 ως μείζων επιρροή αναδεικνύεται ο μόνιμος υφυπουργός του Υπουργείου Εξωτερικών, Π. Πιπινέλης, εκφραστής ενός σκληρού γεωπολιτικού δόγματος. Παρά τις ακρότητες της ανάλυσής του, ο Πιπινέλης εξέφρασε την ανάγκη της ελληνικής διπλωματίας να αντιδράσει στο κλίμα του πανικού που κυριάρχησε στη χώρα στα χρόνια του εμφυλίου πολέμου. Το άρθρο επισημαίνει ακόμα τις διαφορές του Πιπινέλη από τους φιλελεύθερους πολιτικούς που εκπροσώπησαν τον μετριοπαθή ρεαλισμό στην ιστορία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Συνέχειες και ασυνέχειες στους στόχους της ελληνικής πολιτικής στα Βαλκάνια, πριν και μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο Χατζηβασιλείου Ευάνθης Καστανιώτης 2003

Το άρθρο εξετάζει το πρόβλημα της συνέχειας των βασικών επιδιώξεων της Αθήνας στα Βαλκάνια, πριν και μετά τον Β΄ Π Π. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι από τη σύναψη της Συνθήκης της Λωζάννης, το 1923, η Ελλάδα είχε προωθήσει μια πρώτιστα αμυντική στρατηγική στη Βαλκανική, με σκοπό να μην αναμιχθεί σε ένα νέο ευρωπαϊκό πόλεμο. Η βασική αυτή επιλογή δεν αμφισβητήθηκε ούτε και την επαύριο του πολέμου, παρά τη διατύπωση διεκδικήσεων στην περιοχή κατά το Συνέδριο της Ειρήνης. Σύμφωνα με το συγγραφέα, η Αθήνα σύντομα αντιλήφθηκε ότι οι διεκδικήσεις της δεν μπορούσαν να ικανοποιηθούν στο υπάρχον διεθνές περιβάλλον. Αντίθετα, υπό την επίδραση των τραυματικών εμπειριών και των έντονων παθών του εμφυλίου πολέμου, καθώς άλλωστε άρχιζε και ο Ψυχρός Πόλεμος, η χώρα ακολούθησε, όλο και πιο έντονα, αμυντική στρατηγική, με αποκορύφωση την προσχώρησή της στο ΝΑΤΟ και τη διαμόρφωση του δόγματος του «από Βορρά κινδύνου».

Αυταπάτες, διλήμματα και η αποτυχία της πολιτικής: ο στρατός στην πορεία προς τη δικτατορία Χατζηβασιλείου Ευάνθης Παπαζήσης 2009

Η συμβολή αποτιμά τις εξελίξεις στους κόλπους του στρατού, οι οποίες επέφεραν την επιβολή της δικτατορίας την 21η Απριλίου 1967. Σύμφωνα με το συγγραφέα, ο στρατός αυτονομήθηκε στα χρόνια της αρχιστρατηγίας Παπάγου (1949-51), αλλά επανήλθε στον πολιτικό έλεγχο μετά την παραίτηση του αρχιστρατήγου και ιδίως μετά την ανάληψη από μέρους του της πρωθυπουργίας. Το 1953-63 ο στρατός θεωρείτο ως ένα είδος «εφεδρείας» του πολιτικού και κοινωνικού καθεστώτος, η οποία θα ενεργοποιείτο σε περίπτωσης μείζονος κρίσης. Ωστόσο, ο πολιτικός έλεγχος χαλάρωσε κατά την μακρά πολιτική κρίση του Ιουνίου 1963-Φεβρουαρίου 1964, και η διαδικασία αυτή συνεχίστηκε λόγω της στρατιωτικής εμπλοκής της Ελλάδας στην Κύπρο το 1964. Στο πλαίσιο αυτό, όλοι οι εμπλεκόμενοι παράγοντες (συμπεριλαμβανομένων των Βρετανών και των Αμερικανών) θεωρούσαν δεδομένο ότι ο στρατός ελεγχόταν από τον βασιλιά. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η ψευδαίσθηση του βασιλικού ελέγχου εντάθηκε λόγω της υπόθεσης ΑΣΠΙΔΑ, που μετέφερε τα φώτα της δημοσιότητας σε ένα άλλο ζήτημα, δίνοντας και πάλι την εντύπωση ότι το Στέμμα έλεγχε τις εξελίξεις. Όταν κορυφώθηκε η πολιτική κρίση, το 1965-66, αυτή η ψευδαίσθηση του βασιλικού ελέγχου αποτέλεσε την κάλυψη που χρησιμοποίησαν οι συνταγματάρχες για να πραγματοποιήσουν το δικό τους πραξικόπημα. Το άρθρο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η απώλεια του πολιτικού ελέγχου στον στρατό δεν αρκούσε για την επιβολή της συγκεκριμένης δικτατορίας. Η δικτατορία έγινε δυνατή πρώτιστα λόγω της αδυναμίας του πολιτικού συστήματος να μεταρρυθμιστεί, και να ικανοποιήσει έτσι ένα διάχυτο, την εποχή εκείνη, αίτημα για ανανέωση.

Η πρόσληψη της Αριστεράς από τους αντιπάλους της, 1949-1967: Παρατηρήσεις για τη λειτουργία του ελληνικού αντικομμουνισμού Χατζηβασιλείου Ευάνθης Εκδόσεις Ιονίου Πανεπιστημίου 2011

Το άρθρο επιχειρεί μέσα από μία προσέγγιση των σύνθετων πολιτικών και κοινωνικών εξελίξεων των μετεμφυλιακών χρόνων να εντοπίσει το ιδεολογικό υπόβαθρο του αντικομμουνισμού στην Ελλάδα και την πολιτική ταυτότητα των εκπροσώπων του. Παράλληλα αναδεικνύει τη σχέση μεταξύ της αντικομμουνιστικής ρητορείας και του μεταρρυθμιστικού διαβήματος, υποστηρίζοντας ότι το πολιτικό πλαίσιο της μεταπολεμικής Ελλάδας ήταν αυτό που δεν επέτρεψε την πραγματοποίηση αναγκαίων τομών που πρόβαλαν ως αναγκαίες οι μεταρρυθμιστικές πολιτικές δυνάμεις.

Το Σχέδιο Μάρσαλ και η διαμόρφωση της μεταπολεμικής Δυτικής Ευρώπης Χατζηβασιλείου Ευάνθης 2011

Ο συγγραφέας εστιάζει στην πολυδιάστατη σημασία που είχε η εφαρμογή του Σχεδίου Μάρσαλ για την οικονομική και πολιτική εξέλιξη της Δυτικής Ευρώπης. Το Σχέδιο Μάρσαλ δεν υπήρξε μόνο μια αμερικανική πρωτοβουλία τεράστιας σημασίας που προκάλεσε μια ανάλογη σοβιετική αντίδραση. Αντιθέτως ως αναπτυξιακό πρόβλημα με προφανείς πολιτικές διαστάσεις αφορούσε μια πλειάδα χωρών με διαφορετική ιστορία και διαφορετικές προτεραιότητες. Οι ΗΠΑ κατά τον συγγραφέα δεν στόχευσαν στη δημιουργία μιας νέου τύπου αμερικανικής αυτοκρατορίας, αλλά στην ενίσχυση της ικανότητας των Δυτικοευρωπαίων να αντισταθούν στον κομμουνισμό.

Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας: πολιτική πορεία (1946-1990) Χατζηβασιλείου Ευάνθης Ίδρυμα Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα 2000

Το άρθρο αναφέρεται στην πολιτική σταδιοδρομία του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα. Η μελέτη αρθρώνεται με βάση τις ευρύτερες περιόδους της πολιτικής δραστηριοποίησης του Αβέρωφ: μέλος του Κόμματος των Φιλελευθέρων (1946-55), υπουργός Εξωτερικών (1956-63), μέλος της αξιωματικής αντιπολίτευσης (1963-67), τη δράση του κατά τη δικτατορία των συνταγματαρχών (1967-74), υπουργός Εθνικής Αμύνης (1974-81), πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας (1981-84). Η εξέταση της θητείας του στα υπουργεία Εξωτερικών και Εθνικής Αμύνης συμπληρώνεται, ακόμη, με μία ανάλυση της δράσης του στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό κατά την αντίστοιχη περίοδο, και με βασικό άξονα τη μεγάλη εκλογική του επιρροή στην περιφέρεια Ιωαννίνων, η οποία έχει ήδη επισημανθεί στη βιβλιογραφία. Παρατίθεται, επίσης, μία σύντομη ανάλυση των βασικών ιδεολογικών αναφορών του.

Επιβιώνοντας στον μεταπολεμικό κόσμο Χατζηβασιλείου Ευάνθης ΣΚΑΪ 2008

Το άρθρο αναλύει τα διλήμματα της ελληνικής ασφάλειας κατά τη μεταπολεμική εποχή, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους προσπάθησαν οι ελληνικές κυβερνήσεις να αντιμετωπίσουν αυτά τα διλήμματα.

Η κατοχύρωση της ασφάλειας Χατζηβασιλείου Ευάνθης Πατάκης 2006

Το άρθρο επιχειρεί μια συνολική παρουσίαση της πολιτικής των κυβερνήσεων του Κωνσταντίνου Καραμανλή στο ζήτημα της βορειοελλαδικής ασφάλειας. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι ως προς την αντίληψη της απειλής, στη μεταπολεμική εποχή και στο ζήτημα της βορειοελλαδικής ασφάλειας συνέκλιναν δύο ευρύτερες ιστορικές διεργασίες: ο Ψυχρός Πόλεμος, όσο και οι βεβαρημένες μνήμες των βαλκανικών αντιπαλοτήτων από το πρώτο μισό του αιώνα.

Σοφοκλής Βενιζέλος: μία εναλλακτική πρόταση για την εξωτερική πολιτική, 1953-1963 Χατζηβασιλείου Ευάνθης Μουσείο Μπενάκη 2009

Το άρθρο αναλύει τις θέσεις του Σοφοκλή Βενιζέλου σχετικά με την εξωτερική πολιτική και τον διεθνή προσανατολισμό της Ελλάδας από το 1953 έως το 1963, δηλαδή σε μια περίοδο κατά την οποία ο Κρητικός πολιτικός βρισκόταν στην αντιπολίτευση. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, ο Βενιζέλος ήταν φορέας μιας συνολικής πρότασης για την ελληνική εξωτερική πολιτική, βασικοί άξονες της οποίας ήταν η πρόσδεση στη Δύση, η ανάγκη της διεθνούς ύφεσης και συνεργασίας, η μείωση των αμυντικών δαπανών και η πρόταξη του δόγματος του εθνικού κέντρου για την επίλυση του Κυπριακού.

Σουέζ και Ουγγαρία, φθινόπωρο 1956: η πρόσληψη της κρίσης στην Ελλάδα Χατζηβασιλείου Ευάνθης 2007

Το άρθρο αυτό παρουσιάζει τις αντιδράσεις που προκάλεσε στην Ελλάδα η διπλή κρίση του φθινοπώρου του 1956, δηλαδή η αγγλογαλλική εισβολή στην Αίγυπτο και η σοβιετική εισβολή στην Ουγγαρία. Η μελέτη υποστηρίζει ότι, όπως ακριβώς συνέβη και στις άλλες μικρότερες δυτικές χώρες, έτσι και στην Ελλάδα, οι κρίσεις αυτές έγιναν αντιληπτές και αναλύθηκαν πρώτιστα μέσα από το πρίσμα των προβλημάτων που αντιμετώπιζε η χώρα-αποδέκτης. Στην περίπτωση της Ελλάδας κυρίως μέσω των πιέσεων του Κυπριακού και της ανόδου της ουδετεροφιλίας που σημειωνόταν την εποχή αυτή εξ αιτίας του.

Πόλεμος και Ειρήνη στη στρατηγική του ΚΚΕ, 1945-1949 Σφήκας Θανάσης Φιλίστωρ 2001 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ

Η στρατηγική του ΚΚΕ στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, και πιθανότατα σε όλη τη δεκαετία του 1940, περιστρεφόταν γύρω από την εναλλαγή των εννοιών του πολέμου και της ειρήνης, με τον πόλεμο να διεξάγεται μετά το 1946 με σκοπό την αποκατάσταση του κόμματος στη θέση που απολάμβανε πριν από τον Δεκέμβριο του 1944. Έως το 1947, προτεραιότητα είχε επιδίωξη ενός συμβιβασμού, και σε αυτό το πλαίσιο ο πόλεμος θεωρήθηκε ως μια επιπρόσθετη μορφή πίεσης για την επίτευξή του. Ωστόσο, κατά την επιδίωξη ενός συμβιβασμού η σκιά της συνθηκολόγησης στη Βάρκιζα ποτέ δεν έπαψε να κατατρύχει το ΚΚΕ. Το γεγονός αυτό εξηγεί τη στάση του κόμματος έναντι των διαφόρων βολιδοσκοπήσεων και διαπραγματεύσεων, κατά τις οποίες πρώτιστο μέλημα των κομμουνιστών ήταν να διασφαλίσουν ότι η οποιαδήποτε συμφωνία δεν θα κατέληγε όπως αυτή του Φεβρουαρίου 1945. Εφόσον τα αντικομμουνιστικά κόμματα πολύ δύσκολα θα αποδέχονταν κάτι τέτοιο εκουσίως, μετά το 1947 το ΚΚΕ κλιμάκωσε την πολεμική προσπάθεια με σκοπό να τα εξαναγκάσει σε μια συμφωνία.

Το χωλό άλογο. Οι διεθνείς συνθήκες της ελληνικής κρίσης, 1941-1949 Σφήκας Θανάσης Βιβλιόραμα 2007 ΒΡΕΤΑΝΙΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ

Το "χωλό άλογο" ήταν η Ελλάδα του 1946-1947 (κατά τους Βρετανούς "φίλους" της· οι "διεθνείς συνθήκες" είναι ο διαλεκτικά απαραίτητος όρος κατανόησης της ελληνικής κρίσης της περιόδου 1941-1949. Οι Έλληνες της εποχής εκείνης ήταν ελεύθεροι να δημιουργήσουν οι ίδιοι την ιστορία τους, όχι όμως υπό περιστάσεις και σε συνθήκες της δικής τους επιλογής. Διερευνώντας αυτές τις διεθνείς συνθήκες και περιστάσεις, το βιβλίο αντιπαρατίθεται στον κατακερματισμό του ερευνητικού πεδίου και του ερμηνευτικού πλαισίου της ελληνικής ιστορίας της περιόδου 1941-1949· στην πραγματολογικά, άρα και ερμηνευτικά, ατελέσφορη και παραπλανητική υποβάθμιση της διαλεκτικής του εσωτερικού και του εξωτερικού· και στην εμμονή ενός μεγάλου μέρους της εγχώριας κυρίως ιστοριογραφίας σε ντετερμινιστικά και τελεολογικά ερμηνευτικά σχήματα για την ιστορία της δεκαετίας εκείνης. Επειδή το κάθε ιστορικό φαινόμενο εμπεριέχει τους όρους και τις προϋποθέσεις μιας άλλης, διαφορετικής εξέλιξης, "στην πραγματικότητα το αναπόφευκτο σπανίως συμβαίνει". Κατ' αντιδιαστολή προς την εύκολη "σοφία" και "διορατικότητα" συγγραφέων και αναγνωστών, οι οποίοι πάντοτε γνωρίζουν εκ των προτέρων την έκβαση του πράγματος, "για τους μετέχοντες, η εικόνα ήταν περισσότερο αβέβαιη, και άλλα ενδεχόμενα φαίνονταν περισσότερο πιθανά".

Οι Άγγλοι Εργατικοί και ο εμφύλιος πόλεμος. Ο ιμπεριαλισμός της "μη επέμβασης" Σφήκας Θανάσης 1997 ΑΓΓΛΟΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΙ, ΒΡΕΤΑΝΙΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Το βιβλίο προσφέρει μια διαφωτιστική θεώρηση της εξωτερικής πολιτικής της Μ. Βρετανίας απέναντι στην Ελλάδα στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1940 και της στάσης που ακολούθησε το ΚΚΕ την ίδια περίοδο. Βασιζόμενος σε ένα πλούσιο και ποικίλο αρχειακό υλικό, το οποίο χρησιμοποιεί με κριτικό τρόπο, ο συγγραφέας εξετάζει το αντικείμενό του με ενάργεια τοποθετώντας το στο πλαίσιο της αναδυόμενης αντιπαλότητας Δύσης-Ανατολής. Καταδεικνύει τις πολυσήμαντες διεθνείς διαστάσεις του ελληνικού εμφυλίου πολέμου και το ρόλο που έπαιξε η αγγλική Εργατική κυβέρνηση στο ζήτημα της πόλωσης του πολιτικού κόσμου στην Ελλάδα. Το βιβλίο αποτελεί μια σημαντική συνεισφορά στο πεδίο της διπλωματικής και πολιτικής ιστορίας των απαρχών του Ψυχρού Πολέμου.

Προφανώς με τη Δεξιά...: Η Βρετανία και οι εκλογές του 1946 Σφήκας Θανάσης Πατάκης 2008

Βασισμένο σε ευρεία χρήση Βρετανικών αρχείων το άρθρο επισημαίνει την βαρύτητα που είχαν οι εκλογές του 1946 για την Βρετανία κατά την κρίσιμη αυτή περίοδο των απαρχών του Ψυχρού Πολέμου. Αφενός, ο φόβος επέκτασης της σοβιετικής επιρροής στην περιοχή και αφετέρου η πιθανότητα αύξησης της απήχησης του ΕΑΜ καθιστούσαν τη διενέργεια των εκλογών ζήτημα απόλυτης προτεραιότητας για την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία την ίδια στιγμή έδειχνε να κλυδωνίζεται εξ αιτίας των ενδοκυβερνητικών πιέσεων από την Αριστερή πτέρυγα του Εργατικού κόμματος για την πορεία της βρετανικής παρουσίας στην Ελλάδα.

Τα βρετανικά αρχεία και ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος. Βασικές πηγές για την περίοδο 1945-1949 Σφήκας Θανάσης 2000
Minoritetet në Shqipëri midis identitetit dhe integrimit 1939-1949 Boçi Sonila Qendra e Studimeve Albanologjike - Instituti i Historisë 2012 ΑΛΒΑΝΙΑ, ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑ ΑΛΒΑΝΙΑΣ

Πρόκειται για μελέτη, η οποία αποτελεί την προέκταση της διδακτορικής διατριβής της συγγραφέως και μελετά τις μειονότητες της Αλβανίας κατά τη δεκαετία του 1940. Κυρίαρχο ρόλο κατέχει η ελληνική μειονότητα στην Αλβανία. Μετά το θεωρητικό πλαίσιο, η συγγραφέας αναπτύσσει την κατάσταση των μειονοτήτων κατά τον Β' ΠΠ και την περίοδο 1945-1949, αρχικά ως θέμα των διακρατικών σχέσεων Ελλάδας και Αλβανίας και στη συνέχεια ως ζήτημα της κομμουνιστικής περιόδου στην Αλβανία.

Politika e ShtetitKomunistShqiptarndajMinoritetevenëShqipëri (1944-1948) Boçi Sonila StudimeHistorike 2010
MinoritetigreknëShqipërinëfillimtëviteve 50 Boçi Sonila StudimeHistorike 2010
Marrëdhëniet e NdërsjellatëMinoritetitGrek me QeverinëKomunisteShqiptare (1944-1945) Boçi Sonila StudimeHistorike 2009
Albania and Greece 1949-1990. The Elusive Peace Meta Beqir Academy of Sciences of Albania - Institute of History 2007 ΑΛΒΑΝΙΑ, ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Πρόκειται για μία παρουσίαση των ελληνοαλβανικών σχέσεων κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, σύμφωνα με την αφήγηση της αλβανικής εθνικής ιστοριογραφίας. Αποτελείται από επτά κεφάλαια με χρήση αλβανικών, αγγλικών και αμερικανικών έμμεσων ή άμεσων πηγών. Επικεντρώνεται σε ζητήματα διπλωματικών σχέσεων των δύο κρατών.

Greek-Albanian Tension, 1939-1949 Meta Beqir Academy of Sciences of Albania - Institute of History 2006 ΑΛΒΑΝΙΑ, ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΤΣΑΜΗΔΕΣ

Η μελέτη ασχολείται με τις ελληνοαλβανικές σχέσεις κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1940, από την ιταλική κατάκτηση της Αλβανίας έως και το τέλος του ελληνικού εμφυλίου πολέμου. Διαρθρώνεται σε οκτώ κεφάλαια, χρησιμοποιεί αλβανικές αλλά και βρετανικές, ιταλικές και αμερικανικές πηγές. Μεταξύ άλλων εξετάζει το βορειοηπειρωτικό ζήτημα, το ζήτημα των Τσάμηδων, αλλά και τις σχέσεις των δύο λαών κατά τη διάρκεια της δεκαετίας.

Shqipëria dhe Greqia, 1949-1990. Paqja e vështirë. Meta Beqir Koçi 2004 ΑΛΒΑΝΙΑ, ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Η μελέτη ασχολείται με τις ελληνοαλβανικές σχέσεις κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Πρόκειται για την πρώτη αλβανική έκδοση της μελέτης που μεταφράστηκε μεταγενέστερα και στα αγγλικά. Ασχολείται, κυρίως, με τις διπλωματικές σχέσεις και παρουσιάζει την αλβανική εθνική αφήγηση επί συγκεκριμένων ζητημάτων.

Shqipëria dhe Greqia, 1949-1990. Paqja e vështirë. Meta Beqir GLOBUS R. 2007 ΑΛΒΑΝΙΑ, ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Πρόκειται για νεώτερη έκδοση της μελέτης, η οποία ασχολείται με τις ελληνοαλβανικές σχέσεις κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Η μελέτη , η οποία και αποτελεί δείγμα της αλβανικής εθνικής ιστοριογραφίας, είχε κυκλοφορήσει και στα αλβανικά και στα αγγλικά.

Tensioni Greko-Shqiptar (1939-1949) Meta Beqir Geer 2002 ΑΛΒΑΝΙΑ, ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΤΣΑΜΗΔΕΣ

Πρόκειται για την αλβανική έκδοση του μεταγενέστερου, μεταφρασθέντος στα αγγλικά έργου του για τη δεκαετία του 1940 και τα σημαντικότερα προβλήματα στις ελληνοαλβανικές σχέσεις.

Problemiçam pas LuftëssëDytëBotërore (1944-1949) Meta Beqir StudimeHistorike 2001
Nationalism and Communism in Macedonia Kofos Evangelos ΙΜΧΑ 1964 ΔΙΜΕΡΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΚΚΒ, ΚΚΓ, ΚΚΕ, ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ

Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα περί του Μακεδονικού Ζητήματος. Ο συγγραφέας εξετάζει την εξέλιξη του εν λόγω ζητήματος κατά την περίοδο έκρηξης του εθνικιστικού και κομμουνιστικού πνεύματος στα Βαλκάνια. Έτσι, αναφέρεται στα κυριότερα γεγονότα που σημάδεψαν την ιστορία των Βαλκανίων από το 1941 ως τις αρχές της δεκαετίας του 1950, καθώς και στη διαμόρφωση των σχέσεων μεταξύ των βαλκανικών κρατών.

The making of Yugoslavia's People's Republic of Macedonia Kofos Evangelos Balkan Studies 1962
Incompatible allies: Greek Communism and Macedonian nationalism in the Civil War in Greece, 1943-1949 Andrew Rossos The Journal of Modern History 1997
Bulgarian foreign policy, 1944-1968 Božinov TrajkovVojn ÉtudesHistoriques 1973
Shqipëria dhe Kosova në Arkivat Ruse, 1946-1962 Kaba Hamit, Çeku Ethem Qendra e Studimeve Albanologjike - Instituti i Historisë 2011 ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΣΤΑΛΙΝ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Πρόκειται για συλλογή και έκδοση 72 εγγράφων από τα ρωσικά αρχεία σχετικά με την Αλβανία και το Κοσσυφοπέδιο κατά τον πρώιμο Ψυχρό πόλεμο. Μεταξύ άλλων ζητημάτων εξετάζονται και οι διακρατικές σχέσεις βαλκανικών κρατών, όπως η στάση της Ελλάδας απέναντί τους, καθώς και περισσότερο σύνθετα ζητήματα όπως το Βορειοηπειρωτικό.

PolitikaePerëndimitndajShqipërisë gjatë krizësshqiptaro-sovjetike Kaba Hamit StudimeHistorike 2010
TëfshehtatdjegësetëincidentittëKanalittëKorfuzit Lalaj Ana StudimeHistorike 2010
The United States Position on Greece's Claims to Southern Albania. The Agitation of the North Epirotan Irredentists and the Greek Church in Washington Malakasses John T. Δωδώνη 1984
The Macedonian Question and the Guerilla War in Northern Greece on the Eve of the Truman Doctrine Meter David C. Van Journal of the Hellenic Diaspora 1995
Fragile Balance: Greek-Yugoslav relations in the period 1944-1946 Michailidis Iakovos D. Balkan Studies 2004
L' incident du Canal de Corfou (1945-1946) Milo Paskal StudiaAlbanica 2001
IzbegliceizGrčke u Jugoslaviji 1945-1960. god. Mitrović Momčilo TokoviIstorije 1997
Războiul civil din Grecia (1946-1949) Patelakis Apostolos Astra - Serienouă 2011
EmigranţiipoliticigreciînRomânia, 1948-1982 Patelakis Apostolos Astra - Serienouă 2011
Eksperiment Buljkes: grčka utopija u Jugoslaviji 1945-1949 Ristović Milan Platoneum 2007 ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ΚΚΓ, ΜΠΟΥΛΚΕΣ, ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

Αντικείμενο της έρευνας αποτελεί η βραχύβια ιστορία της ''Ελληνικής Κομμουνιστικής Κοινότητας'' που ιδρύθηκε στο χωριό Μπούλκες της Βοϊβοδίνας το καλοκαίρι του 1945 από υποστηρικτές του ΕΛΑΣ καταγόμενους, κυρίως, από τις παραμεθόριες περιοχές. Ο συγγραφέας αναφέρεται αρχικά στην οργάνωση της καθημερινής ζωής (εργασία, οικονομία, εκπαίδευση) και τις συνθήκες διαβίωσης παραθέτοντας αρκετά στοιχεία και αριθμούς. Στη συνέχεια μνημονεύει τη χρησιμότητα που είχε το χωριό ως στρατόπεδο εκπαίδευσης αξιωματικών του ΔΣΕ, ενώ επίσης εξετάζει και τις επιπτώσεις που είχε το γεγονός αυτό στις ελληνο-γιουγκοσλαβικές σχέσεις κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Εκτός αυτού, αντλούμε πολύτιμες πληροφορίες για την επίδραση που είχε το ζήτημα της κοινότητας του Μπούλκες στις σχέσεις ΚΚΕ-ΚΚΓ, όπως, επίσης και στις σχέσεις ΕΣΣΔ-Γιουγκοσλαβίας, μετά τη ρήξη του 1948. Στο τέλος του βιβλίου παρατίθεται ένα σύντομο παράρτημα με έγγραφα που χρησιμοποιήθηκαν από τον συγγραφέα, ο οποίος στηρίχθηκε κυρίως σε γιουγκοσλαβικό αρχειακό υλικό.

Dug povratak kući : deca izbeglice iz Grčke u Jugoslaviji 1948-1960 Ristović Milan Udruženje za društvenu istoriju 1998 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΓ, ΚΚΕ, ΜΠΟΥΛΚΕΣ, ΟΗΕ, ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ

Το βιβλίο πραγματεύεται ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα που προέκυψαν κατά την περίοδο του εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα: τη μεταφορά των παιδιών από τις εμπόλεμες περιοχές στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και κυρίως στη Γιουγκοσλαβία. Ο συγγραφέας, στηριζόμενος σε αρχειακό υλικό από τα γιουγκοσλαβικά αρχεία, καταγράφει την πορεία των παιδιών στις χώρες υποδοχής, όπως, επίσης και τις προετοιμασίες για τον επαναπατρισμό τους. Εκτός από την ανθρωπιστική διάσταση προβάλλεται και η πολιτική διάσταση που έλαβε το ζήτημα, τόσο αναφορικά με τη μετανάστευση των παιδιών όσο και κατά τις προετοιμασίες για τον επαναπατρισμό τους.

A Long Journey Home: Greek refugee children in Yugoslavia, 1948-1960 Ristović Milan ΙΜΧΑ 2000 UNSCOB, ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ, ΟΗΕ, ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ

Το έργο εξετάζει το ζήτημα των απαχθέντων Ελληνοπαίδων, που αποτέλεσε αγκάθι στις σχέσεις της Ελλάδας με τα γειτονικά κομμουνιστικά καθεστώτα. Χρησιμοποιεί αρχειακό υλικό από το γιουγκοσλαβικό Ερυθρό Σταυρό, καθώς και προσωπικά αρχεία των ίδιων των παιδιών. Εξετάζει τη μεταφορά, εγκατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης επί του γιουγκοσλαβικού εδάφους, την ενασχόληση του ΟΗΕ με το εν λόγω ζήτημα, καθώς και τη διαδικασία επαναπατρισμού.

"Mali rat" najugoslovensko-grčkojgranici (1945-1950) Ristović Milan VojnoistorijskiGlasnik 1999
From Ankara to Bled Marshal Tito’s Visit to Greece (June 1954) and the Formation of the Balkan Alliance Spyridon Sfetas Balkanica 2012
Searching for a Brother Lost in Albania’s Gulag Stavrou Nikolaos A. Mediterranean Quarterly 2008
Από την Άγκυρα στο Bled: τα Βαλκανικά Σύμφωνα του 1953-1954 μεταξύ Ελλάδας, Τουρκίας και Γιουγκοσλαβίας Γκότα Δώρα Ελληνική Ιστορική Εταιρεία 2008

Το άρθρο μελετά τις σχέσεις της Γιουγκοσλαβίας, της Ελλάδας και της Τουρκίας από την υπογραφή του Συμφώνου της Άγκυρας (28 Φεβρουαρίου 1953) έως την υπογραφή του Συμφώνου του Bled (9 Αυγούστου 1954). Σύμφωνα με τη συγγραφέα, ο θάνατος του Στάλιν και η αλλαγή στάσης της Σοβιετικής Ένωσης έναντι της Γιουγκοσλαβίας και της Δύσης μείωσε τη σημασία του Βαλκανικού Συμφώνου για το Βελιγράδι. Την ίδια περίοδο, η Αθήνα και η Άγκυρα ασκούσαν πιέσεις προς την κατεύθυνση των δυτικών δυνάμεων με σκοπό τη στρατιωτική σύνδεση της Γιουγκοσλαβίας με το ΝΑΤΟ. Η συγγραφέας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μετεξέλιξη της Συμφωνίας της Άγκυρας σε στρατιωτική συμμαχία το 1954 δεν υπήρξε το αποτέλεσμα των πιέσεων των Μεγάλων Δυνάμεων αλλά της βούλησης των τριών βαλκανικών κρατών.

Αθήνα-Βελιγράδι: Περιφερειακή συνεργασία και Μακεδονικό Ζήτημα τη δεκαετία του 1960 Γκότα Δώρα Ανοιχτοσύνη. Τιμητικός Τόμος για την ομότιμη καθηγήτρια Βασιλική Παπούλια 2012
Τα πρόσωπα του Ιανού. Οι ελληνογιουγκοσλαβικές σχέσεις την περίοδο του ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου (1944-1946) Μιχαηλίδης Ιάκωβος Εκδόσεις Πατάκη 2004 ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΟΗΕ

Η παρούσα μελέτη ασχολείται με τους παράγοντες που επηρέασαν τις ελληνογιουγκοσλαβικές σχέσεις το χρονικό διάστημα από τις αρχές του 1947, όταν το Ελληνικό Ζήτημα διεθνοποιήθηκε στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, έως τον Αύγουστο του 1949, όταν στους ορεινούς όγκους του Γράμμου και του Βιτσίου τερματίστηκε οριστικά ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος. Το υλικό της προέρχεται από ανέκδοτο, κυρίως, αρχειακό υλικό, από τις εφημερίδες της εποχής καθώς και από την πλούσια βιβλιογραφία. Η μελέτη παρακολουθεί τις διακυμάνσεις των διμερών διπλωματικών σχέσεων, αποτιμά τις επιδράσεις που είχαν σε αυτές παράγοντες όπως το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, οι ακτιβιστές Σλαβομακεδόνες που δρούσαν στην ελληνική Μακεδονία, τα "πατριωτικά λόμπι" στις δύο χώρες καθώς και οι Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής. Επρόκειτο αναμφίβολα για κρίσιμες παραμέτρους που, εν πολλοίς, προδιέγραψαν την έκβαση του ένοπλου αγώνα για το πολιτικό μέλλον της Ελλάδας τη δεκαετία του 1940.

Ανθρωπισμός και πολιτική: Τα "παιδιά του παιδομαζώματος" στη Γιουγκοσλαβία, 1948-1954 Μιχαηλίδης Ιάκωβος Βαλκανικά Σύμμεικτα 2002
"Οικοδομώντας το παρελθόν": Σλαβομακεδόνες πολιτικοί πρόσφυγες στη Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας: Μια πρώτη προσέγγιση Μιχαηλίδης Ιάκωβος Ίστωρ 2002
България и Гърция от разрив към помирение 1944-1964 Даскалов Георги Университетско издателство ˝Св. Климент Охридски ˝ 2004 ΑΘΗΝΑ, ΑΡΧΕΙΑ, ΔΙΜΕΡΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΣΣΔ, ΚΚΒ, ΣΟΦΙΑ

Το έργο εξετάζει την εξέλιξη των ελληνοβουλγαρικών σχέσεων κατά την περίοδο 1944-1964. Ο συγγραφέας, βασιζόμενος σε αρχειακό υλικό από το βουλγαρικό Υπουργείο Εξωτερικών και το κομματικό αρχείο του ΚΚΒ, επιχειρεί να διαφωτίσει το πολύπλευρο ζήτημα άρσης της ρήξης των ελληνοβουλγαρικών σχέσεων, την εξέλιξή τους μετά το τέλος του Β΄ Π Π και, τελικά, την ομαλοποίησή τους.

Българите в Егейска Македоня, мит или реалност Даскалов Георги Македонски Научен Институт 1996 ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Ο Βούλγαρος συγγραφέας ασχολείται με το ζήτημα της βουλγαρικής παρουσίας στην ελληνική Μακεδονία για να δείξει ότι ακόμη και σήμερα κατοικούν εκεί δεκάδες χιλιάδες «καταπιεσμένοι» Βούλγαροι. Στο κεφάλαιο που αφορά τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο (7ο κεφάλαιο, σ. 273-324) αναφέρεται εκτενώς στις διώξεις των Σλαβόφωνων (Βουλγάρων κατά το συγγραφέα) που σημειώθηκαν μετά την απελευθέρωση, κατά τον Εμφύλιο, αλλά και μετά τη λήξη του. Υποστηρίζεται ότι στη Βόρεια Ελλάδα οι διωγμοί που υπέστη η μη «εθνικόφρων» παράταξη αφορούσαν κυρίως τους «Βούλγαρους», όπως άλλωστε τους ονόμαζαν και οι διώκτες τους, αρχικά τουλάχιστον. Επισημαίνεται, επίσης, το γεγονός ότι ενώ οι Έλληνες δωσίλογοι εντάχθηκαν στο αντικομμουνιστικό στρατόπεδο και ανέλαβαν δράση κατά των κομμουνιστών, οι αντίστοιχοι Σλαβόφωνοι συνεργάτες των Γερμανών διώχθηκαν απηνώς και τους επιβλήθηκαν πολύ βαριές ποινές. Ο Δασκαλόφ αξιοποιεί βουλγαρικές και γιουγκοσλαβικές πηγές από το Βελιγράδι και τα Σκόπια.

Сътрудничество между НОВА и ЕЛАС в борбата срещу хитлерофашизма, 15 Декември 1943 – 25 Октомври 1944 Даскалов Георги Известия на военноисторическото научно дружество 1983
Борбата на Българска Комунистическа Партия за бойното сътрудничество на българския народ със съседните балкански народи против хитлеристките окупатори, (1941-1944г) Горненски Никифор П. Военен Исторически Сборник 1956
Polska wobec greckiej wojny domowej (zarys problemu) Adamidis Dimos Acta Universitatis Wratislaviensis 1997

Στο άρθρο παρουσιάζεται η στάση της Πολωνίας απέναντι στον εμφύλιο πόλεμο, περιγράφεται εκτενώς το ιστορικό πλαίσιο των πολιτικών εξελίξεων στην Ελλάδα και αναζητούνται τα αίτια της εμφύλιας σύρραξης. Γίνεται αναφορά στη διεθνή αλληλεγγύη και στην οικονομική ενίσχυση προς τους αντάρτες καθώς και στις επαφές των Ελλήνων κομμουνιστών με τις κρατικές και κομματικές αρχές των Βαλκανικών χωρών. Περιγράφεται εν συντομία η εναέρια, η χερσαία και η θαλάσσια μεταφορά βοήθειας από την Πολωνία προς την Ελλάδα, επισημαίνονται οι δράσεις στήριξης και οι πορείες αλληλεγγύης Πολωνών προς τους Έλληνες κομμουνιστές και οι διπλωματικές ενέργειες στήριξης στα πλαίσια του ΟΗΕ από πλευράς του πολωνικού κράτους.

Greek refugees in the Bieszczady Mountains. Process of adaptation and integration / Osady greckich uchodźców w Bieszczadach Biernacka Maria Ethnologia Polonica 1981

Στην αγγλόφωνη και πολωνική εθνογραφική μελέτη, που εκδόθηκε από το περιοδικό Ethnologia Polonica του Ινστιτούτου Ιστορίας της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών, παρουσιάζονται οι οικονομικές και κοινωνικο-πολιτισμικές μεταβολές στην περιοχή της οροσειράς Bieszczady μετά τον προσφυγικό εποικισμό των Ελλήνων και αναλύεται η δημιουργία μιας νέας αγροτικής παροικίας. Αναφέρονται τα κυριότερα κέντρα εγκατάστασης των Ελλήνων, η κοινωνικο-επαγγελματική δομή της ελληνικής κοινότητας, η οργάνωση και η ανάπτυξη των αγροτικών συνεταιρισμών, τα προβλήματα που αντιμετώπισαν στην προσαρμογή στο νέο κλιματικό και πολιτισμικό περιβάλλον και οι δεσμοί των Ελλήνων προσφύγων με την πολωνική κοινότητα.

Osady Uchodźców Biernacka Maria Etnografia Polska 1973

Στο άρθρο περιγράφεται η διαμόρφωση μιας νέας τοπικής κοινότητας στην περιοχή Bieszczady (*οροσειρά στο νοτιοανατολικό τμήμα της Πολωνίας) και η κοινωνικο-επαγγελματική ένταξη των Ελλήνων εποίκων στην πολωνική κοινωνία. Ειδικότερα, αναλύονται οι σχέσεις εντός των ελληνικών προσφυγικών ομάδων και οι ιδεολογικές διενέξεις. Περιγράφεται η οργάνωση του Αγροτικού Παραγωγικού Συνεταιρισμού «Νέα Ζωή» και η ανάπτυξη της αγροτικής καλλιέργειας και παραγωγής στα ελληνικά χωριά (Krościenko, Liskowate, Trzcianiec). Γίνεται μνεία στην ανάπτυξη της πολιτιστικής, κοινωνικής και οικονομικής ζωής, στη δράση της Ένωσης των Ελλήνων Πολιτικών Προσφύγων στην Πολωνία, τις πληθυσμιακές μεταβολές στα ελληνικά κέντρα εποικισμού και στην συνύπαρξη Ελλήνων και Πολωνών.

Domovy řeckých dětí v Československu Botu Antula, Konečný Milan Acta Universitatis Carolinae - Studia Territorialia 2010

Οι δύο αρθρογράφοι επικεντρώνονται στο αρχικό στάδιο εγκατάστασης των προσφυγόπουλων σε δεκάδες παιδικούς σταθμούς που βρισκόταν στις πλέον διαφορετικές περιοχές της Τσεχοσλοβακίας. Αναλύεται το πλαίσιο της επιχείρησης υποδοχής και εκπαίδευσής τους, καθώς και οι αλλαγές που σημειώθηκαν μετά την ανακοίνωση της ήττας του ΔΣΕ.

Řecká etnická skupina v Československu Botu Antula Český lid 1982

Η τότε φοιτήτρια Εθνολογίας του Πανεπιστημίου του Καρόλου, παιδί Ελλήνων προσφύγων η ίδια, παρουσιάζει στο άρθρο τα κυριότερα συμπεράσματά της για την ελληνική προσφυγιά στην Τσεχοσλοβακία. Το άρθρο αποτελεί καρπό πολύμηνης έρευνας μεταξύ των προσφύγων αλλά και προσωπικής εμπειρίας. Παρουσιάζονται οι κυριότερες κοινότητες των Ελλήνων προσφύγων στην Τσεχοσλοβακία: γίνεται αναφορά στις ιδιαίτερες πατρίδες των πολιτικών προσφύγων, παρουσιάζονται τα ήθη και έθιμα που διατήρησαν στην υπερορία, και αναδεικνύονται οι νέες παραδόσεις που υιοθέτησαν από τη χώρα φιλοξενίας.

Domovy řeckých dětí v Československu Botu Antula, Konečný Milan Acta Universitatis Carolinae - Studia Territorialia 2010

Οι δύο αρθρογράφοι επικεντρώνονται στο αρχικό στάδιο εγκατάστασης των προσφυγόπουλων σε δεκάδες παιδικούς σταθμούς που βρισκόταν στις πλέον διαφορετικές περιοχές της Τσεχοσλοβακίας. Αναλύεται το πλαίσιο της επιχείρησης υποδοχής και εκπαίδευσής τους, καθώς και οι αλλαγές που σημειώθηκαν μετά την ανακοίνωση της ήττας του ΔΣΕ.

Vzdělávání řeckých dětí v Československu v letech 1948-1968 Chábová Kyriaki Acta Universitatis Carolinae - Studia Territorialia 2010

Το άρθρο ασχολείται με το εκπαιδευτικό σύστημα που δημιούργησε για τα προσφυγόπουλα το ΚΚΕ σε συνεργασία με την τσεχοσλοβάκικη κυβέρνηση. Παράλληλα, αναλύονται οι αλλαγές που προέκυψαν μετά το 1951, όταν η πλειοψηφία των προσφυγόπουλων εντάχθηκε στο τσεχοσλοβάκικο εκπαιδευτικό σύστημα.

The Memory of Political Refugees as an implement of classification and formation of Identity: a self-anthropological approach Dalkavoukis Vassilis Acta Universitatis Carolinae - Studia Territorialia 2010

Ο αρθρογράφος, γιος πολιτικού πρόσφυγα, με μια αυτο-ανθρωπολογική προσέγγιση επισημαίνει τις διαφορές μεταξύ των «οικογενειακών κοινοτήτων μνήμης» και της μνήμης που επιχειρούν να διαμορφώσουν επίσημοι φορείς. Κάνοντας χρήση εθνογραφικών εργαλείων επισημαίνει τα ζητήματα αντικειμενικότητας που προκύπτουν μεταξύ της «μνήμης από κάτω» σε σχέση με τη μνήμη που αναδύεται από τη μελέτη των επίσημων αρχείων.

Řecká rodina v českém prostředí Danielidu Sofia, Maňas Jaroslav Zpravodaj 1986

Οι δυο αρθρογράφοι - εθνολόγοι επιχειρούν να προσεγγίσουν τις αλλαγές που σημειώθηκαν στις ελληνικές προσφυγικές οικογένειες της Τσεχοσλοβακίας από την αρχική περίοδο εγκατάστασής τους στους νέους τόπους διαμονής μέχρι τη δεκαετία του ΄60. Ειδική αναφορά γίνεται στα παρωχημένα, σε σχέση με τα τσεχικά, οικογενειακά πρότυπα της πρώτης γενιάς των προσφύγων, στις συγκρούσεις πρώτης και δεύτερης γενιάς, στους μικτούς γάμους Ελλήνων και Τσέχων κλπ.

Řecká rodina v českém prostředí Danielidu Sofia, Maňas Jaroslav Zpravodaj 1986

Οι δυο αρθρογράφοι - εθνολόγοι επιχειρούν να προσεγγίσουν τις αλλαγές που σημειώθηκαν στις ελληνικές προσφυγικές οικογένειες της Τσεχοσλοβακίας από την αρχική περίοδο εγκατάστασής τους στους νέους τόπους διαμονής μέχρι τη δεκαετία του ΄60. Ειδική αναφορά γίνεται στα παρωχημένα, σε σχέση με τα τσεχικά, οικογενειακά πρότυπα της πρώτης γενιάς των προσφύγων, στις συγκρούσεις πρώτης και δεύτερης γενιάς, στους μικτούς γάμους Ελλήνων και Τσέχων κλπ.

Výuka řeckého jazyka na českých vysokých školách Dostálova Růžena Acta Universitatis Carolinae - Studia Territorialia 2010

Η συγγραφέας επιχειρεί μια αναδρομή στη διδασκαλία των ελληνικών στα τσεχικά Πανεπιστήμια, ειδικότερα στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου, στο οποίο η ελληνική φιλολογία εισήχθη ως κλάδος τον 16ο αιώνα. Επικεντρώνεται περισσότερο στην ίδρυση Έδρας Ελληνικών στο εν λόγω Πανεπιστήμιο στις αρχές της δεκαετίας του ΄50. Σημειώνει ότι η επανίδρυση της Έδρας επιβλήθηκε από την ανάγκη ανάδειξης εκπαιδευτικών για τα παιδιά των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων.

Mezinárodní souvislosti řecké občanské války Eichler Jan Acta Universitatis Carolinae - Studia Territorialia 2010

Στο άρθρο αναλύεται το διεθνές πλαίσιο στο οποίο διαμορφώθηκε η στάση των κυριότερων διεθνών δυνάμεων έναντι του ελληνικού εμφυλίου πολέμου. Επισημαίνεται ότι η απόφαση των Τσώρτσιλ - Τρούμαν να επέμβουν δυναμικά στον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο κλιμάκωσε περαιτέρω τη διεθνή αντιπαράθεση και διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση μιας νέας διεθνούς τάξης πραγμάτων, γνωστής ως Ψυχρού Πολέμου.

Történetek és néprajzi vonatkozások a Fejér megyei görög emigrációs községben Gyula Vargha László Επιθεώρηση Νομού Fejér 1982

Το συγκεκριμένο άρθρο δημοσιεύτηκε στην Επιθεώρηση της νομαρχίας του νομού Fejér. Στο νομό αυτό βρίσκεται το χωριό Μπελογιάννη και η κωμόπολη Deg, όπου υπήρχε ένας παιδικός σταθμός για τα ελληνόπουλα. Αυτό δικαιολογεί το ενδιαφέρον της τοπικής ιστοριογραφίας. Η μελέτη ασχολείται με την ανθρωπολογική ανάλυση των πολιτικών προσφύγων (ενηλίκων και παιδιών) στο χωριό Μπελογιάννη.

Zdrženlivý internacionalismus - Občanská válka v Řecku a československá materiální pomoc Demokratické armádě Řecka Hradečný Pavel Soudobé dějiny 2003

Ο συγγραφέας βασισμένος κυρίως σε τσεχικό αρχειακό υλικό επιχειρεί να τοποθετήσει το θέμα του εμφυλίου πολέμου στα πλαίσιο της διεθνούς πολιτικής του Κρεμλίνου και των νεοπαγών κομμουνιστικών καθεστώτων της Ανατολικής Ευρώπης. Εξετάζει τις παλινωδίες των Σοβιετικών και των δορυφόρων τους αναφορικά με το θέμα της αποστολής υλικής βοήθειας στο ΔΣΕ και παραθέτει σημαντικά ντοκουμέντα που καταγράφουν λεπτομερώς το είδος και το εύρος αυτής της βοήθειας, καθώς και τον συντονισμό των κομμουνιστικών ηγεσιών με το ΚΚΕ για την προώθηση αυτής της βοήθειας στην «Ελεύθερη Ελλάδα».

Grecy i Macedończycy w Polsce 1948-1993 Kazimierz Pudło Sprawy Narodowościowe 1995

Η μελέτη καταγράφει τα κύρια χαρακτηριστικά της μετανάστευσης των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων. Αναλύει την κατανομή των Ελλήνων και των Σλαβομακεδόνων στην Πολωνία τη χρονική περίοδο 1948-1993. Επικεντρώνεται στον εποικισμό, στις κοινωνικές μεταβολές και στις μετακινήσεις των ομάδων αυτών εντός και εκτός Πολωνίας. Επισημαίνει τις δυσκολίες στην κοινωνική ένταξη και την ομαλή πολιτιστική και πολιτισμική προσαρμογή τους, περιγράφει τη λειτουργία και τους στόχους της Ένωσης των Ελλήνων Πολιτικών Προσφύγων στην Πολωνία «Νίκος Μπελογιάννης» και αναφέρεται στην επαναμετανάστευση και επιστροφή στην Ελλάδα.

Reflexe případu Merten prostřednictvím periodika Agonistis Králová Kateřina Acta Universitatis Carolinae - Studia Territorialia 2010

Στο άρθρο αναλύονται οι αντιδράσεις που προκάλεσε η δίκη και η επακόλουθη έκδοση του εγκληματία πολέμου Μαξ Μέρτεν στις σελίδες της εφημερίδας «Αγωνιστής» των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Τσεχοσλοβακία. Η ανάλυση καλύπτει τα δημοσιεύματα της περιόδου 1857-1963, μέσα από τα οποία αναδεικνύεται η προπαγανδιστική εκμετάλλευση της περίπτωσης Μέρτεν από την εξόριστη ηγεσία του ΚΚΕ προκειμένου να αναδειχτούν οι «αντιλαϊκές» επιλογές των δυτικογερμανικών κυβερνήσεων και της Δύσης γενικότερα.

Otázka loajality řecké emigrace v Československu v letech 1948 až 1968 Králová Kateřina Slovanský přehled 2009

Το άρθρο αναλύει την πολιτική στάση της ελληνικής προσφυγιάς στην Τσεχοσλοβακία την περίοδο 1948 – 1968, δηλαδή την περίοδο από την εγκατάστασή της έως την Άνοιξη της Πράγας, ενδεχομένως μέχρι την κήρυξη της δικτατορίας στην Ελλάδα και την ακόλουθη διάσπαση του ΚΚΕ. Εξετάζει θέματα συνεργασίας των οργάνων των προσφύγων με τα κρατικά και κομματικά όργανα της Τσεχοσλοβακίας αντλώντας πληροφορίες κυρίως από το αρχείο των πολιτικών προσφύγων στο Εθνικό Αρχείο της Πράγας.

The Greek Civil War: 60 years after Marantzidis Nikos Acta Universitatis Carolinae - Studia Territorialia 2010

Το άρθρο επιχειρεί μια συνολική αποτίμηση της έρευνας των Ελλήνων ιστορικών για τη δεκαετία του 1940, ειδικότερα για τη μελέτη του εμφυλίου πολέμου. Στηρίζεται στην εισαγωγική ομιλία του συγγραφέα στο διεθνές Συνέδριο της Πράγας (5-6 Οκτωβρίου 2007) που ήταν αφιερωμένο στη μνήμη του Τσέχου ιστορικού Πάβελ Χράντετσνι. Στο άρθρο αναλύονται οι διαφορετικές «σχολές» εξέτασης του εμφυλίου πολέμου κατά τη διάρκεια των προηγούμενων δεκαετιών καθώς και η νέα προσπάθεια για μια αντικειμενική, διεπιστημονική προσέγγιση της δεκαετίας του ΄40 στην Ελλάδα.

Memories: Three Generations of Political Refugees Michailidis Thanasis Acta Universitatis Carolinae - Studia Territorialia 2010

Στο άρθρο επιχειρείται μια συγκριτική παράθεση των διαφορών που εμφανίζει η συλλογική μνήμη καθώς και ζητήματα ταυτότητας μεταξύ τριών διαφορετικών γενιών πολιτικών προσφύγων. Αντλώντας από προσωπικές μαρτυρίες των προσφύγων προς τον αρθρογράφο αναλύονται ζητήματα που συνδέονται με τον επαναπατρισμό τους, καθώς και της δημιουργίας «θεσμοθετημένης» και «συναισθηματικής» μνήμης.

Sympatie polityczne Greków urodzonych w Polsce a pamięć o PRL / Political affinities of Polish - born Greeks and the legacy of Communist Poland Mycielska-Środoń Maria Studia Humanistyczne AGH 2011

Κύριος άξονας του άρθρου είναι ο προσδιορισμός των πολιτικών προτιμήσεων των απογόνων των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων. Μέσω κοινωνικής έρευνας, αναλύονται οι παράγοντες που επεξηγούν τη διαφοροποίηση των τοποθετήσεων τους σε θέματα όπως η αντίληψη των ιστορικών γεγονότων που συνδέονται με τον Εμφύλιο, τη βοήθεια της Πολωνίας προς τους Έλληνες αντάρτες, τον επαναπατρισμό τους στην Ελλάδα ή την ένταξή τους στην πολωνική κοινωνία. Επισημαίνεται η στρατιωτική βοήθεια που παρείχε η Πολωνία (μεταφορά των τραυματιών στο μυστικό νοσοκομείο του Βόλιν, ίδρυση σχολής για αξιωματικούς και πιλότους, λειτουργία παιδικών σταθμών και αγροτικών συνεταιρισμών). Σκιαγραφείται η κοινωνική ταυτότητα και οι πολιτικές πεποιθήσεις των Ελλήνων προσφύγων, οι τοπικοί διχασμοί κλπ.

Wywiad PRL'u do końca wierny mocodawcom Piotrowski Paweł Polska the Times 2007

Στο άρθρο περιγράφεται η οργάνωση των στρατιωτικών μυστικών υπηρεσιών της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας και επιλεγμένες επιχειρήσεις στην Ευρώπη και την Αμερική (π.χ. επιχείρηση εκτοπισμού «Wisła» - Bιστούλας). Γίνεται αναφορά στην σταδιοδρομία του Βάτσουαβ Κόμαρ, πρώτου επικεφαλής των στρατιωτικών μυστικών υπηρεσιών και διοργανωτή της μυστικής βοήθειας προς τους Έλληνες αντάρτες καθώς και στις επιχειρήσεις “Transport”(«Μεταφορά») και „S” («Νοσοκομείο), που είχαν ως στόχο την προμήθεια όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού καθώς και τη μεταφορά και νοσηλεία ανταρτών στο νοσοκομείο Ντζίβνουφ. Στο άρθρο αναλύονται κυρίως οι αποτυχημένες δράσεις των πολωνικών στρατιωτικών μυστικών υπηρεσιών, επισημαίνονται οι αποδράσεις Πολωνών κατασκόπων προς τη Δύση και παρουσιάζεται η επιχειρησιακή δράση στη δεκαετία του ’80 (επαφές με Βατικανό και Αλληλεγγύη). Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αναδιάρθρωση των μυστικών υπηρεσιών της Πολωνίας τη δεκαετία του ’90. (Το άρθρο βασίζεται σε βιβλίο του Paweł Piotrowski «Μηχανισμός ασφαλείας στην Πολωνία. Ηγετικά στελέχη», Βαρσοβία 2005)

The Greek Political Refugees in the People's Republic of Bulgaria Tsekou Katerina Acta Universitatis Carolinae - Studia Territorialia 2010

Το άρθρο επικεντρώνεται στη διαδικασία μετατροπής των ανταρτών του ΔΣΕ, που βρήκαν καταφύγιο στην κομμουνιστική Βουλγαρία, σε πολιτικούς πρόσφυγες. Αναλύει την πορεία μετατροπής των αγροτών και κτηνοτρόφων προσφύγων σε βιομηχανικούς εργάτες και γενικότερα την πορεία προσαρμογής τους με την πλειοψηφική βουλγαρική κοινωνία. Έμφαση δίνεται επίσης στο ρόλο που διαδραμάτισε η προσφυγική Δημοκρατική Οργάνωση Μόρφωσης και Εκπολιτισμού - ΔΟΜΕ στη δημιουργία της ιδιαίτερης ταυτότητας των προσφύγων της Βουλγαρίας.

Rok 1968 podle periodika Agonistis: vnitrostanická krize a pražské jaro v interpretaci listu řeckých politických emigrantů Tsivos Konstantinos Acta Universitatis Carolinae - Studia Territorialia 2010

Στο άρθρο αναδεικνύεται η παρουσίαση της διάσπασης του ΚΚΕ και των γεγονότων της Άνοιξης της Πράγας μέσα από τις σελίδες του «Αγωνιστή», της 15ημερης εφημερίδας των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Τσεχοσλοβακία. Μέσα από τα δημοσιεύματα της εφημερίδας γίνεται αναδρομή στην εσωκομματική σύγκρουση που οδήγησε στην κάθετη διάσπαση της κομματικής οργάνωσης του ΚΚΕ στην Τσεχοσλοβακία και της προσφυγικής κοινότητας στη χώρα. Ασχολείται επίσης με τη στάση που τήρησαν οι ηγεσίες του διασπασμένου ΚΚΕ και οι προσφυγικές οργανώσεις την περίοδο της Άνοιξης της Πράγας, καθώς και αμέσως μετά τη βίαιη καταστολή της.

Československá angažovanost v řecké občanské válce a ve speciálních misích KS Řecka Tsivos Konstantinos Slovanský přehled 2010

Το άρθρο, στηριγμένο σε πρωθύστερες αποκαλύψεις του Π. Χράντετσνι, προσθέτει ορισμένα στοιχεία αναφορικά με την παροχή υλικής βοήθειας στους αντάρτες του ΔΣΕ. Παράλληλα αναφέρεται στη χρηματοδότηση και άλλη βοήθεια που ελάμβανε το ΚΚΕ κατά τη διάρκεια της περιόδου 1948-1968 εκ μέρους της Τσεχοσλοβακίας. Καταγράφονται επίσης οι επιχειρήσεις εξουδετέρωσης των διαφωνούντων του ΚΚΕ που οργανώνονταν σε συνεργασία με την τσεχοσλοβάκικη μυστική αστυνομία.

Makedonská otázka v souvislosti s řeckou občanskou válkou - Slavomakedonci jako součást řecké emigrace v Československu Tsivos Konstantinos Slovanský přehled 2009

Το άρθρο προσεγγίζει το Μακεδονικό κατά την περίοδο του εμφυλίου πολέμου, όπως και το θέμα των Σλαβομακεδόνων πολιτικών προσφύγων στην Τσεχοσλοβακία. Το πρώτο σκέλος του άρθρου αντλεί κυρίως από δευτερογενείς πηγές αλλά και από πηγές του τσεχοσλοβάκικου υπουργείου Εξωτερικών. Το δεύτερο σκέλος στηρίζεται αποκλειστικά σε αρχειακό υλικό που φυλάσσεται στο Εθνικό Αρχείο της Πράγας. Επισημαίνονται τα προβλήματα συμβίωσης Ελλήνων και Σλαβομακεδόνων προσφύγων, οι οργανώσεις και η διαμόρφωση ξεχωριστής ταυτότητας των δευτέρων, ο επαναπατρισμός τους στην ΠΓΔΜ ή η διασπορά τους σε τρίτες χώρες.

The Children of the Greek Civil War. Saved of Kidnapped? Vervenioti Tasoula Acta Universitatis Carolinae - Studia Territorialia 2010

Το άρθρο επικεντρώνει στις μαζικές μετακινήσεις παιδιών και από τα δύο αντίπαλα στρατόπεδα κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Αναλύεται η προπαγανδιστική εκστρατεία και των δύο αντιπάλων προκειμένου να παρουσιάσουν τις μετακινήσεις των παιδιών ως «επιχειρήσεις σωτηρίας», ενώ παράλληλα επισημαίνονται οι διεθνείς διαστάσεις του ζητήματος αυτού.

Szkolnictwo Uchodźców Politycznych z Grecji w Polsce po roku 1950 Wojecki Mieczysław Rocznik Lubuski 2004

Στο άρθρο παρουσιάζεται η ανάπτυξη και η οργάνωση του εκπαιδευτικού συστήματος στην Πολωνία για τα παιδιά των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων τη χρονική περίοδο 1950-1975. Περιγράφεται επίσης η οργάνωση των κέντρων παραμονής και φροντίδας για παιδιά σχολικής ηλικίας, τα προγράμματα εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας, εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης, η διοργάνωση επιμορφωτικών προγραμμάτων για εκπαιδευτικούς κλπ. Επισημαίνεται ο ρόλος της Ένωσης Πολιτικών Προσφύγων από την Ελλάδα στην Πολωνία και η συνεργασία της με φορείς παιδείας για τη διοργάνωση ελληνικών βιβλιοθηκών, την προώθηση της φιλαναγνωσίας στην ελληνική γλώσσα, τη διοργάνωση επιμορφωτικών ημερίδων και γλωσσικών σεμιναρίων κλπ.

Ludność grecka w Polsce Ludowej Wojecki Mieczysław Przeglad Geograficzny 1975

Στο άρθρο που δημοσιεύθηκε από το επιστημονικό, γεωγραφικό περιοδικό Przegląd Georgaficzny, περιγράφεται η διαδικασία διαμόρφωσης της ελληνικής και σλαβομακεδονικής κοινότητας στην Πολωνία και παρουσιάζεται η πολιτιστική και κοινωνική εξέλιξη των δύο εθνολογικών ομάδων ως αποτέλεσμα της αλλαγής των συνθηκών διαβίωσης και του γεωγραφικού και κοινωνικού περιβάλλοντος μετά την μετανάστευση των προσφύγων στην Πολωνία.

Emigranci greccy w Krajach Demokracji Ludowej Wojecki Mieczysław Przeglad Geograficzny 1977

Στην εργασία που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό, γεωγραφικό περιοδικό Przegląd Geograficzny, παρουσιάζεται η δημογραφική δομή των Ελλήνων και Σλαβομακεδόνων προσφύγων που εγκαταστάθηκαν μετά τον εμφύλιο πόλεμο στην Ελλάδα στις σοσιαλιστικές χώρες (Βουλγαρία, Πολωνία, Ρουμανία, Ουγγαρία, Τσεχοσλοβακία, ΕΣΣΔ).

Osadnictwo ludności greckiej na Ziemi Lubuskiej Wojecki Mieczysław Studia Zachodnie 2000

Στο άρθρο περιγράφεται η διαμόρφωση μιας νέας κοινωνίας στην περιοχή Τerra Lubus (πολωνική ονομασία Ziemia Lubuska, γερμανική ονομασία Land Lebus, τμήμα των ανακτηθέντων από τη Γερμανία εδαφών από το πολωνικό κράτος μετά το Β’ ΠΠ) μετά την εγκατάσταση των Ελλήνων προσφύγων του Εμφυλίου. Στο άρθρο σκιαγραφείται το προφίλ των Ελλήνων και Σκοπιανών εποίκων (καταγωγή, μόρφωση, κομματική ιδιότητα κλπ), παρουσιάζεται η νέα πληθυσμιακή σύνθεση στην περιοχή Τerra Lubus και στην Πολωνία γενικότερα. Εκτενώς περιγράφεται η μεταβαλλόμενη δημογραφική εικόνα των ελλήνων προσφύγων της Πολωνίας και η οργάνωση της κοινωνικής, επαγγελματικής, πολιτικής και πολιτιστικής τους ζωής (στεγαστικά προγράμματα, απασχόληση, συνταξιοδοτικά προγράμματα και επιδόματα, εκπαιδευτικά προγράμματα, κοινωνική βοήθεια, πολιτικές και πολιτιστικές οργανώσεις, νοσηλεία κλπ).

Ludność grecko-macedońska w Polsce Wojecki Mieczysław Czasopismo geograficzne 1975

Στο άρθρο που δημοσιεύθηκε στο γεωγραφικό περιοδικό Wiadomości Geograficzne περιγράφεται η εξέλιξη της γεωγραφικής κατανομής του ελληνικού και σλαβομακεδονικού πληθυσμού στην Πολωνία και δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στους δείκτες της γεννητικότητας, της θνησιμότητας, της μετανάστευσης. Παρουσιάζονται οι βασικές τάσεις στην πληθυσμιακή σύνθεση των περιοχών, όπου εγκαταστάθηκαν Έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες σε συνάρτηση με τις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές αλλαγές.

Quelques aspects de la constitution du "Refugee land" du Parti Communiste Grec en Tchecoslovaquie (1948-1956) Yannakakis Ilios Acta Universitatis Carolinae - Studia Territorialia 2010

Το άρθρο αναφέρεται στην αρχική περίοδο εγκατάστασης των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Τσεχοσλοβακία. Ο συγγραφέας αντλώντας από την προσωπική του εμπειρία ως στελέχους στους παιδικούς προσφυγικούς σταθμούς αναφέρεται στην οργάνωση της καθημερινής ζωής των προσφύγων, στην εκπαίδευση των προσφυγόπουλων και στα προβλήματα συμβίωσης της προσφυγικής κοινότητας με την πλειοψηφική τσεχοσλοβάκικη κοινωνία.

"Οι διεθνείς σχέσεις της Δημοκρατικής Ελλάδας μέσα στο 1948": μια έκθεση του Πέτρου Ρούσου Ματθαίου Άννα, Πολέμη Πόπη Αρχειοτάξιο 2000

Το άρθρο περιγράφει τις εκδηλώσεις αλληλεγγύης για τον αγώνα του ΔΣΕ στην Ευρώπη. Ασχολείται με την αντιπροσώπευση της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης και στις δυτικές ευρωπαϊκές χώρες και όχι μόνο στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Επιπλέον, παρακολουθεί το μηχανισμό προπαγάνδας του ΔΣΕ. Σχολιάζεται ιδιαίτερα η πολιτική των σοσιαλιστικών χωρών απέναντι στα παιδιά που στέλνονταν από την Ελλάδα και απέναντι στους τραυματίες - μαχητές του ΔΣΕ που αναγκάζονταν να εγκαταλείψουν τη χώρα διαρκούντος του πολέμου.

"Οι διεθνείς σχέσεις της Δημοκρατικής Ελλάδας μέσα στο 1948": μια έκθεση του Πέτρου Ρούσου Ματθαίου Άννα, Πολέμη Πόπη Αρχειοτάξιο 2000

Το άρθρο περιγράφει τις εκδηλώσεις αλληλεγγύης για τον αγώνα του ΔΣΕ στην Ευρώπη. Ασχολείται με την αντιπροσώπευση της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης και στις δυτικές ευρωπαϊκές χώρες και όχι μόνο στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Επιπλέον, παρακολουθεί το μηχανισμό προπαγάνδας του ΔΣΕ. Σχολιάζεται ιδιαίτερα η πολιτική των σοσιαλιστικών χωρών απέναντι στα παιδιά που στέλνονταν από την Ελλάδα και απέναντι στους τραυματίες - μαχητές του ΔΣΕ που αναγκάζονταν να εγκαταλείψουν τη χώρα διαρκούντος του πολέμου.

Политика США в Греции в январе-ноябре 1944 г. Калинин А.А. Белгородский государственный национальный исследовательский университет 2010

Στο άρθρο αναλύεται η αμερικάνικη επιρροή στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια μεταξύ του Ιανουαρίου και Νοεμβρίου του 1944. Συγκεκριμένα, εξετάζονται οι διπλωματικές τάσεις της Ουάσιγκτον. Ο συγγραφέας περιγράφει τη διαδικασία της σταδιακής ανόδου του αμερικάνικου ενδιαφέροντας προς την Ελλάδα, επισημαίνοντας τη μη εμπλοκή των ΗΠΑ στις εσωτερικές υποθέσεις. Επίσης, αναφέρεται ότι στο τέλος του 1944 οι ΗΠΑ τείνουν να αναθεωρήσουν αυτές τις πολιτικές τους, με αποτέλεσμα την πιο έντονη συμμετοχή τους στην πολιτική σκηνή της Ελλάδας.

На переднем рубеже холодной войны: советская политика в Греции в 1947–1949 гг. Калинин А.А. Ярославский педагогический вестник 2011

Σε αυτό το άρθρο ο συγγραφέας βασίζει την ερεύνα του πάνω σε τεκμήρια του Αρχείου της εξωτερικής πολιτικής της Ρωσικής Ομοσπονδίας και του Ρωσικού κρατικού αρχείου της κοινωνικό-πολιτικής ιστορίας. Αναλύει την πολιτική πορεία της Σοβιετικής Ένωσης από το 1947 έως το 1949 σε σχέση με την Ελλάδα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στάση της Σοβιετικής Ένωσης σχετικά με τη βοήθεια στο ΔΣΕ και στην προσπάθεια της διπλωματικής διευθέτησης της κρίσης στην Ελλάδα το 1949.

Hagyomány és identitásalkotás Ildikó Vincze Néprajzi látóhatár 2006

Η μελέτη επικεντρώνεται στο ρόλο των δημοτικών τραγουδιών και των χορών στην διαμόρφωση της εθνικής ταυτότητας των ελλήνων Ουγγαρίας μελετώντας ιδιαίτερα το γιορτασμό των εθνικώς επαιτειών όπως τις 25ης Μαρτίου. Στα πλαίσια αυτά παρουσιάζεται μια σύντομη ιστορία της μετεμφυλιακής διασποράς, ο εμφύλιος, η άφιξη των πολιτικών προσφύγων στην Ουγγαρία, η εγκατάσταση τους και η παραμονή τους εκεί έως σήμερα.

Beloiannisz: fejezetek egy magyarországi görög falu történetéből István Hetényi Honismeret 1982

Είναι μια ελάχιστα τροποποιημένη μορφή του προηγούμενου άρθρου, στο οποίο ο συγγραφέας περιγράφει πρώτα την άφιξη των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων. Παρουσιάζει την ίδρυση, την ιστορία του χωριού Μπελογιάννης. Περιγράφεται επίσης, αναλυτικά η οικονομική δραστηριότητα του χωριού και δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον Αγροτικό Παραγωγικό Συνεταιρισμό Ειρήνη, ο οποίος ιδρύθηκε το 1952. Όσον αφορά τη πολιτισμική ζωή, το χωριό είχε μια πλούσια βιβλιοθήκη, οι κάτοικοι τηρούσαν τα έθιμα, και της εθνικές γιορτές και πραγματοποιούσαν αντίστοιχα πολλές εκδηλώσεις. Πολλές είναι πλέον οι μικτές οικογένειες, γεγονός που αποδεικνύει και τις καλές σχέσεις των κατοίκων του χωριού Μπελογιάννης με τους Ούγγρους.

Beloiannisz István Hetényi Fejér megyei történeti évkönyv 1980

Το άρθρο περιγράφει πρώτα την άφιξη των ελλήνων πολιτικών προσφύγων. Μετά παρουσιάζει την ίδρυση, την ιστορία και την ανάπτυξη του χωριού Μπελογιάννης. Αναλύει το ρόλο της ελληνικής παιδείας στο χωριό και την ίδρυση του δημοτικού σχολείου. Περιγράφεται επίσης, αναλυτικά η οικονομική δραστηριότητα του χωριού και δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον Αγροτικό Παραγωγικό Συνεταιρισμό Ειρήνη, ο οποίος ιδρύθηκε το 1952. Όσον αφορά τη πολιτισμική ζωή, το χωριό είχε μια πλούσια βιβλιοθήκη, οι κάτοικοι τηρούσαν τα έθιμα, και της εθνικές γιορτές και πραγματοποιούσαν αντίστοιχα πολλές εκδηλώσεις. Πολλές είναι πλέον οι μικτές οικογένειες, γεγονός που αποδεικνύει και τις καλές σχέσεις των κατοίκων του χωριού Μπελογιάννης με τους Ούγγρους.

A fasizmus Görögországban Leduc V. Társadalmi szemle 1947

Το άρθρο είναι μετάφραση από το Γαλλικό περιοδικό “Démocratie nouvelle”. Στα διάφορα κεφάλαια παρουσιάζετε η Εθνική Αντίσταση, οι δραστηριότητες του ΕΑΜ, τα Δεκεμβριανά και συμφωνία της Βάρκιζας. Υποστηρίζεται ότι η κοινοβουλευτική επιρροή των πολιτικών κομμάτων μετά τις βουλευτικές εκλογές της 31 Μαρτίου 1946 ήταν αποτέλεσμα νοθείας και ότι η κυβέρνηση Τσαλδάρη εδραιώνει μια δικτατορία, με επιφανειακή νομιμότητα.

A fegyveres ellenállástól a planetáris gondolkodásig Sándor Csizmadia Valóság 1989

Συνέντευξη με τον Κώστα Αξελό, ο οποίος ήταν προσκεκλημένος για μια διάλεξη στο Πανεπιστήμιο Eotvos Lorand της Βουδαπέστης. Στο εισαγωγικό μέρος - στα πλαίσια μίας σύντομης βιβλιογραφίας -περιγράφεται η Κατοχή και ο Εμφύλιος. Το άρθρο περιέχει τα σημαντικότερα βιογραφικά στοιχεία του Αξελού. Το 1945 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, στην Ελλάδα καταδικάστηκε σε θάνατο. Στη συνέχεια της συνέντευξης γίνεται αναφορά και στο φιλοσοφικό έργο του Έλληνα στοχαστή.

Konflikty w środowisku emigrantów greckich zamieszkujących na terenie powiatu Ustrzyki Dolne w świetle akt partyjnych Stanisław Dobrowolski PraceHistoryczno-Archiwalne 2002

Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στην ετήσια έκδοση των Κρατικών Αρχείων της πόλης Rzeszów και του Πολωνικού Ιστορικού Συλλόγου σχολιάζονται οι διαμάχες και οι ιδεολογικοί ανταγωνισμοί των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στο νομό Ustrzyki Dolne, όπως παρουσιάζονται υπό το φως των κομματικών αρχείων. Αναλύεται το κοινωνικό, πολιτικό, ιδεολογικό και οικονομικό υπόβαθρο των συγκρούσεων και επισημαίνεται η διάσπαση των πολιτικών προσφύγων σε τρεις διαφορετικές παρατάξεις. Επισημαίνεται το ευρύτερο φάσμα των συγκρούσεων σε θέματα διεθνούς επικαιρότητας, επαναπατρισμού στην Ελλάδα, οικογενειακής επανένωσης των μεταναστών, συνθηκών διαβίωσης, παιδείας, συνεταιριστικής παραγωγής κλπ.

Και πάλι για τα "σοβιετικά αρχεία": συλλογές τεκμηρίων και σιωπές των αρχείων για τον ελληνικό εμφύλιο Παπαθανασίου Ιωάννα Αρχειοτάξιο 2000

Στο άρθρο παρουσιάζεται αναλυτικά το διαθέσιμο αρχειακό υλικό για τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο στα Σοβιετικά αρχεία. Μεταξύ άλλων η συγγραφέας αναφέρει δυο μεγάλες αρχειακές σειρές προσβάσιμες πλέον στους ερευνητές: Το Αρχείο του Τμήματος Εξωτερικών Υποθέσεων της ΚΕ του ΚΚΣΕ της περιόδου 1944-1953 και το Αρχείο της Κομινφόρμ. Και οι δύο σειρές περιέχουν τεκμήρια πολύ σημαντικά για την κατανόηση της εμφύλιας σύρραξης στην Ελλάδα.

Uchodźcy greccy w Polsce Araszkiewicz Aleksander Maludzińska Elżbieta Dialog nr 13 Polsko- Niemieckie Towarzystwo Zdrowia Psychicznego 2004

Στην ανάλυση, που επιμελήθηκαν δύο πανεπιστημιακοί της Έδρας Ψυχιατρικής της Ιατρικής Ακαδημίας του Bydgoszcz, περιγράφονται τα στάδια εισροής των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Πολωνία και οι ποσοτικές διακυμάνσεις του προσφυγικού ρεύματος. Επιχειρείται η μελέτη των ψυχολογικών πτυχών της διαδικασίας προσαρμογής, ένταξης, ενσωμάτωσης και αφομοίωσης στην πολωνική κοινωνία ή αντίστοιχα της επανασύνδεσης τους με την Ελλάδα και σκιαγραφούνται οι ψυχολογικοί τύποι των προσφυγικών οικογενειών.

Emigráció és repatriálás Szidiropulosz Archimedes Valóság 1987

Το άρθρο συμπεριλαμβάνει τα αποτελέσματα μιας έρευνας οι οποία ολοκληρώθηκε το 1985. Ο συγγραφέας πρώτα παρουσιάζει μια ανασκόπηση της ιστορίας της μετεμφυλιακής πολιτικής προσφυγιάς. Στη συνέχεια, αναλύει τους βασικότερους συντελεστές επαναπατρισμού. Θεωρεί ότι ο αριθμός των ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Κεντρική Ευρώπη το 1974 ανήλθε σε 55.000. Παρουσιάζεται, επίσης μια τυπολογία των συντελεστών επαναπατρισμού. Στην πρώτη γενιά υπερισχύει ο πατριωτισμός. Στα νεώτερα μέλη τις πρώτης γενιάς και στη δεύτερη γενιά ισχυρό κίνητρο για τον επαναπατρισμό είναι η κοινωνική πίεση και η γνώμη της κοινότητας, Τη δεύτερη και στην τρίτη γενιά επηρεάζει επίσης η αλλαγή του νομικού καθεστώτος για τους πολιτικούς πρόσφυγες στην Ελλάδα. Τέλος, για την Τρίτη γενιά σημαντικότερο ρόλο διαδραματίζουν διάφοροι κοινωνικό-οικονομικοί παράγοντες.

Beloiannisz már nem a régi Ildikó Tóth Sz. Ifjúsági Szemle 1983

Το άρθρο ουσιαστικά είναι μια προσωπική μαρτυρία του συγγραφέα, ο οποίος αφηγείται τις εντυπώσεις του ύστερα από έναν περίπατο στο χωριό Μπελογιάννης. Κουβεντιάζοντας με τους κατοίκους του χωριού συλλέγει πληροφορίες για τη διαδικασία της αφομοίωσής τους, για το ρόλο της παιδείας στη διατήρηση της ελληνικής ταυτότητας, όπως και για τις αιτίες και για τις δυσκολίες που προέκυψαν στη διαδικασία του επαναπατρισμού τους. Οι συζητήσεις πραγματοποιήθηκαν στους χώρους, όπου οι πληροφορητές έκαναν τις καθημερινές τους δραστηριότητες. Στο περίπτερο, στο δημαρχείο, στο δημοτικό σχολείο, στο πνευματικό κέντρο, και στην ταβέρνα.

"...hát megleltem hazámat"? Szidiropulosz Archimedesz Ifjúsági Szemle 1983

Ο συγγραφέας στο βιβλίο αυτό παρουσιάζει μια κοινωνιολογική έρευνα για τις διαδικασίες αφομοίωσης των ελλήνων πολιτικών προσφύγων. Στο πρώτο μέρος από έρευνα κρατικών αρχείων προσπάθησε να σκιαγραφήσει το μέγεθος και την κοινωνική σύνθεση των πολιτικών προσφύγων μετά την άφιξή τους στην Ουγγαρία. Στη συνέχεια, βάση πολλών συνεντεύξεων παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώθηκε η εθνική ταυτότητα των ελλήνων της Ουγγαρίας. Ο συγγραφέας εντοπίζει τέσσερεις γενιές. Αναλύει την διαδικασία αφομοίωσης, την πολιτική διάσταση της εκπαίδευσης στα ελληνικά δημοτικά σχολεία και τέλος τις εμπειρίες των επαναπατρισθέντων.

Görög kisebbségek Magyarországon Archimedesz Szidiropulosz Néprajzi Hírek 1987

Ο συγγραφέας σε παιδική ηλικία βρέθηκε στην Ουγγαρία. Η εργασία εκτός από μια ιστορική ανασκόπηση των γεγονότων βασίζεται σε συνεντεύξεις και σε ομαδικές συζητήσεις οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στη Βουδαπέστη, στο χωριό Μπελογιάννης, στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Ο συγγραφέας διαπίστωσε, ύστερα από την έρευνα που πραγματοποίησε ότι η πλειοψηφία των πολιτικών προσφύγων τρίτης γενιάς επαναπατρίστηκαν.

A görög emigráció a forradalomban Archimedesz Szidiropulosz Világosság 1993

Στην Ουγγαρία μετά την κατάρρευση του σοσιαλισμού διαμορφώθηκε η εντύπωση ότι οι έλληνες της Ουγγαρίας στην επανάσταση του 1956 υποστήριζαν τη καταστολή της επανάστασης. Ο συγγραφέας δεν βρήκε αρχειακό υλικό άλλα από προσωπικές μαρτυρίες κατέληξε στο συμπέρασμα ότι κάτω από την ιδεολογική επιρροή του ΚΚΕ οι περισσότεροι Έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες θεώρησαν την εξέγερση των Ούγγρων αντεπανάσταση. Μερικοί από αυτούς ζήτησαν και όπλα για να σώσουν τη «λαοκρατία». Έτσι, δημιουργήθηκαν πολλές εντάσεις μεταξύ ελλήνων και Ούγγρων.

A görög nép szabadságharca Béla Fenyő Társadalmi szemle 1948

Σύμφωνα με το συγγραφέα στη διάρκεια της Κατοχής με την Εθνική Αντίσταση άρχισε να διαμορφώνεται ένα δημοκρατικό πολίτευμα στην Ελλάδα. Οι δυτικές δυνάμεις, όμως επέβαλαν ξανά ένα «μοναρχοφασιστικό καθεστώς». Μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας αρχίζει η λευκή τρομοκρατία εναντίον τον κομμουνιστών. Στο άρθρο παρουσιάζονται κάποια γεγονότα εσωτερικής πολιτικής, όπως οι κυβερνητικοί μετασχηματισμοί, ο ρόλος των ΗΠΑ, και η διαμόρφωση του δεύτερο Αντάρτικου.

Közlemény a Görög Kommunista Párt Központi Bizottsága V. teljes üléséről ΚΚΕ Társadalmi szemle 1949

Στις 30 και 31 Γενάρη του 1949 συνήλθε στο Γράμμο η 5η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ. Συζητήθηκαν τα εξής θέματα: Α. "Η Ελλάδα στο δρόμο προς τη νίκη", εισήγηση του Ν. Ζαχαριάδη. Β. "Η δεξιά οπορτουνιστική παρέκκλιση μέσα στο ΚΚΕ", εισήγηση του Δ. Βλαντά. Γ. Αλλαγές στη σύνθεση της ΚΕ του ΚΚΕ Δ. Εκλογή ΠΓ της ΚΕ. Ανακοινώνεται η παραίτηση του Μάρκου Βαφειάδη.

The Educational and Social Policy of Political Refugees in the former Czechoslovakia Bontila Maria Acta Universitatis Carolinae - Studia Territorialia 2010

Το άρθρο αναφέρεται στην αποστολή των 3.000 παιδιών στην πρώην Τσεχοσλοβακία. Επικεντρώνεται κυρίως στο σύστημα περίθαλψης και εκπαίδευσης των προσφυγόπουλων σε περίπου 103 παιδικούς σταθμούς που λειτούργησαν στην Τσεχοσλοβακία κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ΄50.

„PRZYBYSZE”. Dokumenty do dziejów uchodźców Politycznych z Grecji w zbiorach Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu Słabig Arkadiusz Słupskie Studia Historyczne 2006

Στην ιστορικό – εθνολογική μελέτη που είναι αφιερωμένη στην πολιτική του πολωνικού κράτους απέναντι στις εθνικές μειονότητες μετά το Β’ ΠΠ, δημοσιεύεται άρθρο του A. Słabig, το οποίο αναλύει αρχειακά έγγραφα που αποκαλύπτουν τη στάση των οργάνων ασφαλείας απέναντι στις διάσπαρτες στο πολωνικό έδαφος εθνικές μειονότητες και κοινότητες και φέρνουν στο φως τις μεθόδους επιχειρησιακής προστασίας από κάθε «εχθρική δράση». Σκιαγραφείται η εικόνα της ελληνικής προσφυγικής κοινότητας και παρουσιάζονται οι κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές που συντελούνται στους κόλπους των κοινοτήτων των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στις πόλεις Police και Στεττίνο.

Związek Uchodźców Politycznych z Grecji w Polsce im. Nikosa Belojanisa. Oddział Poznański Górna-Kubacka Anna Przegląd zachodni 2007

Σε μια σειρά άρθρων που είναι αφιερωμένα στις εθνικές μειονότητες της Πολωνίας, δημοσιεύεται έκθεση για τα κύματα μετανάστευσης και εγκατάστασης των Ελλήνων προσφύγων στις πόλεις Πόζναν και Ζγκοζέλετς (δυτική Πολωνία). Το άρθρο παρουσιάζει τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές πτυχές της νέας ζωής των προσφύγων στην Πολωνία. Περιγράφεται η καθημερινή διαβίωση των Ελλήνων που ήταν συσπειρωμένοι γύρω από το παράρτημα του Πόζναν της Ένωσης Πολιτικών Ελλήνων Προσφύγων της Πολωνίας « Νίκος Μπελογιάννης». Περιγράφονται οι προσπάθειες διατήρησης των πολιτισμικών τους στοιχείων, η διαδικασία ενσωμάτωσης και αφομοίωσής τους στην πολωνική κοινωνία, ενώ ιδιαίτερη μνεία γίνεται στους διακεκριμένους, αναγνωρισμένους και επιτυχημένους εκπροσώπους της ελληνικής προσφυγικής κοινότητας.

Uchodźcy polityczni z Grecji w województwie szczecińskim w dokumentach organów bezpieczeństwa z lat 1964-1976 S³abig Arkadiusz Przegląd Zachodniopomorski 2006

Στο άρθρο παρουσιάζεται η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα στα τέλη του Β’ ΠΠ και οι κοινωνικές διαιρέσεις εντός της ελληνικής κοινωνίας. Περιγράφεται η εγκατάσταση των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Πολωνία, με ιδιαίτερη έμφαση στη βοήθεια που δόθηκε από τις αρχές της πόλης Police.

W stylu (nie tylko) greckim Wysocka Dorota Przegląd prawosławny 2002

Στο άρθρο της ηλεκτρονικής έκδοσης του θρησκευτικού περιοδικού «Ορθόδοξη Ανασκόπηση», με αφορμή των ευόδωση των πολύχρονων προσπαθειών για την ανέγερση Ορθόδοξης Εκκλησίας στην πόλη του Zgorzelec, γίνεται αναφορά στην εγκατάσταση των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων του εμφυλίου πολέμου στην ευρύτερη περιοχή του Ζgorzelec, στην οργάνωση της ζωής τους σε ένα νέο περιβάλλον, στην προσαρμογή τους στις νέες συνθήκες, στα κύματα επαναπατρισμού στην Ελλάδα, αλλά ιδιαίτερα στη συνεχή αναζήτηση της θρησκευτικής τους ταυτότητας. Επισημαίνεται ότι ο νέος Ορθόδοξος ναός προσελκύει Έλληνες πιστούς, που μέχρι πρότινος δεν εκδήλωναν τα θρησκευτικά τους αισθήματα και απόψεις και αναδεικνύεται σε ένα «διεθνές» Ορθόδοξο κέντρο, αφού συγκεντρώνει ακόμη τους Ουκρανούς και τους Λευκορώσους της περιοχής.

British Policy Towards Greece During the Second World War, 1941-1944 Papastrates Procopes Cambridge University Press 1984 ΕΑΜ/ΕΛΑΣ

Το βιβλίο εξετάζει σε βάθος τη διαμόρφωση της βρετανικής εξωτερικής πολιτικής κατά την περίοδο 1941-1944. Η ιταλική επίθεση, η Κατοχή που και η πτώση του καθεστώτος Μεταξά δημιούργησαν μεγάλα προβλήματαa στη Μ. Βρετανία. Το πιο σημαντικό από αυτά ήταν η σύζευξη μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών συμφερόντων στην περιοχή. Ο πιο σημαντικός στόχος των Βρετανών ήταν να εξασφαλίσουν την ισχυρή επιρροή της Μ. Βρετανίας στην Ελλάδα όχι μόνο κατά τη διάρκεια του πολέμου αλλά και μετά τη λήξη του. Η πορεία για την επίτευξη αυτού του στόχου θα διευκολυνόταν από την παλινόρθωση του Βασιλιά, ο οποίος ήταν υπέρμαχος της παρουσίας των Βρετανών στη χώρα. Από την άλλη πλευρά όμως η υποστήριξη του Βασιλιά , ο οποίος είχε απονομιμοποιηθεί εξαιτίας της συνεργασίας του με τον Ι. Μεταξά ερχόταν σε αντίθεση με την υποστήριξη που προσέφερε η SOE στο ΕΑΜ.

Az újkori Görögország története Athanasiou Christoforos Σειρά Ελληνικά Βιβλία 2, Διεύθυνση σειράς: Νίκος Φωκάς – ÚMK 2006 ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ, ΚΑΤΟΧΗ

Δεύτερη έκδοση του βιβλίου «Ιστορία της Νεότερης Ελλάδας». Ο συγγραφέας παρουσιάζει μια επισκόπηση της νεοελληνικής ιστορίας. Ξεκινώντας από τη περίοδο της τουρκοκρατίας, συνεχίζει με την επανάσταση του 1821. Στην περίοδο 1830-1900 η Ελλάδα χαρακτηρίζεται ως κοινωνία γαιοκτημόνων-αστών. Στη συνέχεια τοποθετείται η αρχή της περιόδου του καπιταλισμού των μονοπωλίων στην Ελλάδα. Ένα ξεχωριστό κεφάλαιο ασχολείται με την ιταλο-γερμανική επίθεση, και ένα άλλο με την Κατοχή και την Αντίσταση.

Az újkori Görögország története Athanasiou Christoforos Tankönyvkiadó 1982 ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ, ΚΑΤΟΧΗ

Ο συγγραφές παρουσιάζει μια επισκόπηση της νεοελληνικής ιστορίας. Ξεκινώντας από τη περίοδο της τουρκοκρατίας, συνεχίζει με την επανάσταση του 1821. Στην περίοδο 1830-1900 η Ελλάδα χαρακτηρίζεται ως κοινωνία γαιοκτημόνων-αστών. Στη συνέχεια τοποθετείται η αρχή της περιόδου του καπιταλισμού των μονοπωλίων στην Ελλάδα. Ένα ξεχωριστό κεφάλαιο ασχολείται με την ιταλο-γερμανική επίθεση, και ένα άλλο με την Κατοχή και την Αντίσταση.

With Stalin Against Tito. Cominformist Splits in Yugoslav Communism Banac Ivo Cornell University Press 1988 ΒΑΛΚΑΝΙΑ, ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ, ΣΤΑΛΙΝ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Το βιβλίο ασχολείται με τη διαμάχη Τίτο και Στάλιν, η οποία επηρέασε τις σχέσεις της Γιουγκοσλαβίας με τη Σοβιετική Ένωση και την εξέλιξη του γιουγκοσλαβικού κομμουνισμού, αλλά και τις σχέσεις των υπόλοιπων βαλκανικών κομμουνιστικών κρατών με τη Σοβιετική Ένωση. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η διένεξη αυτή δεν βασιζόταν σε ιδεολογικές διαφορές, αλλά, κυρίως επρόκειτο για ένα παιχνίδι δύναμης και εξουσίας μέσα στο γιουγκοσλαβικό κράτος. Άλλωστε, ένας σεβαστός αριθμός Γιουγκοσλάβων αξιωματούχων πήρε την πλευρά του Στάλιν, εναντίον του Τίτο, ελπίζοντας να διατηρήσουν μερίδιο από την εξουσία. Ο συγγραφέας στήριξε το βιβλίο σε εκτεταμένη αρχειακή έρευνα.

The Diary of Georgi Dimitrov, 1933-1949 Banac Ivo Yale University Press 2003 ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ, ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ, ΣΤΑΛΙΝ

Ο Γκεόρκι Δημητρόφ (1882–1949) ήταν εμβληματική φυσιογνωμία του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος και έμπιστος συνεργάτης του Στάλιν. Το 1933 βρέθηκε στη Γερμανία για κομμουνιστική δράση. Οι Εθνικοσοσιαλιστές, που μόλις είχαν αναλάβει την εξουσία, τον συνέλαβαν και τον κατηγόρησαν για τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ και τον παρέπεμψαν σε δίκη. Ο Δημητρόφ όμως, κατάφερε να αποδείξει την αθωότητά του και να απελευθερωθεί. Μετά την απαλλαγή του γύρισε στην Μόσχα και το 1935 εκλέχτηκε Γενικός Γραμματέας της Γ΄ Διεθνούς, θέση που κράτησε μέχρι το 1943 που η Διεθνής διαλύθηκε. Το 1937 έγινε μέλος του Ανώτατου Σοβιέτ. Το 1945 γύρισε στη Βουλγαρία, οδήγησε την χώρα στον Κομμουνισμό και από το 1946 μέχρι τον θάνατο του ήταν ο πρωθυπουργός. Ο συγγραφέας στο βιβλίο παρουσιάζει το ημερολόγιο που κρατούσε ο Δημητρόφ από το 1933 μέχρι και το 1949.Στο ημερολόγιο ο συντάκτης κρατούσε σημειώσεις για όλες τις σημαντικές αποφάσεις της Κομμουνιστικής Διεθνούς αλλά και όλες του τις σκέψεις και τις πολιτικές κινήσεις του αργότερα. Το κείμενο φωτίζει τη διαδικασία μέσα από την οποία συγκροτήθηκαν τα κομμουνιστικά καθεστώτα σε όλη την Ανατολική Ευρώπη.

Tito Stalin Split and the Greek Civil War Banac Ivo Greece at the Crossroads. The Civil War and Its Legacy The Pennsylvania State University Press 1995

Το άρθρο ασχολείται με τη διένεξη Τίτο και Στάλιν, η οποία κορυφώθηκε το 1948. Κατά την άποψη του συγγραφέα επρόκειτο για μια διένεξη Αριστεράς-Δεξιάς. Η Δεξιά εκπροσωπούνταν από μια προσεκτική και συντηρητική Σοβιετική Ένωση, η οποία ενδιαφερόταν περισσότερο για την παγίωση της επιρροής της στην ευρύτερη περιοχή, παρά για την τύχη των Ελλήνων κομμουνιστών. Για τον συγγραφέα, η διένεξη αυτή είχε τεράστιες συνέπειες στην έκβαση του ελληνικού εμφυλίου πολέμου καθώς η βοήθεια που ερχόταν στο ΔΣΕ μέσω Γιουγκοσλαβίας ήταν απαραίτητη για τη συνέχιση του πολέμου. Όταν η βοήθεια αυτή σταμάτησε τότε η ηγεσία της Αριστεράς βρέθηκε σε δεινή θέση.

Řečtí uprchlíci - Kronika řeckého lidu v Čechách, na Moravě a ve Slezsku 1948-1989 Botu Antula, Konečný Milan Řecká obec Praha 2005 ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΣ, ΚΚΕ, ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ

Το βιβλίο - χρονικό των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Τσεχοσλοβακία, αποτελεί καρπό πολύχρονης έρευνας της εθνογράφου Ανθούλας Μπότου και του ιστορικού Μίλαν Κόνετσνι στα τσεχικά αρχεία. Το μεγαλύτερο μέρος του είναι αφιερωμένο στους περίπου 50 Παιδικούς Σταθμούς των προσφυγόπουλων που λειτούργησαν στην Τσεχοσλοβακία το διάστημα 1948-1962. Υπάρχουν επίσης κεφάλαια που αναφέρονται στην άφιξη των ενηλίκων προσφύγων, στη νομική τους υπόσταση στην Τσεχοσλοβακία και στον επαναπατρισμό τους. Στο βιβλίο δημοσιεύονται δεκάδες φωτογραφίες από οικογενειακά άλμπουμ αλλά και από το τσεχικό πρακτορείο ειδήσεων. Η παράθεση του αρχειακού υλικού γίνεται χωρίς σύστημα ή κάποια αξιολόγηση κι έτσι η ανάγνωση του βιβλίου καθίσταται αρκετή δύσκολη.

Řečtí uprchlíci - Kronika řeckého lidu v Čechách, na Moravě a ve Slezsku 1948-1989 Botu Antula, Konečný Milan Řecká obec Praha 2005 ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΣ, ΚΚΕ, ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ

Το βιβλίο - χρονικό των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Τσεχοσλοβακία, αποτελεί καρπό πολύχρονης έρευνας της εθνογράφου Ανθούλας Μπότου και του ιστορικού Μίλαν Κόνετσνι στα τσεχικά αρχεία. Το μεγαλύτερο μέρος του είναι αφιερωμένο στους περίπου 50 Παιδικούς Σταθμούς των προσφυγόπουλων που λειτούργησαν στην Τσεχοσλοβακία το διάστημα 1948-1962. Υπάρχουν επίσης κεφάλαια που αναφέρονται στην άφιξη των ενηλίκων προσφύγων, στη νομική τους υπόσταση στην Τσεχοσλοβακία και στον επαναπατρισμό τους. Στο βιβλίο δημοσιεύονται δεκάδες φωτογραφίες από οικογενειακά άλμπουμ αλλά και από το τσεχικό πρακτορείο ειδήσεων. Η παράθεση του αρχειακού υλικού γίνεται χωρίς σύστημα ή κάποια αξιολόγηση κι έτσι η ανάγνωση του βιβλίου καθίσταται αρκετή δύσκολη.

Piros szegfűk és cédrusok Caruha Vangelió Kossuth Kiadó 1978 ΕΛΑΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Σε αυτό το βιβλίο-ρεπορτάζ η συγγραφέας παρουσιάζει μια θελημένα υποκειμενική ιστορία του χωριού Μπελογιάννη. Στις συνεντεύξεις παρουσιάζεται η καθημερινή ζωή των κάτοικων του χωριού, οι πολιτισμικές ρίζες, οι σημερινές συνδέσεις με την Ελλάδα. Παρουσιάζεται επίσης η διαδικασία με την οποία άλλαξαν και αφομοιωθήκαν οι Έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες κάτω από την συνεχή επιρροή της ουγγρικής κοινωνίας.

Magyarországi görögök Caruha Vangelió Körtánc Egyesület 1998 ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΧΩΡΙΟ ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗ

Στο βιβλίο παρουσιάζεται μια ιστορική ανασκόπηση των ελληνο-ουγγρικών σχέσεων από την ίδρυση του ουγγρικού κράτους. Ο συγγραφέας περιγράφει της σχέσεις με το Βυζάντιο, το ρόλο και την πολιτισμική ζωή της ελληνικής εμπορικής διασποράς. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη μετεμφυλιακή πολιτική διασπορά. Εδώ παρουσιάζεται η δικτατορία του Μεταξά, η διαμόρφωση της Αντίστασης και ο εμφύλιος πόλεμος, η άφιξη και η εγκατάσταση των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Ουγγαρία, η ιστορία του χωριού Μπελογιάννης. Το βιβλίο τελειώνει με την παρουσίαση της πολιτισμικής δραστηριότητας των Ελλήνων οι οποίοι παραμένουν στην Ουγγαρία.

A magyarországi görögök szellemi öröksége Caruha Vangelió Kőbányai Önkormányzat 1994 ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ

Πρόκειται για έναν συλλογικό τόμο, έκδοση της Επιτροπής Μειονοτήτων και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων του διαμερίσματος Kőbánya της Βουδαπέστης. Ξεχωριστό κεφάλαιο ασχολείται με την πολιτισμική κληρονομιά των Ελλήνων της Ουγγαρίας. Το κεφάλαιο αυτό ξεκινάει με την ανάλυση της δράσης των Ελλήνων εμπόρων στην Ουγγαρία και μεταξύ άλλων με το βίο και η δράση του Γεώργιου Ζαβίρα (1744-1804). Στη συνέχεια ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σημερινή πολιτισμική δραστηριότητα των Ελλήνων Ουγγαρίας.

Cizinci bez pasů Cironis Petros FAROS 1994 ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΚΚΕ, ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΥΓΙΑ, ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ

Αυτοβιογραφικό βιβλίο του διευθυντή του Αρχείου του Δήμου Ρόκυτσανυ της Δυτικής Τσεχίας την περίοδο του 1970-΄90. Αφηγείται την ιστορία της προσφυγιάς εστιάζοντας κυρίως στην έξοδο των παιδιών από τα Γραμμοχώρια Καστανιά και Γλυκονέρι. Παράλληλα ο συγγραφέας κάνει εκτενείς εκλαϊκευμένες και εξιδανικευμένες αναφορές για τη σχέση των Νεοελλήνων με την Αρχαία Ελλάδα και το Βυζάντιο, όπως και αποσπασματικές αναφορές για την Αντίσταση των Ελλήνων την περίοδο της Κατοχής, τον Εμφύλιο Πόλεμο, την προσφυγιά και τη ζωή σους παιδικούς σταθμούς.

Theodorakisz: Görögország - álom és lázálom Coubard Jacques Gondolat 1971

Το έργο του Γάλλου κομμουνιστή δημοσιογράφου μεταφράστηκε από τα γαλλικά. Το κυριότερο χαρακτηριστικό αυτής της αυτοβιογραφίας είναι ότι χρησιμοποιεί ένα πολύ προσωπικό ύφος. Γράφτηκε σχεδόν σαν ένα μυθιστόρημα. Περιέχει όμως την ιστορία της Ελλάδας, την κρατική βία της δεκαετιών 1950 και 1960. Περιγράφει και τα κυριότερα γεγονότα της εποχής.

Hellász sziklái között Davičo Oskar Szikra 1948 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ, ΜΑΡΚΟΣ

Μεταφρασμένο από τα σέρβικα το ρεπορτάζ-ημερολόγιο του σέρβου ποιητή και συγγραφέα. Στο μυθιστόρημα-ημερολόγιο παρουσιάζεται η εμπειρία του συγγραφέα από τη γνωριμία του με τους παρτιζάνους του Μάρκου.

A fasizmus uralma és bukása Görögországban Dellagrammatikas Jannis Kossuth Kiadó 1977 ΕΛΛΑΔΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου επικεντρώνεται στην ιστορία της δικτατορίας των συνταγματαρχών. Με αυτή της έννοια το βιβλίο αυτό αποτελεί συνέχεια του προηγούμενου βιβλίου του συγγραφέα με τίτλο «Ιστορία της Νεότερης Ελλάδας». Αφού αυτό τελειώνει με την εκλογική νίκη της Ένωσης Κέντρου. Πολύ σύντομα όμως ως ιστορικό προηγούμενο παρουσιάζεται και ο εμφύλιος πόλεμος. Το βιβλίο έχει ξεχωριστό παράρτημα διαφόρων ντοκουμέντων. Εκεί μεταξύ άλλων δημοσιεύεται και το διάγγελμα του προέδρου των ΗΠΑ Χάρυ Τρούμαν.

A görög szabadságért Ferenc Szendrő, Andor Tiszay, Imre Trencsényi-Waldapfel Segítséget a görög népnek Orsz. Bizottsága 1948

Στην εισαγωγή την οποία την έγραψε ο Γενικός Γραμματέας της «Εθνικής Επιτροπής Βοήθειας του Ελληνικού Λαού», Γκιούζου Κάρας αναφέρεται ότι τα καλύτερα παλικάρια του Ελληνικού Λαού εδώ και εφτά χρόνια διεξάγουν ένοπλο αγώνα εναντίον της ελληνικής αντίδρασης και τους ιμπεριαλιστές υποστηρικτές της. Μετά την εισαγωγή παρουσιάζονται λογοτεχνικά κείμενα, ποιήματα, θεατρικά έργα Ούγγρων συγγραφέων, και τραγούδια της Αντίστασης. Με το βιβλίο αυτό θέλουν να εκφράσουν την συμπαράσταση τους με τον δίκαιο απελευθερωτικό αγώνα του Ελληνικού λαού. Οι Ούγγροι συγγραφείς συμμετείχαν στην πρωτοβουλία αυτή χωρίς αμοιβή.

A görög szabadságért Ferenc Szendrő, Andor Tiszay, Imre Trencsényi-Waldapfel Segítséget a görög népnek Orsz. Bizottsága 1948

Στην εισαγωγή την οποία την έγραψε ο Γενικός Γραμματέας της «Εθνικής Επιτροπής Βοήθειας του Ελληνικού Λαού», Γκιούζου Κάρας αναφέρεται ότι τα καλύτερα παλικάρια του Ελληνικού Λαού εδώ και εφτά χρόνια διεξάγουν ένοπλο αγώνα εναντίον της ελληνικής αντίδρασης και τους ιμπεριαλιστές υποστηρικτές της. Μετά την εισαγωγή παρουσιάζονται λογοτεχνικά κείμενα, ποιήματα, θεατρικά έργα Ούγγρων συγγραφέων, και τραγούδια της Αντίστασης. Με το βιβλίο αυτό θέλουν να εκφράσουν την συμπαράσταση τους με τον δίκαιο απελευθερωτικό αγώνα του Ελληνικού λαού. Οι Ούγγροι συγγραφείς συμμετείχαν στην πρωτοβουλία αυτή χωρίς αμοιβή.

A görög szabadságért Ferenc Szendrő, Andor Tiszay, Imre Trencsényi-Waldapfel Segítséget a görög népnek Orsz. Bizottsága 1948

Στην εισαγωγή την οποία την έγραψε ο Γενικός Γραμματέας της «Εθνικής Επιτροπής Βοήθειας του Ελληνικού Λαού», Γκιούζου Κάρας αναφέρεται ότι τα καλύτερα παλικάρια του Ελληνικού Λαού εδώ και εφτά χρόνια διεξάγουν ένοπλο αγώνα εναντίον της ελληνικής αντίδρασης και τους ιμπεριαλιστές υποστηρικτές της. Μετά την εισαγωγή παρουσιάζονται λογοτεχνικά κείμενα, ποιήματα, θεατρικά έργα Ούγγρων συγγραφέων, και τραγούδια της Αντίστασης. Με το βιβλίο αυτό θέλουν να εκφράσουν την συμπαράσταση τους με τον δίκαιο απελευθερωτικό αγώνα του Ελληνικού λαού. Οι Ούγγροι συγγραφείς συμμετείχαν στην πρωτοβουλία αυτή χωρίς αμοιβή.

Miként a madarak... : Magyarországi görögök vallomásai - 2 Papadopulosz Filiposz Újpesti Görög Kisebbségi Önkormányzat 2005 ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Το βιβλίο είναι η συνέχεια του βιβλίου του ίδιου συγγραφέα με τίτλο «Σαν τα πουλιά … Ομολογίες Ελλήνων Ουγγαρίας». Και σε αυτή δίγλωσση έκδοση βρίσκουμε μια συλλογή άρθρων, συνεντεύξεων, και ρεπορτάζ του συγγραφέα. Το βιβλίο περιέχει μαρτυρίες πολιτικών προσφύγων της πρώτης γενιάς, όπως και συνεντεύξεις με Έλληνες καλλιτέχνες και καθηγητές. Βρίσκουμε, επίσης ανταποκρίσεις για την ίδρυση των τοπικών και κεντρικών αυτοδιοικήσεων των Ελλήνων Ουγγαρίας.

Miként a madarak ... : magyarországi görögök vallomásai Papadopulosz Filiposz Újpesti Görög Kisebbségi Önkormányzat 2001 ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Το βιβλίο είναι μια δίγλωσση συλλογή άρθρων, συνεντεύξεων, και ρεπορτάζ του συγγραφέα που δημοσιεύθηκαν στον ελληνικό και ουγγρικό τύπο. Τα θέματα του βιβλίου είναι καθαρά προσφυγικά. Κυρίως μαρτυρίες προσφύγων για τη ζωή τους, την τύχη που τους έφερε στην Ουγγαρία, για τις ασχολίες τους, και για την δεύτερη πατρίδα τους.

Istenek nélkül : politikai táborok születése Görögországban Fokasz Nikosz Nemzeti Tankönyvkiadó 2004 ΕΑΜ, ΕΚΛΟΓΕΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Στόχος του παρόντος βιβλίου είναι να διερευνήσει την ιστορική συγκρότηση των πολιτικών παρατάξεων, και παράλληλα την ανάλυση της δράσης των πολιτικών κομμάτων στην ελληνική εκλογική σκηνή. Για αυτό το λόγο παρουσιάζονται αναλυτικά οι δύο βασικές πολιτικές διαιρέσεις ο Εθνικός Διχασμός του 1915-1917 και ο εμφύλιος πόλεμος της περιόδου 1946-1949. Αναλύοντας τις εκλογές και τη δύναμη των πολιτικών κομμάτων υποστηρίζεται ότι η διατήρηση και επιτυχία τους εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από το πόσο ήταν ικανά να παρουσιάσουν τον εαυτό τους ως τον μοναδικό εκπρόσωπο κάποιας παλιάς πολιτικής παράταξης.

A görög diktatúra: dokumentum. Hadzisz Dimitriosz Európa 1972 ΜΟΝΑΡΧΙΑ

Το βιβλίο ουσιαστικά είναι ένα ιστορικό λεύκωμα φωτογραφιών. Περιγράφει τους αγώνες της αριστεράς από τη δεκαετία του 1930. Το κυριότερο κομμάτι του βιβλίου αναλύει και παρουσιάζει τις ρίζες της Δικτατορίας. Ως κυριότερος παράγοντας παρουσιάζεται ο ρόλος του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού και της ελληνικής μοναρχίας. Περιγράφεται το διεθνές περιβάλλον. Στο τέλος του βιβλίου έχουμε διάφορες προσωπικές μαρτυρίες.

Görögország hősei. /Murgana-Makronisszosz Hadzisz Takisz, Lambrinosz Jevrjiosz Szikra 1949 ΔΣΕ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Το πρώτο μέρος του βιβλίου περιέχει το έργο του Δημήτρη Χατζή Μουργκάνα, στo οποίο έγραψε τις εντυπώσεις του από τον αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου βρίσκουμε το έργο του Γιώργου Λαμπρινού, Μακρόνησος το οποίο συμπεριλαμβάνει τα εξής κείμενα: «Οι δήμιοι», «Το συρματόπλεγμα», «Η σφαγή του Φεβρουαρίου», «Οι αναμορφωμένοι».

Görögország hősei. /Murgana-Makronisszosz Hadzisz Takisz, Lambrinosz Jevrjiosz Szikra 1949 ΔΣΕ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Το πρώτο μέρος του βιβλίου περιέχει το έργο του Δημήτρη Χατζή Μουργκάνα, στo οποίο έγραψε τις εντυπώσεις του από τον αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου βρίσκουμε το έργο του Γιώργου Λαμπρινού, Μακρόνησος το οποίο συμπεριλαμβάνει τα εξής κείμενα: «Οι δήμιοι», «Το συρματόπλεγμα», «Η σφαγή του Φεβρουαρίου», «Οι αναμορφωμένοι».

Nemzeti identitás és kultúra továbbélésének egyes szimbolikus megjelenési formái a budapesti görögség körében Hajdú Gabriella MTA PTI 2004 ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ, ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Η μελέτη συγκριτικά αναλύει της ιδιαιτερότητες των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Ουγγαρία σε σχέση με άλλες μειονότητες της χώρας. Συνοπτικά παρουσιάζονται οι ιστορικές διαδικασίες διαμόρφωσης αυτής της διασποράς. Αναλύεται η επίδραση της πρώτης εγκατάστασης στον κλειστό χώρο ενός εργοστασίου στη διατήρηση της ελληνικής ταυτότητας. Στη συνέχεια, με υλικό που προέρχεται από προφορικές συνεντεύξεις σκιαγραφείται ο ρόλος των εθνικών γιορτών στη διατήρηση της ελληνικής εθνικής ταυτότητας.

Řecká komunita v Československu - Její vznik a počáteční vývoj(1948-1954) Hradečný Pavel Ústav pro soudobé dějiny AV ČR 2000 ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ, ΚΚΕ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΥΓΙΑ, ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ

Η μελέτη παρουσιάζει τη διαδικασία σχηματισμού της ελληνικής διασποράς στην Τσεχοσλοβακία. Αναλύει την άφιξη περίπου 4.000 Ελληνόπουλων το 1948 και επιπλέον οκτώ χιλιάδων ενηλίκων το φθινόπωρο του 1949, λίγο μετά την ήττα του ΔΣΕ. Τα τέσσερα κεφάλαια της μελέτης αναφέρονται στα στάδια εξέλιξης της κοινότητας των Ελλήνων και στη σταδιακή προσαρμογή τους στην Τσεχοσλοβακία. Στο 2ο μέρος του βιβλίου παρατίθενται αυτούσια 31 ντοκουμέντα της περιόδου που εξετάζει η μελέτη.

Die griechische Diaspora in der Tschechischen Republik: Die Entstehung und Anfangsentwicklung 1948 – 1956 Hradečný Pavel Peter Lang 2000

Ο συγγραφέας διερευνά τον ρόλο της ελληνικής διασποράς ( που συγκροτήθηκε από αριστερούς πολιτικούς πρόσφυγες) στην Τσεχοσλοβακία. Η δημιουργία της ελληνικής διασποράς χωρίζεται σε τρεις φάσεις: α) στην εγκατάσταση των παιδιών από την άνοιξη του 1948 ως το καλοκαίρι του 1949, β) στην άφιξη της κύριας μάζας των προσφύγων από το φθινόπωρο του 1949 ως τα μέσα της δεκαετίας του 1950 και γ) στην τελική διαμόρφωση της διασποράς τα έτη 1951-1956. Βασικό θέμα της μελέτης, που στηρίζεται σε τσεχικά κρατικά αρχεία, είναι οι πολιτικές ελέγχου που εφάρμοσε το ΚΚΕ απέναντι στους πρόσφυγες.

Ukradené slunce Karadzos Georgios Bárta Studio JB 2004 ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΚΚΕ, ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΥΓΙΑ, ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ

Αυτοβιογραφικό βιβλίο του γιατρού - χειρούργου Γιώργιου Καρατζού, διευθυντή σήμερα της χειρουργικής κλινικής της επαρχιακής πόλης Σέμιλυ στη Βόρεια Τσεχία. Το βιβλίο είναι γραμμένο στα τσεχικά και εξιστορεί τη ζωή της οικογένειας Καρατζού προπολεμικά στο γνωστό βλαχοχώρι Αετομηλίτσα του Γράμμου, τη συμμετοχή της στην Αντίσταση και στον Εμφύλιο Πόλεμο όπως και το χρονικό της προσφυγιάς. Η οικογένεια των Καρατζαίων εγκαταστάθηκε μαζί με άλλους Αετομηλιώτες στην κοινότητα Ντβουρ Κράλοβε της Ανατολικής Τσεχίας αποτελώντας μια συμπαγή κοινότητα μέχρι την περίοδο του μαζικού επαναπατρισμού (δεκαετία του ΄80). Στο βιβλίο αναφέρονται στιγμιότυπα από τη ζωή στην προσφυγιά, την ένταξη του συγγραφέα στο ΚΚΕ και το πώς ο ίδιος έζησε τη διάσπαση του 1968 και την καταστολή της Άνοιξης της Πράγας από τα στρατεύματα του Συμφώνου της Βαρσοβίας, καθώς και τη ζωή των Ελλήνων μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1989.

Tajna operacja wywiadu PRL - Szpital polowy 250 w Dziwnowie Klasik Marian Jorgos, Apostolou Dariusz, Religa 2003 EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ "Σ", ΜΥΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΠΟΛΩΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΑΝΤΑΡΤΕΣ, ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ TZIBNOYB

Στο βιβλίο παρουσιάζεται η οργάνωση και η λειτουργία του κινητού νοσοκομείου υπ' αριθμ. 250 στο Dziwnów (Ντζίβνουβ). Το νοσοκομείο λειτούργησε στο πλαίσιο μιας επιχείρησης βοήθειας για τους Έλληνες αντάρτες, η οποία οργανώθηκε από τις μυστικές υπηρεσίες της Πολωνικής Λαϊκής Δημοκρατίας (γνωστής και ως "Επιχείρηση S": μεταφορά, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, χειρουργικές επεμβάσεις, νοσηλεία κλπ). Καλύπτει κυρίως το χρονικό διάστημα 1949-1950. Το βιβλίο βασίζεται σε μια μελέτη αρχειακών εγγράφων του Πολωνικού Ινστιτούτου Εθνικής Μνήμης (ΙΡΝ), του Β' Παραρτήματος του Γενικού Επιτελείου του Πολωνικού Στρατού κ.α., περιέχει επίσης απομνημονεύματα του πολωνικού προσωπικού που συμμετείχε στη διοργάνωση και λειτουργία του νοσοκομείου καθώς και φωτογραφικό υλικό.

Vyschly nám slzy... Řečtí uprchlíci v Československu Králová Kateřina, Tsivos Konstantinos DOKOŘÁN 2012 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΣ, ΚΚΕ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ

Συλλογικός τόμος, ο οποίος βασίζεται σε προφορικές μαρτυρίες περίπου 50 Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Τσεχοσλοβακία και δευτερευόντως σε αρχειακό υλικό. Τις συνεντεύξεις με τους πολιτικούς πρόσφυγες, κυρίως από τη λεγόμενη «γενιά των Παιδικών Σταθμών», έκανε ομάδα φοιτητών της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Καρόλου της Πράγας. Στα 12 κεφάλαια του βιβλίου εξετάζεται η οδύσσεια του εκπατρισμού, η ζωή στους παιδικούς σταθμούς και οι μνήμες από την Ελλάδα της Κατοχής και του Εμφυλίου, η εγκατάσταση και η εκπαίδευσή τους στην Τσεχοσλοβακία, οι οργανώσεις τους, η διαδικασία επαναπατρισμού κ.α.

Řecká emigrace v Československu (1948-1968) - Od jednoho rozštěpení ke druhému Tsivos Konstantinos DOKOŘÁN 2012 ΕΛΛΑΔΑ, ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ, ΚΚΕ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ

Πρόκειται για δημοσίευση των κύριων σημείων της διδακτορικής διατριβής του συγγραφέα. Βασισμένος κυρίως στα τσέχικα αρχεία αναλύει τα στάδια εγκατάστασης των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Τσεχοσλοβακία, καθώς και τη διαμόρφωση της προσφυγικής τους ταυτότητας. Έμφαση δίνεται στην πολιτική ζωή των προσφυγικών κοινοτήτων, ιδιαίτερα στις δύο μεγάλες διασπάσεις του 1956, λίγο μετά την καθαίρεση του Ν. Ζαχαριάδη, καθώς και του 1968, η οποία συνδέεται με τη διάσπαση του ΚΚΕ και τα γεγονότα της Άνοιξης της Πράγας.

Vyschly nám slzy... Řečtí uprchlíci v Československu Králová Kateřina, Tsivos Konstantinos DOKOŘÁN 2012 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΣ, ΚΚΕ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ

Συλλογικός τόμος, ο οποίος βασίζεται σε προφορικές μαρτυρίες περίπου 50 Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Τσεχοσλοβακία και δευτερευόντως σε αρχειακό υλικό. Τις συνεντεύξεις με τους πολιτικούς πρόσφυγες, κυρίως από τη λεγόμενη «γενιά των Παιδικών Σταθμών», έκανε ομάδα φοιτητών της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Καρόλου της Πράγας. Στα 12 κεφάλαια του βιβλίου εξετάζεται η οδύσσεια του εκπατρισμού, η ζωή στους παιδικούς σταθμούς και οι μνήμες από την Ελλάδα της Κατοχής και του Εμφυλίου, η εγκατάσταση και η εκπαίδευσή τους στην Τσεχοσλοβακία, οι οργανώσεις τους, η διαδικασία επαναπατρισμού κ.α.

От Глезоса до Никифоридиса Десятилетняя борьба греческой молодежи за Свободу, за Демократию, за Мир, вселяющая в нас веру в победу. n.a. Новая Греция 1952 ΔΣΕ, ΕΛΑΣ

Το έντυπο παρουσιάζει μια δεκαετή ιστορία της πάλης της ελληνικής νεολαίας κατά τη διάρκεια της Κατοχής και του εμφυλίου πολέμου. Συγκεκριμένα πρόκειται για την ίδρυση και τις δραστηριότητες της Ενιαίας Πανελλαδικής Οργάνωσης Νέων (ΕΠΟΝ).

Правда о Греции: Голубая книга n.a. Издательство иностранной литературы 1949 ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ, ΔΟΓΜΑ ΤΡΟΥΜΑΝ, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ

To βιβλίο αυτό είναι το πρώτο μέρος της τριλογίας "Γαλάζιο βιβλίο" και αποτελεί ένα χρονογράφημα για τις πολεμικές και πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα από το 1944 ως το καλοκαίρι του 1948. Στην ρωσική έκδοση δεν αναγράφεται ο συγγραφέας, ενώ αναγράφεται ότι η πρώτη έκδοση του πραγματοποιήθηκε από την Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση της Ελλάδος. Ενδεικτικά, στην εισαγωγή αναφέρεται ότι το βιβλίο αφορά την «Άγγλο-αμερικανική κατοχή, το μοναρχο- φασιστικό καθεστώς και τον αγώνα του ελληνικού λαού».

Третья голубая книга n.a. Издательство иностранной литературы 1952 ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, ΤΙΤΟ

To τελευταίο μέρος της τριλογίας "Γαλάζιο βιβλίο" αποτελεί το παρόν σύγγραμμα, το οποίο έχει μεταφραστεί από τα αγγλικά στα ρωσικά. Η πρώτη του έκδοση πραγματοποιήθηκε από δημοκρατικές οργανώσεις της Ελλάδος. Εδώ εξετάζεται η τελευταία φάση του Εμφυλίου, ο ρόλος που έπαιξε ο Τίτο στην έκβαση του, καθώς και το μέλλον των πολιτικών προσφύγων, ιδιαίτερα των παιδιών.

Вторая голубая книга n.a. Издательство иностранной литературы 1950 ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΤΙΤΟ

Το παρόν σύγγραμμα είναι το δεύτερο στην τριλογία "Γαλάζιο βιβλίο" και αποτελεί μια επισκόπηση των γεγονότων στην Ελλάδα από το Σεπτέμβριο του 1948 ως τον Αύγουστο του 1949. Η πρώτη έκδοση του επίσης πραγματοποιήθηκε από την Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση της Ελλάδος στα γαλλικά από όπου και μεταφράστηκε στα ρωσικά. Στα κεφάλαια του παρουσιάζονται με φορτισμένο ιδεολογικά λόγο, οι εξελίξεις των πολεμικών μαχών, η σχέση Ελλάδας- Τίτο και ο σκοπός της αγγλικής και της αμερικανικής επέμβασης.

25 лет в ссср n.a. Издательство "Узбекистан" 1975 ΚΚΕ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ, ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ

Συλλογικό έργο στο οποίο παρουσιάζεται η ζωή των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στα 25 χρόνια διαμονής τους στο Ουζμπεκιστάν. Συνοπτικά παρουσιάζεται η δραστηριότητα τους στον τόπο εργασίας τους, οι επιδόσεις τους στην εκπαίδευση, η πολιτική, πολιτιστική και κοινωνική τους δραστηριότητα, ενώ λόγος γίνεται για τα πολιτικά όργανα που ίδρυσαν οι πρόσφυγες (κομματική οργάνωση του ΚΚΕ στην Τασκένδη, ΚΝΕ), για την εφημερίδα "Νέος Δρόμος" και για τον "Σύλλογο Ελλήνων πολιτικών μεταναστών στην Σοβιετική Ένωση".

A görög polgárháború : a varkizai egyezménytől a Gramosznál lezajlott hadműveletig : 1945. február - 1949. augusztus. Nikolakopulosz Iliasz, Rigosz Alkisz, Pszalidasz Grigorisz Σειρά Ελληνικά Βιβλία 1, Διεύθυνση σειράς: Νίκος Φωκάς - ÚMK 2006 ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Ξεκινώντας την εκδοτική του δραστηριότητα στα πλαίσια του Ινστιτούτου Ερευνών Ελλήνων Ουγγαρίας μεταφράστηκε στα ουγγρικά ο συλλογικός τόμος με τίτλο: Ο Ελληνικός Εμφύλιος. Από τη Βάρκιζα στο Γράμμο. Φεβρουάριος 1945-Αύγουστος 1949. Ο τόμος υπήρξε προέκταση του επιστημονικού συνεδρίου με τον ίδιο τίτλο το οποίο πραγματοποιήθηκε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο τον Οκτώβριο του 1999. Επιλέχτηκε η έκδοση αυτή επειδή αποτελούσε μια προσπάθεια παρουσίασης νέων προσεγγίσεων καθώς επίσης, επιχείρησε να καλύψει κάποια κενά και ελλείψεις της ιστορικής έρευνας.

A görög polgárháború : a varkizai egyezménytől a Gramosznál lezajlott hadműveletig : 1945. február - 1949. augusztus. Nikolakopulosz Iliasz, Rigosz Alkisz, Pszalidasz Grigorisz Σειρά Ελληνικά Βιβλία 1, Διεύθυνση σειράς: Νίκος Φωκάς - ÚMK 2006 ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Ξεκινώντας την εκδοτική του δραστηριότητα στα πλαίσια του Ινστιτούτου Ερευνών Ελλήνων Ουγγαρίας μεταφράστηκε στα ουγγρικά ο συλλογικός τόμος με τίτλο: Ο Ελληνικός Εμφύλιος. Από τη Βάρκιζα στο Γράμμο. Φεβρουάριος 1945-Αύγουστος 1949. Ο τόμος υπήρξε προέκταση του επιστημονικού συνεδρίου με τον ίδιο τίτλο το οποίο πραγματοποιήθηκε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο τον Οκτώβριο του 1999. Επιλέχτηκε η έκδοση αυτή επειδή αποτελούσε μια προσπάθεια παρουσίασης νέων προσεγγίσεων καθώς επίσης, επιχείρησε να καλύψει κάποια κενά και ελλείψεις της ιστορικής έρευνας.

A görög polgárháború : a varkizai egyezménytől a Gramosznál lezajlott hadműveletig : 1945. február - 1949. augusztus. Nikolakopulosz Iliasz, Rigosz Alkisz, Pszalidasz Grigorisz Σειρά Ελληνικά Βιβλία 1, Διεύθυνση σειράς: Νίκος Φωκάς - ÚMK 2006 ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Ξεκινώντας την εκδοτική του δραστηριότητα στα πλαίσια του Ινστιτούτου Ερευνών Ελλήνων Ουγγαρίας μεταφράστηκε στα ουγγρικά ο συλλογικός τόμος με τίτλο: Ο Ελληνικός Εμφύλιος. Από τη Βάρκιζα στο Γράμμο. Φεβρουάριος 1945-Αύγουστος 1949. Ο τόμος υπήρξε προέκταση του επιστημονικού συνεδρίου με τον ίδιο τίτλο το οποίο πραγματοποιήθηκε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο τον Οκτώβριο του 1999. Επιλέχτηκε η έκδοση αυτή επειδή αποτελούσε μια προσπάθεια παρουσίασης νέων προσεγγίσεων καθώς επίσης, επιχείρησε να καλύψει κάποια κενά και ελλείψεις της ιστορικής έρευνας.

Ελληνική Διασπορά στην Κεντρική Ευρώπη Nikosz Fokasz Σειρά Ελληνικά Βιβλία 7, Διεύθυνση σειράς: Νίκος Φωκάς - ÚMK 2012

Με αφορμή τα 200 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου Έλληνα μαικήνα Σιμών Σίνα το Ινστιτούτο Ερευνών Ελλήνων Ουγγαρίας διοργάνωσε το Σεπτέμβρη του 2010 στην Ακαδημία Επιστημών Ουγγαρίας συνέδριο με τίτλο ΣΙΜΩΝ ΣΙΝΑ 200. Στη συνέχεια το Μάρτη 2011 οργανώθηκε ένα δεύτερο συνέδριο στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, στη Παλαιά Βουλή στην Αθήνα με τίτλο: «Ο ρόλος των Ελλήνων στην αστικοποίηση της Ουγγαρίας». Ο δίγλωσσος τόμος περιέχει τα πρακτικά των δύο συνεδρίων αυτών. Επειδή οι εκδηλώσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν με την πρωτοβουλία του Ινστιτούτου Ερευνών Ελλήνων Ουγγαρίας, στον τόμο παρουσιάζονται οι ρίζες και η συλλογική ζωή του σημερινού μετεμφυλιακού ελληνισμού της Ουγγαρίας.

Görögország Politisz Jánisz Kossuth Kiadó 1967 ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Ο συγγραφέας υπηρέτησε στη Διεύθυνση Μελετών και Σχεδιασμού της Ουγγρικής Εθνικής Τράπεζας. Στο πρώτο μέρος του βιβλίου παρουσιάζεται μια ιστορική ανάλυση της κοινωνικής-οικονομικής διάρθρωσης της ελληνικής κοινωνίας. Εδώ αφιερώνεται ξεχωριστό κεφάλαιο στον Εμφύλιο. Στο δεύτερο μέρος βλέπουμε μια ανάλυση της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας. Το τελευταίο κεφάλαιο είναι ένα λίγο πολύ μια τουριστική παρουσίαση της Ελλάδας. Ξεχωριστό κεφάλαιο αφιερώνεται, όμως στους Έλληνες πολιτικούς πρόσφυγες, και δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι πολλοί από αυτούς απέκτησαν πανεπιστημιακή μόρφωση στην Ουγγαρία.

Az újkori Görögország története Politisz Jánisz Gondolat 1966 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΕΑΜ, ΕΛΑΣ

Ο συγγραφέας, ο οποίος μετά τον εμφύλιο πόλεμο έζησε ως πολιτικός πρόσφυγας στην Ουγγαρία εξετάζει συνοπτικά την ιστορία της Ελλάδας από την αρχαιότητα μέχρι και τον 20ο αιώνα. Στο βιβλίο συμπεριλαμβάνονται τα εξής κεφάλαια: «Από την Αρχαία Ελλάδα στη Νεότερη Ελλάδα», «Ο απελευθερωτικός αγώνας του 1821», «Η Ίδρυση του Ελληνικού Κράτους», «Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι και ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος», «Η Ελλάδα στο Μεσοπόλεμο». Το κεφάλαιο με τίτλο «Ο ελληνικός φασισμός και ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος» ασχολείται με τη περίοδο από τη δικτατορία του Μεταξά, έως τα Δεκεμβριανά. Το τελευταίο κεφάλαιο με τίτλο «Η Ελλάδα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο περιγράφει πολύ συνοπτικά τα σημαντικότερα πολιτικά γεγονότα έως τις εκλογές του 1963.

Köszönjük Magyarország! Raptisz Ioannisz, Vlahosz Haralambosz Magyarországi Görögök Kutatóintézete 2005 ΑΦΟΜΟΙΩΣΗ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ, ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Παρότι σχετικά μικρή η παρουσία της ελληνικής κοινότητας είναι πολύ αισθητή, όχι μόνο στην πνευματική και οικονομική ζωή της Ουγγαρίας αλλά και στην καθημερινότητά της. Καθοριστικός ρόλος επιφυλάχθηκε σε αυτούς που το 1948, μικρά παιδιά ακόμα, βρέθηκαν στην Ουγγαρία. Τα παιδιά αυτά όχι μόνο κατόρθωσαν να ενσωματωθούν στην ουγγρική κοινωνία, άλλα παράλληλα η ελληνική τους ταυτότητα έμεινε άθικτη. Το πολυτελές δίγλωσσο λεύκωμα φωτογραφιών με τίτλο: Ευχαριστούμε Ουγγαρία, αφιερώθηκε σε αυτά τα παιδιά, στην άφιξή τους στην Ουγγαρία και στις συνθήκες της εγκατάστασής τους.

Köszönjük Magyarország! Raptisz Ioannisz, Vlahosz Haralambosz Magyarországi Görögök Kutatóintézete 2005 ΑΦΟΜΟΙΩΣΗ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ, ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Παρότι σχετικά μικρή η παρουσία της ελληνικής κοινότητας είναι πολύ αισθητή, όχι μόνο στην πνευματική και οικονομική ζωή της Ουγγαρίας αλλά και στην καθημερινότητά της. Καθοριστικός ρόλος επιφυλάχθηκε σε αυτούς που το 1948, μικρά παιδιά ακόμα, βρέθηκαν στην Ουγγαρία. Τα παιδιά αυτά όχι μόνο κατόρθωσαν να ενσωματωθούν στην ουγγρική κοινωνία, άλλα παράλληλα η ελληνική τους ταυτότητα έμεινε άθικτη. Το πολυτελές δίγλωσσο λεύκωμα φωτογραφιών με τίτλο: Ευχαριστούμε Ουγγαρία, αφιερώθηκε σε αυτά τα παιδιά, στην άφιξή τους στην Ουγγαρία και στις συνθήκες της εγκατάστασής τους.

Dr. Mészáros Sándor teleporvos naplója Sándor Mészáros Magánkiadás 2005 ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ

Τα πρώτα περίπου δύο χιλιάδες ελληνόπουλα έφτασαν στην Ουγγαρία τον Απρίλη του 1948. Μετά από απολύμανση και διάφορες ιατρικές εξετάσεις ξεκίνησε η εγκατάστασή τους. Εκείνες τις ημέρες, έφτασε στο χώρο προσωρινής διαμονής ο γιατρός Dr. Σάντορ Μίσαρος, για να πάρει εκατό παιδιά μαζί του στο χώρο μόνιμης εγκατάστασή τους. Ένα χρόνο αργότερα από την ιατρική έκθεσή του, την οποία συνέταξε με εξαιρετική ακρίβεια και προσοχή, αποκομίζουμε μια ρεαλιστική εικόνα για την φυσική, αλλά πρωτίστως για την ψυχολογική κατάσταση των παιδιών που εγκαταστάθηκαν στον οικισμό του.

Tengerre néző cellák András Simor Kozmosz 1970

Το βιβλίο αναφέρεται στους χώρους κράτησης πολιτικών κρατουμένων στα στρατόπεδα , όπως η Μακρόνησος, και στις φυλακές. Ουσιαστικά είναι μια ανθολογία, η οποία συμπεριλαμβάνει ποιήματα, ημερολόγια, ντοκουμέντα από ελληνικές, ισπανικές, και νότιο-αφρικάνικες φυλακές. Δημοσιεύτηκαν πέντε ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου, «οι 1825 μέρες στη σκιά του θανάτου του Θανάση Βασιλόπουλο, ένα ποίημα της Έλλη Ιωαννίδου, και ένα του Μενέλαο Λουντέμη με τίτλο «Καλά είμαι».

Ithaka partjai Szidiropulosz Archimédesz Eötvös 1990 ΑΦΟΜΟΙΩΣΗ, ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Ο συγγραφέας βασισμένος κυρίως σε προφορικές συνεντεύξεις, παρουσιάζει μια κοινωνιολογική έρευνα για τις διαδικασίες αφομοίωσης των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων. Η έρευνα η οποία βασίστηκε στα κρατικά αρχεία επιχείρησε να σκιαγραφήσει τον αριθμό και την κοινωνική σύνθεση των πολιτικών προσφύγων μετά την άφιξή τους στην Ουγγαρία. Στη συνέχεια παρουσιάζεται η διαδικασία διαμόρφωσης της εθνικής ταυτότητας των Ελλήνων της Ουγγαρίας.

1956 - görögök a forradalomban Szidiropulosz Archimédesz Flaccus 1997

<p>Το αντικείμενο αυτής της μελέτης είναι ρόλος των Ελλήνων στην Ουγγρική Επανάσταση του Οκτώβρη 1956. Στη δεκαετία του 1990 διαδόθηκε ευρέως ότι Έλληνες της Ουγγαρίας συνέβαλαν ενεργά στην καταστολή της Ουγγρικής Επανάστασης. Ο συγγραφέας βασίστηκε σε συνεντεύξεις και σε αρχειακό υλικό για να διαλευκάνει τη υπόθεση. Οι φήμες γενικά δεν επιβεβαιώθηκαν. Από τη πόλη Dunaújváros, όμως οι Έλληνες πράγματι μεταφέρθηκαν στην τότε Τσεχοσλοβακία. Λέγεται ότι αιτία της μεταφοράς τους ήταν μια ένοπλη επίθεση των Ελλήνων της πόλης εναντίον των Ούγγρων επαναστατών. Το γεγονός βέβαια δεν επιβεβαιώνεται από το διαθέσιμο αρχειακό υλικό.</p>

A magyarországi görög kisebbség szocio-kultúrális jellegzetességei Szidiropulosz Archimédesz Tanulmányok a magyarországi bolgár, görög, lengyel, örmény, ruszin nemzetiség néprajzából Ουγγρική Λαογραφική Εταιρεία 1998

Επί περίπου 15 χρόνια οι Έλληνες της Ουγγαρίας αποτελούσαν μια κλειστή κοινότητα. Ζούσαν σε ένα πρώην καπνεργοστάσιο, όπου οι Ουγγρικές αρχές διαμόρφωσαν προσωρινά διαμερίσματα. Οι Έλληνες από 1960 και μετά απόκτησαν κανονικά διαμερίσματα και ξεκίνησε η διαδικασία της αφομοίωσης τους. Εκτιμάται ότι ο αριθμός των Ελλήνων της Ουγγαρίας έπεσε στα 3000 άτομα το 1998. Η μείωση του ελληνικού πληθυσμού οφείλεται στο γεγονός ότι από την δεκαετία του 1980 έχουμε ένα ρεύμα επαναπατρισμού. Παρότι κατάγονται από μικρά ορεινά χωριά στην πλειοψηφία τους εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Μεταξύ τους μιλάνε Ουγγρικά και στολίζουν στα σπίτια τους με ουγγρικά ενθύμια.

Életrajzgyűjtemény a görög származású diplomásokról, 1948-2008 Batsios Takis Σειρά Ελληνικά Βιβλία 5, Διεύθυνση σειράς: Νίκος Φωκάς - ÚMK 2009 ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου περιέχει τις σύντομες επαγγελματικές βιογραφίες των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων οι οποίοι έφτασαν στην Ουγγαρία ήδη πτυχιούχοι. Στο ίδιο κεφάλαιο ενταχτήκανε και εκείνοι που απέκτησαν το πτυχίο τους στην Ουγγαρία. Επίσης, παρουσιάζει τις βιογραφίες των δασκάλων και άλλων εκπαιδευτικών που απέκτησαν τίτλο δασκάλου ελληνικής γλώσσας στην Ουγγαρία. Στο δεύτερο κεφάλαιο βρίσκονται οι βιογραφίες των Ελλήνων της δεύτερης και της τρίτης γενιάς, οι οποίοι, γεννημένοι στην Ουγγαρία με μητρική γλώσσα την ουγγρική, απέκτησαν πτυχία όπως ακριβώς και οι Ούγγροι συνομήλικοί τους.

Nagyon jó egyetemre jártam, a magyar forradalom egyetemére Vasiliu Georgios 1956-os Intézet 1999 ΔΣΕ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Ο Γιώργος Βασιλείου, πρώην Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας έδωσε μια μεγάλη συνέντευξη στον ερευνητή του Ινστιτούτου 1956 Βουδαπέστης. Ο Βασιλείου από το 1950 και για μια δεκαετία εγκαταστάθηκε στην Ουγγαρία. Το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου αφιερώνεται στην καθημερινή και πολιτική ζωή της Ουγγαρίας του σταλινικού καθεστώτος. Ο πατέρας του Βασιλείου, όμως το Μάιο του 1949 μέσω Γαλλίας και Ουγγαρίας πήγε στην Ελλάδα και εντάχτηκε στο ΔΣΕ. Τα μέλη της οικογένειάς του παρέμειναν στην Ουγγαρία. Έτσι, στο βιβλίο παρουσιάζονται οι εξελίξεις στο κομμουνιστικό κίνημα: οι εσωτερικές τριβές, οι απαρχές της εξορίας, το λεγόμενο παιδομάζωμα και η εγκατάσταση των ελληνόπουλων στην Ουγγαρία.

Beloiannisz Vitin Mihail Grigorevič Kossuth Kiadó 1969 ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΚΚΕ

Στο πρώτο μέρος του βιβλίου παράλληλα με τη βιογραφία του Νίκου Μπελογιάννη παρουσιάζεται μια σύντομη επισκόπηση της ελληνικής ιστορίας από τη δεκαετία του 1930 μέχρι και το τέλος του Εμφυλίου. Το δεύτερο μέρος του βιβλίου ξεκινάει με την παράνομη επιστροφή του Μπελογιάννη στην Ελλάδα. Μετά τη σύλληψη του παρουσιάζεται λεπτομερώς η στάση του Μπελογιάννη στη διάρκεια της πρώτης δίκης του το 1951. Παρουσιάζεται, επίσης, η δεύτερη δίκη και η εκτέλεση του, η οποία χαρακτηρίζεται ως δολοφονία.

Görögország Kommunista Pártja és a népfelszabadító harc; Görögország demokratikus hadseregének taktikája az 1946-1949. évi időszakban Vukmánovics Szvetozár, Vucskovics Lyubo Bratsztvo-Jedinsztvo 1950 ΔΣΕ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Το ενημερωτικό αυτό δελτίο είναι το όγδοο κομμάτι μιας πολιτικής βιβλιο-σειράς που εκδόθηκε στη Γιουγκοσλαβία. Ο πρώτος συγγραφέας περιγράφει της ιστορικές και πολιτικές ρίζες του Εμφυλίου. Αναφέρεται κυρίως στην ιστορία του ΚΚΕ και στην Αντίσταση. Ο δεύτερος συγγραφέας, ο οποίος είναι αντιστράτηγος περιγράφει την τακτική του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στην περίοδο 1946-1949.

Görögország Kommunista Pártja és a népfelszabadító harc; Görögország demokratikus hadseregének taktikája az 1946-1949. évi időszakban Vukmánovics Szvetozár, Vucskovics Lyubo Bratsztvo-Jedinsztvo 1950 ΔΣΕ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Το ενημερωτικό αυτό δελτίο είναι το όγδοο κομμάτι μιας πολιτικής βιβλιο-σειράς που εκδόθηκε στη Γιουγκοσλαβία. Ο πρώτος συγγραφέας περιγράφει της ιστορικές και πολιτικές ρίζες του Εμφυλίου. Αναφέρεται κυρίως στην ιστορία του ΚΚΕ και στην Αντίσταση. Ο δεύτερος συγγραφέας, ο οποίος είναι αντιστράτηγος περιγράφει την τακτική του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στην περίοδο 1946-1949.

A görög kommunisták új feladatai Zahariadesz Nikosz Szikra 1950 ΔΙΕΘΝΗ ΘΕΜΑΤΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΚΚΕ, ΜΟΝΑΡΧΟΦΑΣΙΣΜΟΣ

Το βιβλίο αυτό ανήκει σε μια βιβλιο-σειρά με τίτλο «Διεθνή Θέματα», η οποία εκδίδεται από τον επίσημο εκδοτικό οίκο του ουγγρικού Κομμουνιστικού Κόμματος (Κόμμα Ούγγρων Εργαζομένων). Περιγράφει τον Εμφύλιο, την «αποικιοποίηση» της Ελλάδας το «μοναρχοφασιστικό» καθεστώς. Με ιστορικές αναφορές περιγράφει την ελληνική ταξική κοινωνία, τις δράσεις του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας και τους στόχους της πολιτικής του.

Nehéz évek, 1940-1950 Zianos Thanasis Görög Országos Önkormányzat 2003 ΔΣΕ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Το παρόν βιβλίο είναι έκδοση της Αυτοδιοίκησης Ελλήνων Ουγγαρίας. Ο συγγραφέας συμμετείχε στης μάχες του ΔΣΕ σε όλη την περίοδο 1946-1949. Τραυματίστηκε πολλές φορές και μετά τη λήξη του Εμφυλίου τραυματισμένος έφτασε στην Ουγγαρία όπου και εγκαταστάθηκε. Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζει την ιστορία του ΔΣΕ, και μια λεπτομερή προσωπική μαρτυρία για της μάχες του ΔΣΕ, και την καθημερινή ζωή των αγωνιστών του ΔΣΕ.

Οι πολιτικοί θεσμοί σε κρίση (1922-1974) Αλιβιζάτος Νίκος Θεμέλιο 1983 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ

Αντικείμενο της μελέτης αυτής είναι η επισήμανση των κυριότερων σταθερών και μεταβλητών στην εξέλιξη των συνταγματικών θεσμών της Ελλάδας από την εποχή του Μεσοπολέμου ως την πτώση της δικτατορίας των συνταγματαρχών, το 1974. Στο πεδίο των πολιτικών θεσμών, η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από τη νόθευση και τη διπλή κατάργηση του κοινοβουλευτικού συστήματος και των ατομικών ελευθεριών, που μια μακρόχρονη φιλελεύθερη και δημοκρατική εξέλιξη είχε διαμορφώσει έως το 1975. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις συνταγματικές επιπτώσεις των δύο μεγάλων διχασμών, του εθνικού διχασμού στο Μεσοπόλεμο και του εμφυλίου πολέμου στη μεταπολεμική περίοδο. Στους δύο διχασμούς και στις ψυχώσεις που προκάλεσαν αναζητούνται κυρίως οι λόγοι που οδήγησαν στη βαθιά παραμόρφωση των συνταγματικών θεσμών της χώρας και στις δύο συνταγματικές εκτροπές το 1936 και το 1967.

Οι πολιτικοί θεσμοί σε κρίση, 1922-1974: όψεις της ελληνικής εμπειρίας Αλιβιζάτος Νίκος 1983 ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ-ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ, ΕΛΛΑΔΑ-ΣΥΝΤΑΓΜΑ, ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟΣ, ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΣ

Αντικείμενο της μελέτης είναι η επισήμανση των κυριότερων σταθερών και μεταβλητών στην εξέλιξη των συνταγματικών θεσμών της χώρας μας, από την εποχή του Μεσοπολέμου ως την πτώση της δικτατορίας των Συνταγματαρχών το 1974. Στο πεδίο των πολιτικών θεσμών, η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από τη νόθευση και τη διπλή κατάργηση του κοινοβουλευτικού συστήματος και των ατομικών ελευθεριών, που μια μακρόχρονη φιλελεύθερη και δημοκρατική εξέλιξη είχε διαμορφώσει ως το 1915.

Πέραν του συνταγματικού ρεαλισμού: Καραμανλής και ντε Γκωλ μπροστά στο Σύνταγμα και στη μεταρρύθμισή του Αλιβιζάτος Νίκος Πατάκης 2002

Η συμβολή παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο αφενός ο Σαρλ ντε Γκωλ στη Γαλλία και αφετέρου ο Κωνσταντίνος Καραμανλής στην Ελλάδα αντιμετώπισαν το ζήτημα της αναθεώρησης των αντίστοιχων Συνταγμάτων στις δεκαετίες του 1950 και του 1960. Ο συγγραφέας αναλύει το ευρύτερο ιστορικό και πολιτικό πλαίσιο της εποχής κατά την οποία οι δύο ηγέτες επιχείρησαν να μεταρρυθμίσουν τους συνταγματικούς θεσμούς στις χώρες τους και αναζητεί τα σημεία σύγκλισης και απόκλισης αυτών των προσπαθειών.

Ημερολόγιο 1947-1949 Βλαντάς Δημήτρης Εστία 2007 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Το ημερολόγιο του Βλαντά, μαζί με το σύνολο του προσωπικού του αρχείου, είναι κατατεθειμένο εδώ και πολλά χρόνια σε βιβλιοθήκη του Παρισιού (BDIC). Το ημερολόγιο είναι πολύτιμο, γιατί ενώ έχουμε πληθώρα μαρτυριών που γράφτηκαν από πρωταγωνιστές και μη αρκετές δεκαετίες αργότερα, συνήθως με στόχο τη δικαίωση, έχουμε ελάχιστα ημερολόγια, ιδιαίτερα από τους ηγετικούς κύκλους, που μπορούν να μας δώσουν την εικόνα των γεγονότων τη στιγμή που αυτά συνέβαιναν. Σε αυτό το ημερολόγιο στηρίχτηκε και ο Βλαντάς για να γράψει αρκετά χρόνια αργότερα τα βιβλία του για τον εμφύλιο πόλεμο. Μέσα από το ημερολόγιό του μας δίνει την οπτική ενός ανώτατου ηγετικού στελέχους του κόμματος για τα πολιτικά και στρατιωτικά γεγονότα των ετών 1947-1949. Έτσι, καταγράφεται ένα σύνολο από γεγονότα εξαιρετικής σημασίας, που αφορούν τόσο τις πολιτικές διεργασίες (συνεδριάσεις πολιτικών οργάνων, συναντήσεις της ηγεσίας του κόμματος κ.ά.) όσο και τις στρατιωτικές εξελίξεις στα μέτωπα του Γράμμου και του Βίτσι, όπως τις βίωσε και τις έκρινε εν θερμώ ο συγγραφέας.

Η προδομένη επανάσταση 1941-1944 Βλαντάς Δημήτρης Ευαγγελίου 1977 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΑΤΟΧΗ, ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ

Αποτελεί το δεύτερο μέρος ενός τετράτομου έργου με επιμέρους τίτλους: Τόμ. 1 Βασανιστική πορεία 1915-1940, τόμ. 2 Προδομένη επανάσταση 1941-1944, τόμ. 3 Εμφύλιος πόλεμος 1945-1949, τόμ. 4 Τραγωδία του ΚΚΕ 1950-1967. Ο συγγραφέας δίνει αρκετά αυτοβιογραφικά αλλά και ιστορικά στοιχεία για την εαμική αντιστασιακή δράση 1941-1944. Ο αναγνώστης μπορεί να βρει χρήσιμες πληροφορίες για την πολιτική ηγεσία του ΚΚΕ και το πέρασμα από την εαμική Αντίσταση στον εμφύλιο πόλεμο. Ο συγγραφέας ασκεί έντονη κριτική στην πολιτική της Σοβιετικής Ένωσης σε σχέση με το ελληνικό ζήτημα.

Η αθέατη πλευρά του εμφυλίου. Τα τραγικά γεγονότα της 7ης Μεραρχίας του ΔΣΕ Γκαγκούλιας Γιώργος Ιωλκός 2001 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Το βιβλίο παρουσιάζει την ιστορία των αγωνιστών της 7ης Μεραρχίας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου και μετά. Μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου η ηγεσία του κόμματος προχώρησε σε έρευνα για την απόδοση ευθυνών για την ήττα του ΔΣΕ. Το βιβλίο επικεντρώνεται στην έρευνα που έγινε στην 7η Μεραρχία του ΔΣΕ, η οποία αποτελούνταν από Εβρίτες μαχητές για την αποκάλυψη ενός ευρύτατου δικτύου πρακτόρων του εχθρού.

Εγνωσμένων Κοινωνικών Φρονημάτων. Κοινωνικές και άλλες Όψεις του αντικομμουνισμού στη Μακεδονία του Εμφυλίου Πολέμου Γούναρης Βασίλης Παρατηρητής 2002 ΑΝΤΙΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Βασισμένη σε πλήθος αρχειακών πηγών αλλά και εφημερίδων της περιόδου 1945-1949, η μελέτη επιχειρεί μια εναλλακτική προσέγγιση του φαινομένου του αντικομμουνισμού. Η έρευνα εστιάστηκε στο χώρο της Μακεδονίας, μιας περιοχής όπου το εθνικό φρόνημα αποτελούσε ανέκαθεν αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης, ακόμη και συναλλαγής. Υποστηρίζεται ότι η χρήση της εθνικοφροσύνης συναρτήθηκε με την ανασυγκρότηση των παλαιών κομμάτων, την εκμαίευση κοινωνικής πρόνοιας, συνδικαλιστικής νομιμότητας και εργασίας, με τη διεύρυνση και τη νομιμοποίηση ποικίλων κοινωνικών δραστηριοτήτων, με την εξάρτηση της νομιμοφροσύνης από τη γραφειοκρατία, με τις απόπειρες επηρεασμού της δικαιοσύνης και τη συστηματική προσπάθεια αποκόμισης προσωπικού οφέλους στην καθημερινή ζωή. Με δυο λέξεις ο αντικομμουνισμός, με τη μορφή κυρίως του αντισλαβικού αγώνα, συναρτήθηκε πολύπλευρα με τη δόμηση των πελατειακών σχέσεων στη Μακεδονία.

Η Διάσπαση του ΚΚΕ. Μέσα από τα κείμενα της περιόδου 1950-1975 Δημητρίου Πάνος Θεμέλιο 1978

Απόπειρα καταγραφής των αιτίων της διάσπασης του ΚΚΕ. Παρουσιάζονται τα κομματικά κείμενα από τα οποία ο αναγνώστης μπορεί να ανασυνθέσει τη διαδικασία που οδήγησε τελικά στη δημιουργία δύο Ελληνικών Κομμουνιστικών Κομμάτων. Η πορεία αυτή μακρά και επώδυνη ξεκινά από την ήττα του ΔΣΕ το 1949 και καταλήγει στην τελική διάσπαση του ΚΚΕ το 1968.

Συνομιλίες με το Νίκο Ζαχαριάδη. Μόσχα, Μάρτιος - Ιούλιος 1956 Ελευθερίου Λευτέρης Κένταυρος 1986 ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ, ΚΚΕ, ΜΟΣΧΑ

Οι συνομιλίες με το Νίκο Ζαχαριάδη που δημοσιεύονται σε αυτό το βιβλίο, έγιναν στη Μόσχα, τους μήνες Μάρτιο-Ιούλιο 1956, σε στιγμές σημαντικές για το διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα, αλλά και για το Ελληνικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Ήταν μια περίοδος μεγάλων κομματικών και ιδεολογικών ανακατατάξεων, μετά το 20ο συνεδρίου του ΚΚΣΕ. Στις συνομιλίες αυτές παρουσιάζονται κριτικά και αναστοχαστικά τα γεγονότα της δεκαετίας του 1940 αλλά κυρίως ερμηνεύονται οι αποφάσεις της ηγεσίας του ΚΚΕ πριν και κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου

Στα άδυτα του εμφυλίου. Στρατόπεδα Ρουμπίκ και Μπούλκες Καινούργιος Χρήστος Ιωλκός 2003 ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΜΠΟΥΛΚΕΣ

Το βιβλίο επιχειρεί να φωτίσει τα αίτια της διολίσθησης στην εμφύλια σύγκρουση. Εστιάζει κυρίως στην πολιτική του ΚΚΕ, και πιο συγκεκριμένα στις αποφάσεις της ηγεσίας του κόμματος πριν και κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Επικεντρώνεται στην ανάλυση του ρόλου τον οποίο έπαιξαν στον εμφύλιο πόλεμο τα στελέχη του ΚΚΕ που βρίσκονταν στα στρατόπεδα Ρουμπίκ και Μπούλκες. Επιχειρεί να φωτίσει τις κομματικές διεργασίες που έλαβαν χώρα στα δύο αυτά στρατόπεδα, τα οποία για άλλους υπήρξαν τόποι σωτηρίας και για άλλους κολαστήρια. Η έκδοση συνοδεύεται από αναλυτικό ευρετήριο 250 ονομάτων.

Η αγγλοαμερικανική πολιτική και το ελληνικό πρόβλημα, 1945-1949 Κόντης Βασίλειος Παρατηρητής 1984 ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ, ΚΚΕ, ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ

Αντικείμενο της μελέτης είναι οι προσπάθειες των Μεγάλων Δυνάμεων για την εξάπλωση της επιρροής τους στην Ελλάδα. Πρωτίστως ασχολείται με τη βρετανική πολιτική και μετέπειτα εξετάζει την εξάπλωση της αμερικανικής επιρροής (οικονομικής και πολιτικής) στην Ελλάδα. Επίσης, παρουσιάζονται οι εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις, η πολιτική του ΚΚΕ, αλλά και η πολιτική της Σοβιετικής Ένωσης αναφορικά με τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο.

Εμφύλιος πόλεμος. Έγγραφα από τα γιουγκοσλαβικά και βουλγαρικά αρχεία Κόντης Βασίλειος, Σφέτας Σπυρίδων Παρατηρητής 1999 ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΣΟΦΙΑ

Πρόκειται για τη δημοσίευση εγγράφων από τα αρχεία της Γιουγκοσλαβίας και της Βουλγαρίας σχετικά με τον ελληνικό Εμφύλιο. Συγκεκριμένα, οι επιμελητές του έργου επιχειρούν, μέσα από την παρουσίαση επιλεγμένων εγγράφων που καλύπτουν την περίοδο 1944-1949, να καταδείξουν τη στάση που τήρησαν οι δύο σλαβικές χώρες έναντι των αντιμαχόμενων πλευρών του ελληνικού Εμφυλίου. Το έργο χωρίζεται σε δύο μέρη: στο πρώτο μέρος παρουσιάζονται 48 γιουγκοσλαβικά έγγραφα, ενώ στο δεύτερο 70 βουλγαρικά. Επίσης, υπάρχει παράρτημα, στο οποίο παρατίθενται οχτώ επιλεγμένα ρωσικά έγγραφα.

Η αγγλοαμερικανική πολιτική και το ελληνικό πρόβλημα: 1945-1949 Κόντης Βασίλειος Παρατηρητής 1986 ΑΛΒΑΝΙΑ, ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ

Πρόκειται για την πρώτη ουσιαστικά επιστημονική μελέτη για τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, η οποία μελετά και τις βαλκανικές διαστάσεις του θέματος, ιδιαίτερα την αλβανική διάσταση, θέμα προσφιλές και οικείο στο συγγραφέα. Οι ελληνικές διεκδικήσεις στην περίοδο μετά το Β΄ ΠΠ αποτελούν κεντρικό θέμα στο βιβλίο, όπως και η αμερικανική εμπλοκή μετά το δόγμα Τρούμαν.

Σοσιαλιστικά κράτη και ΚΚΕ στον Εμφύλιο. Κόντης Βασίλειος Επίκεντρο 2012 ΑΛΒΑΝΙΑ, ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ, ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ

Πρόκειται για μελέτη, η οποία εξετάζει τη σχέση του ΚΚΕ με τις Λαϊκές Δημοκρατίες κατά την περίοδο του ελληνικού εμφυλίου πολέμου. Δίνονται στοιχεία για τη βοήθεια που παρείχαν οι τελευταίες στον ένοπλο αγώνα, ο οποίος διεξαγόταν. Η εργασία στηρίζεται σε αμερικανικά, βρετανικά, γιουγκοσλαβικά και ελληνικά αρχεία.

Η μαύρη βίβλος του κομμουνισμού. Εγκλήματα. Τρομοκρατία. Καταστολή Κουρτουά Στεφάν, Βερτ Νικολά, Πανέ Ζαν-Λουί, Πατσκόφσκι Αντρέι, Μπάρτοσεκ Κάρελ, Μαργκολέν Ζαν-Λουί Βιβλιοπωλείον της Εστίας 2001 ΚΑΤΟΧΗ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Συλλογικό έργο στο οποίο εξετάζονται τα κομμουνιστικά καθεστώτα του 20ου αιώνα. Η έμφαση δίνεται στη βία με την οποία επιδιώχθηκε και επιτεύχθηκε η αλλαγή της κοινωνίας σε σοσιαλιστική. Στην ελληνική έκδοση υπάρχει ένα κομμάτι το οποίο αναφέρεται στην εξουσία που ασκήθηκε από το ελληνικό αντιστασιακό κίνημα στην περίοδο της Κατοχής.

Η μαύρη βίβλος του κομμουνισμού. Εγκλήματα. Τρομοκρατία. Καταστολή Κουρτουά Στεφάν, Βερτ Νικολά, Πανέ Ζαν-Λουί, Πατσκόφσκι Αντρέι, Μπάρτοσεκ Κάρελ, Μαργκολέν Ζαν-Λουί Βιβλιοπωλείον της Εστίας 2001 ΚΑΤΟΧΗ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Συλλογικό έργο στο οποίο εξετάζονται τα κομμουνιστικά καθεστώτα του 20ου αιώνα. Η έμφαση δίνεται στη βία με την οποία επιδιώχθηκε και επιτεύχθηκε η αλλαγή της κοινωνίας σε σοσιαλιστική. Στην ελληνική έκδοση υπάρχει ένα κομμάτι το οποίο αναφέρεται στην εξουσία που ασκήθηκε από το ελληνικό αντιστασιακό κίνημα στην περίοδο της Κατοχής.

Η μαύρη βίβλος του κομμουνισμού. Εγκλήματα. Τρομοκρατία. Καταστολή Κουρτουά Στεφάν, Βερτ Νικολά, Πανέ Ζαν-Λουί, Πατσκόφσκι Αντρέι, Μπάρτοσεκ Κάρελ, Μαργκολέν Ζαν-Λουί Βιβλιοπωλείον της Εστίας 2001 ΚΑΤΟΧΗ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Συλλογικό έργο στο οποίο εξετάζονται τα κομμουνιστικά καθεστώτα του 20ου αιώνα. Η έμφαση δίνεται στη βία με την οποία επιδιώχθηκε και επιτεύχθηκε η αλλαγή της κοινωνίας σε σοσιαλιστική. Στην ελληνική έκδοση υπάρχει ένα κομμάτι το οποίο αναφέρεται στην εξουσία που ασκήθηκε από το ελληνικό αντιστασιακό κίνημα στην περίοδο της Κατοχής.

Η μαύρη βίβλος του κομμουνισμού. Εγκλήματα. Τρομοκρατία. Καταστολή Κουρτουά Στεφάν, Βερτ Νικολά, Πανέ Ζαν-Λουί, Πατσκόφσκι Αντρέι, Μπάρτοσεκ Κάρελ, Μαργκολέν Ζαν-Λουί Βιβλιοπωλείον της Εστίας 2001 ΚΑΤΟΧΗ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Συλλογικό έργο στο οποίο εξετάζονται τα κομμουνιστικά καθεστώτα του 20ου αιώνα. Η έμφαση δίνεται στη βία με την οποία επιδιώχθηκε και επιτεύχθηκε η αλλαγή της κοινωνίας σε σοσιαλιστική. Στην ελληνική έκδοση υπάρχει ένα κομμάτι το οποίο αναφέρεται στην εξουσία που ασκήθηκε από το ελληνικό αντιστασιακό κίνημα στην περίοδο της Κατοχής.

Η μαύρη βίβλος του κομμουνισμού. Εγκλήματα. Τρομοκρατία. Καταστολή Κουρτουά Στεφάν, Βερτ Νικολά, Πανέ Ζαν-Λουί, Πατσκόφσκι Αντρέι, Μπάρτοσεκ Κάρελ, Μαργκολέν Ζαν-Λουί Βιβλιοπωλείον της Εστίας 2001 ΚΑΤΟΧΗ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Συλλογικό έργο στο οποίο εξετάζονται τα κομμουνιστικά καθεστώτα του 20ου αιώνα. Η έμφαση δίνεται στη βία με την οποία επιδιώχθηκε και επιτεύχθηκε η αλλαγή της κοινωνίας σε σοσιαλιστική. Στην ελληνική έκδοση υπάρχει ένα κομμάτι το οποίο αναφέρεται στην εξουσία που ασκήθηκε από το ελληνικό αντιστασιακό κίνημα στην περίοδο της Κατοχής.

Η μαύρη βίβλος του κομμουνισμού. Εγκλήματα. Τρομοκρατία. Καταστολή Κουρτουά Στεφάν, Βερτ Νικολά, Πανέ Ζαν-Λουί, Πατσκόφσκι Αντρέι, Μπάρτοσεκ Κάρελ, Μαργκολέν Ζαν-Λουί Βιβλιοπωλείον της Εστίας 2001 ΚΑΤΟΧΗ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Συλλογικό έργο στο οποίο εξετάζονται τα κομμουνιστικά καθεστώτα του 20ου αιώνα. Η έμφαση δίνεται στη βία με την οποία επιδιώχθηκε και επιτεύχθηκε η αλλαγή της κοινωνίας σε σοσιαλιστική. Στην ελληνική έκδοση υπάρχει ένα κομμάτι το οποίο αναφέρεται στην εξουσία που ασκήθηκε από το ελληνικό αντιστασιακό κίνημα στην περίοδο της Κατοχής.

Αρχεία των σοβιετικών μυστικών υπηρεσιών, 1941-1944. Φάκελος Ελλάς Κωνσταντακόπουλος Δημήτρης, Πατέλης Δημήτρης Εκδόσεις Λιβάνη 1993 ΣΟΒΙΕΤΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ: ΚΟΜΙΝΤΕΡΝ: ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ: ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΣΟΒΙΕΤΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ, ΚΟΜΙΝΤΕΡΝ, ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ

<p>Το βιβλίο παρουσιάζει έγγραφα που προέρχονται από το αρχείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομουνιστικής Διεθνούς και του Γκεόργκι Δημητρώφ. Τα έγγραφα αυτά φωτίζουν την ιστορία της περιόδου αυτής κάτω από ένα ιδιότυπο πρίσμα. Αναφέρονται σε ένα ευρύτατο φάσμα πολιτικών, στρατιωτικών, κοινωνικών, οικονομικών κλπ. ζητημάτων. Από την άμεση καθημερινότητα (π.χ. την ανάγκη του φυλακισμένου ηγέτη του ΚΚΕ Ν. Ζαχαριάδη για τρόφιμα και ρουχισμό) μέχρι τις γεωπολιτικές στρατηγικές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν δύο κυρίως ζητήματα που θίγονται σε μερικά έγγραφα: το Μακεδονικό και η εκπληκτική δραστηριότητα των μυστικών υπηρεσιών της ΕΣΣΔ κατά τον πόλεμο.</p>

Αρχεία των σοβιετικών μυστικών υπηρεσιών, 1941-1944. Φάκελος Ελλάς Κωνσταντακόπουλος Δημήτρης, Πατέλης Δημήτρης Εκδόσεις Λιβάνη 1993 ΣΟΒΙΕΤΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ: ΚΟΜΙΝΤΕΡΝ: ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ: ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΣΟΒΙΕΤΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ, ΚΟΜΙΝΤΕΡΝ, ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ

<p>Το βιβλίο παρουσιάζει έγγραφα που προέρχονται από το αρχείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομουνιστικής Διεθνούς και του Γκεόργκι Δημητρώφ. Τα έγγραφα αυτά φωτίζουν την ιστορία της περιόδου αυτής κάτω από ένα ιδιότυπο πρίσμα. Αναφέρονται σε ένα ευρύτατο φάσμα πολιτικών, στρατιωτικών, κοινωνικών, οικονομικών κλπ. ζητημάτων. Από την άμεση καθημερινότητα (π.χ. την ανάγκη του φυλακισμένου ηγέτη του ΚΚΕ Ν. Ζαχαριάδη για τρόφιμα και ρουχισμό) μέχρι τις γεωπολιτικές στρατηγικές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν δύο κυρίως ζητήματα που θίγονται σε μερικά έγγραφα: το Μακεδονικό και η εκπληκτική δραστηριότητα των μυστικών υπηρεσιών της ΕΣΣΔ κατά τον πόλεμο.</p>

Βρετανική πολιτική και αντιστασιακά κινήματα στην Ελλάδα. Η απόρρητη έκθεση του ταγματάρχη David J. Wallace (1943) Μακρής-Στάικος Πέτρος Ωκεανίδα 2009 ΒΡΕΤΑΝΙΑ, ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, ΚΑΤΟΧΗ

Η απόρρητη έκθεση του ταγματάρχη David J. Wallace, απεσταλμένου του Foreign Office στην Ελλάδα το 1943: Ένα σημαντικό βρετανικό κείμενο σχετικά με την ελληνική αντίσταση στην κατοχική Ελλάδα, αλλά και ένα υπόδειγμα πολιτικής ανάλυσης, που φωτίζει όλες ανεξαιρέτως τις πλευρές του ελληνικού στρατιωτικού και πολιτικού λαβυρίνθου της εποχής.

Οι Μικρές Μόσχες Μαραντζίδης Νίκος Παπαζήσης 1997 ΕΚΛΟΓΕΣ, ΚΚΕ

Ο συγγραφέας επιχειρεί μια καταγραφή των χαρακτηριστικών του αγροτικού κομμουνισμού στην Ελλάδα. Για την προσέγγιση αυτού του ζητήματος χρησιμοποιεί το παράδειγμα τεσσάρων ελληνικών χωριών στα οποία ο κομμουνισμός είχε αποκτήσει πολύ βαθιές ρίζες. Με βάση την έρευνα σε αυτές τις κοινότητες επιχειρείται μια τυπολογία για τον τρόπο με τον οποίο διαδόθηκε, αναπτύχθηκε και εξελίχθηκε ο κομμουνισμός στην αγροτική Ελλάδα.

Γιασασίν Μιλλέτ - Ζήτω το Έθνος. Προσφυγιά, Κατοχή, Εμφύλιος: Εθνοτική ταυτότητα και πολιτική συμπεριφορά στους ελληνορθόδοξους του Δυτικού Πόντου. Μαραντζίδης Νίκος Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2001 ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΜΝΗΜΗ

Για όσους μεγάλωσαν μέσα σε ελληνόφωνες ποντιακές οικογένειες, η λέξη Μπάφραλης ακούγεται σχεδόν προσβλητική διότι, ως συνώνυμη του τουρκόφωνου, υπονοεί τους αμφισβητούμενης καθαρότητας Ποντίους. Για όσους επίσης μεγάλωσαν σε oμογενείς οικογένειες, ο Μπάφραλης έχει και πάλι αρνητική σημασία: η λέξη είναι συνώνυμη του συνεργάτη των Γερμανών και του διώκτη του ΕΑΜ. Ως επακόλουθο, οι Μπαφραλήδες είναι συνυφασμένοι με κάτι ακόμη: την πίστη στα κόμματα της εθνικοφροσύνης και της Δεξιάς. Εντέλει όλοι συμφωνούν πως &quot;Μπάφραλης και αριστερός δεν γίνεται&quot;! Στο βιβλίο εξετάζεται γιατί οι τουρκόφωνοι Πόντιοι ταυτίστηκαν μεταπολεμικά με τα κόμματα της Δεξιάς, παρ&#039; όλο που στον μεσοπόλεμο η πολιτική τους ταυτότητα ήταν όμοια με αυτήν των υπόλοιπων προσφύγων: ο βενιζελισμός. Η μεταστροφή αυτή έχει τη ρίζα της στις τραγικές εμπειρίες της Κατοχής και του Εμφυλίου, εμπειρίες που δημιούργησαν μια ισχυρή πολιτική ταυτότητα. Το βιβλίο φέρνει στην επιφάνεια γεγονότα που έχουν υποτιμηθεί, όπως η σημασία των εθνοτικών ταυτοτήτων στη διαμόρφωση των συγκρούσεων στη Μακεδονία του 1943-44 και ο κομβικός ρόλος των τοπικών ελίτ. Ερευνώνται η κοινωνική βάση, τα κίνητρα και το περιεχόμενο μιας μορφής συνεργασίας με τις δυνάμεις Κατοχής, καθώς και το εύρος της κατασταλτικής βίας του ΕΑΜ. Το βιβλίο προσεγγίζει το θέμα των πολιτικών ταυτοτήτων από τη σκοπιά της πολιτικής επιστήμης, συνδυάζει όμως μεθόδους, υποθέσεις και συμπεράσματα από τον χώρο της ιστορίας, της κοινωνιολογίας, της κοινωνικής ανθρωπολογίας και της κοινωνικής ψυχολογίας.

Ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος και το διεθνές κομμουνιστικό σύστημα. Το ΚΚΕ μέσα από τα τσέχικα αρχεία 1946-1968 Μαραντζίδης Νίκος, Τσίβος Κώστας 2012 ΑΡΧΕΙΑΚΑ ΤΕΚΜΗΡΙΑ, ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ, ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ

Ο ρόλος των κομουνιστικών κρατών της Ανατολικής Ευρώπης στο ξέσπασμα του ελληνικού εμφυλίου πολέμου υπήρξε καθοριστικός και σύνθετος. Η μελέτη του δικτύου αυτού, που στη βιβλιογραφία αναφέρεται ως διεθνές κομουνιστικό σύστημα, και η ανάδειξη της κρισιμότητας του ρόλου του στις ελληνικές εξελίξεις της δεκαετίας του 1940 οδήγησαν σε γόνιμα συμπεράσματα και αποτελούν αναμφισβήτητα ένα από τα πιο σημαντικά αποτελέσματα του ανοίγματος των αρχείων των πρώην κομουνιστικών κρατών. Το διεθνές κομουνιστικό σύστημα λειτούργησε ταυτόχρονα ως δίκτυο αλληλοϋποστήριξης κρατικών οντοτήτων και πολιτικών κομμάτων, αλλά και ως μηχανισμός προώθησης μιας πολιτικής ιδεολογίας που είχε στόχο να αλλάξει τον κόσμο σύμφωνα με τη δική της οπτική για αυτόν. Το βιβλίο αυτό είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια παράθεση αρχειακών εγγράφων. Στόχος του είναι να κατανοήσει ο αναγνώστης ποια ήταν τα χαρακτηριστικά της διεθνούς κομουνιστικής εμπλοκής στον ελληνικό Εμφύλιο. Πώς το διεθνές κομουνιστικό σύστημα ενεργοποιήθηκε προκειμένου να υποστηρίξει τον αγώνα των Ελλήνων κομουνιστών και ποιες σχέσεις διαμόρφωσε με αυτούς. Σκοπός του βιβλίου δεν είναι μόνο να κατατεθούν γεγονότα, αλλά επιπλέον να αναλυθεί το πλαίσιο των σχέσεων που οδήγησε τους πρωταγωνιστές σε συγκεκριμένες επιλογές.

Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας Μαραντζίδης Νίκος 2010 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ

Η μελέτη αυτή παρουσιάζει μια συνολική εικόνα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, με έμφαση σε συγκεκριμένες πτυχές της οργάνωσης, λειτουργίας και δράσης του, οι οποίες, κατά τον συγγραφέα, απουσιάζουν ή υποτιμούνται στη μέχρι τώρα βιβλιογραφία. Το ζητούμενο είναι η επανατοποθέτηση του φαινομένου στο γενικότερο πλαίσιο της δεκαετίας του 1940 και των εξελίξεων του διεθνούς κομμουνιστικού συστήματος. Το βιβλίο συμπληρώνεται με βασική βιβλιογραφία και χρονολόγιο στρατιωτικών γεγονότων.

Ιστορία του ελληνικού εμφυλίου πολέμου, 1946-1949 Μαργαρίτης Γιώργος Βιβλιόραμα 2000 ΔΣΕ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ

Το βιβλίο (σε δύο τόμους) παρουσιάζει την ιστορία (πολιτική και στρατιωτική) του ελληνικού εμφυλίου πολέμου. Ο τελικός απολογισμός του κόστους της τριετίας 1946-1949 σε αίμα μπορεί να γίνει κατά προσέγγιση μόνο, εξαιτίας της δυσκολίας ακριβούς προσδιορισμού, αφ ενός των απωλειών των παραστρατιωτικών σωμάτων από την κυβερνητική πλευρά και αφετέρου των απωλειών του Δημοκρατικού Στρατού, ιδιαίτερα στους καιρούς της ήττας. Από τα γνωστά πάντως και προσβάσιμα στοιχεία μπορούμε να κάνουμε ορισμένες πρώτες εκτιμήσεις. Οι συνολικές απώλειες του Εθνικού Στρατού έφθασαν τους 44.000 αξιωματικούς και οπλίτες (14.000 νεκροί). Στο Δημοκρατικό Στρατό, οι νεκροί, σύμφωνα με εκτιμήσεις, ανήλθαν στους 25.000 περίπου. Όσο για τα θύματα στους παραστρατιωτικούς μηχανισμούς και τους αμάχους, εκεί οι διαφορές στις εκτιμήσεις είναι σημαντικές με κοινό, όμως, χαρακτηριστικό ότι αναφέρονται σε πραγματικές εκατόμβες. Είναι προφανές ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια σκληρότατη πολεμικά αναμέτρηση. Έναν πόλεμο ολοκληρωτικού μάλιστα χαρακτήρα, δηλαδή από εκείνους που δεν αφορούν μόνο τους στρατούς και τους ενόπλους, αλλά ολόκληρη την κοινωνία. Περισσότερα από ένα εκατομμύριο άτομα, άμαχοι, εκτοπίστηκαν και προσφυγοποιήθηκαν στη διάρκεια του πολέμου αυτού.

Ο Εμφύλιος Πόλεμος. Η πολιτική και στρατιωτική σύγκρουση 1946-1949 Μαργαρίτης Γιώργος Ελληνικά Γράμματα 2003

Το κεφάλαιο εξετάζει τη διολίσθηση προς τον εμφύλιο πόλεμο και την έναρξη των πρώτων μικρής κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων στα τέλη του 1946, ως την οριστική ήττα του ΔΣΕ και τη λήξη των εχθροπραξιών τον Αύγουστο του 1949. Ο συγγραφέας δίνει έμφαση στις κινήσεις και την πολιτική της Αριστεράς και συγκεκριμένα του ΚΚΕ και του ΔΣΕ, κάνει αναφορές στην κυβερνητική και την αμερικανική στρατηγική και μετά αναλύει συνοπτικά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των εμπολέμων.

Σβαρνούτ. Το προδωμένο αντάρτικο Μέρτζος Νικόλαος Ελληνικός Βορράς 1984 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ, ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ

Το βιβλίο δημοσιεύτηκε πρώτα ως δημοσιογραφική έρευνα στην εφημερίδα Ελληνικός Βορράς. Κατόπιν εκδόθηκε ως βιβλίο. Επιχειρεί να φωτίσει τα αίτια του ελληνικού εμφυλίου πολέμου. Κυρίως, επικεντρώνεται στην ερμηνεία των αποφάσεων της ηγεσίας του ΚΚΕ και στη σχέση που είχαν αυτές οι αποφάσεις με την έκρηξη τη Εμφυλίου και τη δημιουργία του ΔΣΕ. Ο συγγραφέας προσπαθεί να απαντήσει στο ερώτημα γιατί το ΚΚΕ προχώρησε στην τελική φάση του εμφυλίου πολέμου χωρίς την ξεκάθαρη σοβιετική υποστήριξη.

"Πολύχρονος να ζεις μεγάλε Στάλιν". Η εκπαίδευση των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στα ανατολικά κράτη (1950-1964) Μποντίλα Μαρία Μεταίχμιο 2004 ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

Το 1949, μετά τη λήξη του ελληνικού εμφυλίου πολέμου, 28.000 ελληνόπουλα βρέθηκαν στα ανατολικά κράτη. Για τα παιδιά αυτά, το ΚΚΕ οργάνωσε ένα ελληνόφωνο εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο ως άλλος Ιανός είχε στραμμένα τα βλέμματά του προς δύο κατευθύνσεις, τη σοσιαλιστική και την πατριωτική διαπαιδαγώγησή τους. Οι υπεύθυνοι της εκπαίδευσης κατόρθωσαν οι δύο αυτοί στόχοι να προχωρούν παράλληλα και ο ένας να ενδυναμώνει τον άλλο. Ο συνδυασμός των δύο συγκεκριμένων στόχων αποτέλεσε το θεμελιώδες μέσο σφυρηλάτησης της προσωπικότητας των παιδιών και ανέδειξε υποκείμενα με χαρακτηριστική ταυτότητα τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο. Το εκπαιδευτικό αυτό σύστημα βρίσκεται στον αντίποδα του ομόλογου ελλαδικού συστήματος και αποτελεί καθρέφτη των πολιτικών εξελίξεων της εποχής. Βασισμένο σε επιτόπιες έρευνες, σε συνεντεύξεις και σε σχετικό αρχειακό υλικό, το βιβλίο αυτό μελετά ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον και κρίσιμο θέμα της μεταπολεμικής ελληνικής ιστορίας.

Η καχεκτική δημοκρατία. Κόμματα και εκλογές, 1946-1967 Νικολακόπουλος Ηλίας Εκδόσεις Πατάκη 2001 ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΚΛΟΓΕΣ, ΚΚΕ

Το τέλος του Εμφυλίου πολέμου και η επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας προσδιορίζουν τα χρονικά όρια της ιστορικής περιόδου που ο τίτλος αυτού του βιβλίου χαρακτηρίζει ως καχεκτική δημοκρατία: μια ιδιότυπη σύζευξη αυταρχισμού και δημοκρατίας, αποκλεισμού και ευημερίας, ιδεολογικής οπισθοδρόμησης και πολιτιστικής άνοιξης. Εξεταζόμενη υπό το πρίσμα αυτό η καχεκτική δημοκρατία (ή, σύμφωνα με άλλους επιθετικούς προσδιορισμούς, &quot;δύσκολη&quot;, &quot;δυσανεκτική&quot;, &quot;περιορισμένη&quot;, &quot;επισφαλής&quot;, &quot;ελεγχόμενη&quot;, πειθαρχημένη&quot;, &quot;επιλεκτική&quot;, &quot;κηδεμονευόμενη&quot; κ.ο.κ.) συμπυκνώνει, με έναν ιδιαίτερο αλλά πάντως αποκαλυπτικό τρόπο, τις κυριότερες αντιφάσεις που διατρέχουν τη νεότερη και σύγχρονη ελληνική πολιτική ιστορία. Στόχος του παρόντος βιβλίου -όπως υποδηλώνει και ο υπότιτλός του- δεν είναι η συνολική πολιτική και κοινωνική μελέτη της καχεκτικής δημοκρατίας, αλλά μόνο η διερεύνησή της κάτω από μια συγκεκριμένη οπτική γωνία, εκείνη που αφορά την ιστορική συγκρότηση των πολιτικών παρατάξεων, την παρουσία και δράση των πολιτικών κομμάτων στην εκλογική σκηνή και τις περιοριστικές συνθήκες που σφράγισαν την εξέλιξη των κοινοβουλευτικών θεσμών μέχρι τη βίαιη κατάλυσή τους στις 21 Απριλίου 1967. Πρόκειται για μια μελέτη που αναφέρεται στην πολιτική ιστορία της μετεμφυλιακής - προδικτατορικής Ελλάδας, δομημένη με κατευθυντήριο άξονα την εκλογική διαδικασία. Η συστηματική ανάλυση των εκλογικών αποτελεσμάτων εντάσσεται έτσι σε ένα ευρύτερο πλαίσιο και υπηρετεί το κλασικό αξίωμα ότι &quot;ιστορία είναι η πολιτική του παρελθόντος και πολιτική η ιστορία του παρόντος

Μετά τα Δεκεμβριανά Νικολακόπουλος Ηλίας Ελληνικά Γράμματα 2003

Το κεφάλαιο αναλύει τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα από την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας στις 12 Φεβρουαρίου 1945 έως το δημοψήφισμα που διενεργήθηκε την 1 Σεπτεμβρίου 1946 και επισφράγισε την παλινόρθωση του Γεωργίου Β΄. Εξετάζονται η ατελής εφαρμογή των όρων της Συμφωνίας της Βάρκιζας και η εξαπόλυση της λευκής τρομοκρατίας εναντίον μελών του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, η κυβερνητική αστάθεια, η ανακίνηση του πολιτειακού ζητήματος, η πολιτική του ΚΚΕ, η πορεία προς τις εκλογές της 31 Μαρτίου 1946 από τις οποίες απείχε η Αριστερά, καθώς και η διολίσθηση στον Εμφύλιο και η πορεία προς την παλινόρθωση του Γεωργίου Β΄.

Αναζητώντας το Κέντρο: οι εκλογικές περιπλανήσεις μίας 15ετίας (1946-1961) Νικολακόπουλος Ηλίας University Studio Press 1994

Το άρθρο επιχειρεί να παρακολουθήσει τις μεταπολεμικές εκλογικές περιπλανήσεις του Γεωργίου Παπανδρέου από τις εκλογές του 1946 έως την ενοποίηση του Κέντρου υπό τον ίδιο κατά τις εκλογές του 1961. Επισημαίνονται ζητήματα στρατηγικής και αναλύεται η πολιτική ταυτότητα των διάφορων πολιτικών φορέων που κατά την συγκεκριμένη δεκαπενταετία επεδίωξαν να επικρατήσουν στον κεντρώο χώρο του πολιτικού φάσματος.

Η πολιτική πορεία του Σοφοκλή Βενιζέλου, 1952-1961: το κύκνειο άσμα του Κόμματος Φιλελευθέρων Νικολακόπουλος Ηλίας Μουσείο Μπενάκη 2009

Το άρθρο πραγματεύεται το ρόλο και τις πρωτοβουλίες του Σοφοκλή Βενιζέλου από την Απελευθέρωση ως την δημιουργία της Ένωσης Κέντρου. Προσωπικότητα ειδικού βάρους, ο Βενιζέλος σφράγισε με σειρά επιλογών του, όπως η ένταξη της χώρας στην Ατλαντική Συμμαχία, τις πολιτικές εξελίξεις. Παράλληλα όμως, ο συγγραφέας περιγράφει λεπτομερώς τις παλινωδίες και τις συνεχείς εναλλαγές που αποτέλεσαν το βασικό χαρακτηριστικό του κεντρώου χώρου καθ&#039; όλη τη διάρκεια της πολιτικής επικράτησης της συντηρητικής παράταξης.

Νόστιμον Ήμαρ / Den návratů Παπαδόπουλος Λυσίμαχος Nemesis 1999 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΣ, ΚΚΕ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΥΓΙΑ, ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ

Αυτοβιογραφικό βιβλίο του παλαίμαχου δασκάλου των ελληνόπουλων της Τσεχοσλοβακίας. Είναι δίγλωσσο (ελληνικά – τσεχικά) και εκδόθηκε στην Πράγα με την ευκαιρία συμπλήρωσης πενήντα χρόνων από την άφιξη των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην Τσεχοσλοβακία. Στο βιβλίο περιγράφονται οι διαδρομές που ακολούθησαν οι πρόσφυγες της Τσεχοσλοβακίας, η εγκατάστασή τους, η επιμόρφωσή τους και η εξεύρεση απασχόλησης, οι σχέσεις Ελλήνων – Σλαβομακεδόνων καθώς και η διαδικασία επαναπατρισμού. Παρατίθενται επίσης στοιχεία για τις σημαντικότερες προσφυγικές κοινότητες της Τσεχοσλοβακίας καθώς και για ορισμένες προσωπικότητές της.

Παιδιά της Θύελλας - Děti bouře Παπαδόπουλος. Λυσίμαχος - Papadopulos Lysimachos Nemesis 1998 ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ, ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΥΓΙΑ, ΠΡΟΣΦΥΓΟΠΟΥΛΑ, ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ

Προσωπική μαρτυρία του παλαίμαχου δασκάλου των προσφυγόπουλων της Τσεχοσλοβακίας Λυσίμαχου Παπαδόπουλου, μέλους της διοίκησης της ΕΒΟΠ. Το δίγλωσσο βιβλίο του (ελληνικά - τσεχικά) εκδόθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την άφιξη των προσφυγόπουλων στην Τσεχοσλοβακία. Καταθέτει την προσωπική μαρτυρία του συγγραφέα για τις αποστολές των παιδιών στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες, την υποδοχή τους, τη λειτουργία των παιδικών σταθμών στην Τσεχοσλοβακία, το εκπαιδευτικό σύστημα και τις σχέσεις ελληνόπουλων - σλαβομακεδονόπουλων, τη λειτουργία της ΕΒΟΠ κλπ.

Ένα μακρύ ταξίδι. Τα παιδιά του "παιδομαζώματος" στη Γιουγκοσλαβία Ρίστοβιτς Μίλαν Επίκεντρο 2008 ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ, ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ, ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ

Το βιβλίο αναφέρεται σε ένα δραματικό και αμφιλεγόμενο επεισόδιο του ελληνικού εμφυλίου πολέμου, δηλαδή τη μεταφορά των παιδιών από τις εμπόλεμες ζώνες στις γειτονικές Λαϊκές Δημοκρατίες και ιδιαίτερα στη Γιουγκοσλαβία. Η Δεξιά το γεγονός αυτό το ονόμαζε «Παιδομάζωμα», ενώ η Αριστερά «Σωτηρία» και έγινε για ανθρωπιστικούς λόγους προκειμένου να σωθούν τα παιδιά από τη «βαρβαρότητα του μοναρχοφασισμού». Βέβαια, ως συνήθως, κανένα από τα δυο δεν είναι ακριβές. Το βιβλίο αυτό παρακολουθεί διεξοδικά τη διαδρομή που ακολούθησαν τα παιδιά από τις εμπόλεμες ζώνες στις πόλεις της Γιουγκοσλαβίας. Η χώρα αυτή δέχτηκε γύρω στις 11.000 παιδιά ενώ περίπου 14.000 μεταφέρθηκαν μέσω Γιουγκοσλαβίας σε άλλες Ανατολικές Χώρες. Τα σλαβόφωνα παιδιά παρέμειναν στη γιουγκοσλαβική επικράτεια.

Το πείραμα Μπούλκες. Η "Ελληνική Δημοκρατία" στη Γιουγκοσλαβία, 1945-1949 Ρίστοβιτς Μίλαν Αφοί Κυριακίδη 2006 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ, ΜΠΟΥΛΚΕΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

Με την ίδρυση της &quot;Κομμουνιστικής Κοινότητας&quot; στο Μπούλκες δημιουργήθηκαν οι όροι εκείνοι για την εφαρμογή ενός ειδικού &quot;κοινωνικού πειράματος&quot; σε μικρογραφία. Η εν λόγω ίδρυση μπορούσε να προσφέρει και την επιβεβαίωση, η οποία θα έδινε ιδεολογικά και πολιτικά στοιχεία για την ακρίβεια του συλλογικού μοντέλου. Το πλαίσιο της κοινότητας του Μπούλκες και η απομόνωσή της από το γιουγκοσλαβικό περιβάλλον, ανεξάρτητα από τις τότε πολύ όμοιες διαδικασίες (πλήρης έλεγχος της ζωής των κατοίκων από το Κομμουνιστικό Κόμμα, κολεκτιβοποίηση, συνεταιρισμοί κ.ά.), επιτρέπει να κάνουμε λόγο για αυτήν ως ένα ειδικό &quot;ελληνικό κομμουνιστικό πείραμα&quot;, στο οποίο το ιδεολογικό δείγμα βρήκε την πλήρη του έκφραση.

Προσωρινώς διαμένοντες. Έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες στη Λαϊκή Δημοκρατία της Βουλγαρίας Τσέκου Κατερίνα Επίκεντρο 2010 ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΒ, ΚΚΕ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

Το θέμα των Ελλήνων φυγάδων / προσφύγων στις κομμουνιστικές χώρες, λόγω του Εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα, υπήρξε, από πολλές απόψεις, ένα ιδιαίτερα καυτό ζήτημα. Κατ&#039; αρχάς, από τη σκοπιά των διεθνών διαστάσεων του ελληνικού Εμφυλίου πολέμου, δημιούργησε κλίμα έντασης και καχυποψίας μεταξύ της Ελλάδας και των βορείων όμορων χωρών της στη δύσκολη μεταπολεμική περίοδο, δυσχέραινε την αποκατάσταση και την ανάπτυξη των διακρατικών σχέσεων της Ελλάδας με τις «Λαϊκές Δημοκρατίες», οι οποίες υποδέχθηκαν τους Έλληνες φυγάδες, υπέθαλπε τη γενικότερη ψυχροπολεμική ατμόσφαιρα και την ιδεολογική αντιπαράθεση κομμουνισμού - αντικομμουνισμού στη χώρα. Από την ανθρωπιστική σκοπιά και τη σκοπιά των «υποκειμένων της ιστορίας», δηλαδή των πολιτικών προσφύγων, η αναγκαστική «υπερορία» επιμήκυνε γι&#039; αυτούς τις τραυματικές κι οδυνηρές συνέπειες της εμφύλιας σύγκρουσης, καθώς ήταν απαγορευτικός επί σειρά ετών ο επαναπατρισμός τους, και τους οδήγησε σε υποταγή τους σε ιδεολογήματα και μοντέλα «πολιτικού πατερναλισμού» και «μεσσιανισμού». Τελικά, οι Έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες, στη διάρκεια της μακρόχρονης προσφυγιάς τους, έχτισαν τη «σοσιαλιστική κοινωνία» εκτός Ελλάδας και κατόρθωσαν μέσα από στρατηγικές επιβίωσης, συλλογική - ατομική / ιδιωτική μνήμη, συλλογική ταυτότητα, ενδογαμία, να διατηρήσουν την «ελληνικότητα» τους, καθώς είχαν πάντα στραμμένο το βλέμμα στην πατρίδα Ελλάδα.

Δεκέμβρης'44 Φαράκος Γρηγόρης Φιλίστωρ 1996 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ

Το βιβλίο επιχειρεί να προσφέρει μια εμπεριστατωμένη ερμηνεία για τα γεγονότα του Δεκέμβρη του 1944 και τις συνέπειες τους στις μετέπειτα πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα. Οι εισηγήσεις διακεκριμένων ιστορικών, αλλά και οι παρεμβάσεις και οι συζητήσεις, αποτελούν το περιεχόμενο αυτού του βιβλίου. Νεότερα στοιχεία που προκύπτουν από τη σύγχρονη ιστορική έρευνα, πλαισιωμένο πάντοτε με αρχειακά τεκμήρια, τα οποία προέρχονται από μακροχρόνια έρευνα του ίδιου του συγγραφέα εμπλουτίζουν τη συγκεκριμένη μελέτη.

Дело Манолиса Глезоса Вультепсис Янис Издательство иностранной литературы 1960 ΕΣΣΔ, ΚΚΕ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Μετά τις κοινοβουλευτικές εκλογές του 1958 ο Μανώλης Γλέζος με άλλους συντρόφους του κατηγορείται για κατασκοπία ενάντια της πατρίδος του γιατί είχε επαφές με μέλη του ΚΚΕ, το οποίο τότε βρισκόταν εκτός νόμου. Το βιβλίο εκδίδεται στη Μόσχα στα πλαίσια της διεθνούς κινητοποίησης για το Γλέζο. Η αντιδικία στο εσωτερικό πήρε διεθνείς διαστάσεις, δηλαδή διαστάσεις αντιδικίας μεταξύ Ελλάδας και ΕΣΣΔ. Στην επιμελημένη αυτή έκδοση παρατίθεται το κατηγορητήριο και τα πρακτικά της δίκης, στοιχεία για την δράση του Γλέζου και των συντρόφων του.

Свободу греческим демократам Горшенин К.П., Нестеров В.С., Пионтковский А.А., Строгович М.С. Государственное Издательство Политической Литературы 1959 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Στο έντυπο αυτό περιγράφεται η δίκη των Γλέζου, Μπούτσου, Τρικαλινού και άλλων Ελλήνων δημοκρατικών. Οι συντάκτες του είναι σοβιετικοί δικηγόροι, οι οποίοι αποκαλύπτουν τους πολιτικούς στόχους της δίκης αυτής. Επίσης, περιέχονται αρκετά στοιχεία για το παγκόσμιο κίνημα ενάντια στη δίκη των Ελλήνων πατριωτών, υπέρ της κατάργησης της ποινής τους και της απελευθέρωσης των πολιτικών κρατουμένων στην Ελλάδα.

Свободу греческим демократам Горшенин К.П., Нестеров В.С., Пионтковский А.А., Строгович М.С. Государственное Издательство Политической Литературы 1959 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Στο έντυπο αυτό περιγράφεται η δίκη των Γλέζου, Μπούτσου, Τρικαλινού και άλλων Ελλήνων δημοκρατικών. Οι συντάκτες του είναι σοβιετικοί δικηγόροι, οι οποίοι αποκαλύπτουν τους πολιτικούς στόχους της δίκης αυτής. Επίσης, περιέχονται αρκετά στοιχεία για το παγκόσμιο κίνημα ενάντια στη δίκη των Ελλήνων πατριωτών, υπέρ της κατάργησης της ποινής τους και της απελευθέρωσης των πολιτικών κρατουμένων στην Ελλάδα.

Свободу греческим демократам Горшенин К.П., Нестеров В.С., Пионтковский А.А., Строгович М.С. Государственное Издательство Политической Литературы 1959 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Στο έντυπο αυτό περιγράφεται η δίκη των Γλέζου, Μπούτσου, Τρικαλινού και άλλων Ελλήνων δημοκρατικών. Οι συντάκτες του είναι σοβιετικοί δικηγόροι, οι οποίοι αποκαλύπτουν τους πολιτικούς στόχους της δίκης αυτής. Επίσης, περιέχονται αρκετά στοιχεία για το παγκόσμιο κίνημα ενάντια στη δίκη των Ελλήνων πατριωτών, υπέρ της κατάργησης της ποινής τους και της απελευθέρωσης των πολιτικών κρατουμένων στην Ελλάδα.

Свободу греческим демократам Горшенин К.П., Нестеров В.С., Пионтковский А.А., Строгович М.С. Государственное Издательство Политической Литературы 1959 ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Στο έντυπο αυτό περιγράφεται η δίκη των Γλέζου, Μπούτσου, Τρικαλινού και άλλων Ελλήνων δημοκρατικών. Οι συντάκτες του είναι σοβιετικοί δικηγόροι, οι οποίοι αποκαλύπτουν τους πολιτικούς στόχους της δίκης αυτής. Επίσης, περιέχονται αρκετά στοιχεία για το παγκόσμιο κίνημα ενάντια στη δίκη των Ελλήνων πατριωτών, υπέρ της κατάργησης της ποινής τους και της απελευθέρωσης των πολιτικών κρατουμένων στην Ελλάδα.

Гражданская война в Греции 1946-1949 Кирьякидис Г.Д. Наука 1972 ΔΣΕ, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ, ΚΚΕ

Τα κεντρικά θέματα του βιβλίου αυτού είναι η οικονομική κατάσταση, οι ταξικοί αγώνες και οι πολιτικές συγκρούσεις στην Ελλάδα την περίοδο του εμφυλίου πολέμου. Περιγράφεται η παρέμβαση των δυτικών δυνάμεων στις εσωτερικές υποθέσεις της Ελλάδας, καθώς και οι αποτυχίες και τα λάθη που οδήγησαν στην ήττα τις δημοκρατικές δυνάμεις της χώρας. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί, ότι η παρούσα μελέτη βασίζεται σε αρχειακά έγγραφα του ΚΚΕ και άλλων πολιτικών κομμάτων, του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας και του Γενικού Επιτελείου του Ελληνικού Στρατού.

Национально-освободительная борьба греческого народа во время Второй Мировой Войны Кирьякидис Г.Д. Академия Наук СССР Институт Истории 1963 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ, ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΠΕΕΑ

Ο στόχος της μελέτης είναι να καταδειχθεί η δράση της Εθνικής Αντίστασης στην Ελλάδα, οι σχέσεις των αντιστασιακών οργανώσεων μεταξύ τους, ενώ αναλύεται ο συσχετισμός δυνάμεων σε διεθνές επίπεδο την περίοδο του Β΄ ΠΠ και πώς αυτός ο συσχετισμός αλληλεπιδρούσε με τον συσχετισμό δυνάμεων στο εσωτερικό της χώρας. Η έρευνα βασίζεται κυρίως σε έγγραφα, εφημερίδες και ντοκουμέντα του ΚΚΕ και του διεθνούς Κομμουνιστικού κινήματος.

Гражданская война в Греции, 1946-1949 Кирьякидис Г.Д. Наука 1972 ΒΑΡΚΙΖΑ, ΔΣΕ, ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ ΝΙΚΟΣ, ΚΚΕ, ΜΑΡΚΟΣ ΒΑΦΕΙΑΔΗΣ

Ο συγγραφέας αναφέρεται στην κατάσταση που επικρατούσε στην Ελλάδα στα τέλη του 1944 (Δεκεμβριανά) και στις αρχές του 1945, στις εσωτερικές εξελίξεις που ακολούθησαν (Βάρκιζα, εκλογές 1946) και φυσικά στα γεγονότα του εμφυλίου πολέμου μέχρι την ήττα του ΔΣΕ. Η μελέτη στηρίζεται σε δημοσιευμένο υλικό του ΚΚΕ (εφημερίδες, περιοδικά) χωρίς, ωστόσο, να περιέχει πρωτογενές υλικό και εντάσσεται στο ψυχροπολεμικό κλίμα της εποχής.

Национально-Освободительный фронт Греции (ЭАМ) 1941-1944: История - Идеология - Политика Улунян Арутюн Акопович Наука 1991 ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζεται η ιστορία, η ιδεολογία και η πολιτική της πιο μεγάλης οργάνωσης της ελληνικής αντίστασης – του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ). Συγκεκριμένα εξετάζονται θέματα που αφορούν τη διαδικασία ίδρυσης της οργάνωσης. Αναλύονται οι «σκληρές» πολιτικές ενέργειες του ΕΑΜ απέναντι στις αντίπαλες δυνάμεις, η μετάβαση του σε μια πολιτική «σχέσεων συνεργασίας» με τις υπόλοιπες αντιστασιακές οργανώσεις, καθώς και οι σχέσεις του με τα Εθνικό-απελευθερωτικά μέτωπα των Βαλκανικών χωρών. Εξετάζονται επίσης η τακτική και στρατηγική της οργάνωσης απέναντι στην Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας και η αλλαγή τακτικής του ΕΑΜ στο τελικό στάδιο της απελευθέρωσης.

Стратегия и тактика национально-освободительного фронта Греции (ЭАМ) 1941-1944 Улунян Арутюн Акопович ИВИ Академия Наук СССР 1989 ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΚΚΕ

Το θέμα της έρευνας είναι η μελέτη της στρατηγικής και της τακτικής που ακολούθησε το ΕΑΜ κατά την περίοδο 1941-1944. Εξετάζεται ο ρόλος που κατείχε το ΚΚΕ στους κόλπους του ΑΕΜ-ΕΛΑΣ, ο χαρακτήρας των σχέσεων μεταξύ κομμάτων και οργανώσεων ως συστατικών στοιχείων του ΕΑΜ και πώς αυτές ασκούσαν επιρροή στον μηχανισμό επεξεργασίας και λήψης αποφάσεων. Αναλύονται επίσης οι αιτίες που οδήγησαν σε αλλαγές στρατηγικών, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο θέμα των σεκταριστικών τάσεων από μέλη του ΚΚΕ και οι επιπτώσεις τους. Επιπροσθέτως, εξετάζεται η παρουσία και η ανάμιξη του αγγλικού παράγοντα και οι επιπτώσεις του στη δράση του ΕΑΜ.

Коммунистическая партия Греции: Актуальные вопросы идеологии и внутренней истории. Улунян Арутюн Акопович Центр гуманистических исследований "Эпоха" 1992

Η παρούσα μελέτη συνιστά μέρος μεταγενέστερου βιβλίου του συγγραφέα με τον ίδιο τίτλο, μόνο που εδώ διερευνάται η πρώιμη ιστορία του ΚΚΕ ως το 1940. Η μελέτη ξεκινά από την εμφάνιση των πρώτων σοσιαλιστικών οργανώσεων, εξετάζεται η εξέλιξη τους στο ΣΕΚΕ και στη συνέχεια η δημιουργία του ΚΚΕ. Αναλύεται η πρώιμη πολιτική δραστηριότητα του κόμματος, οι εσωτερικές διαμάχες, θέματα ιδεολογίας και σχέσεων με την Κομιντέρν, καθώς επίσης και η δραστηριότητα του κόμματος την περίοδο που βρίσκονταν εκτός νόμου από το 1935 ως το 1940.

Коммунистическая партия Греции. Актуальные вопросы идеологии, политики и внутренней истории: КПГ в Национальном Сопротивлении, Гражданской и "холодной" войнах 1941-1956 гг. Улунян Арутюн Акопович Фонд греческих исследований 1994 ΕΑΜ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Στην παρούσα μελέτη εξετάζονται θέματα ιστορίας του ΚΚΕ, τα οποία αφορούν στη διαδικασία διαμόρφωσης του ιδεολογικού και πολιτικού προγράμματος του κατά τη διάρκεια της Εθνικής Αντίστασης, καθώς και ο ρόλος του κάθε ηγέτη του κόμματος σ&#039;αυτή τη διαδικασία. Εξετάζονται επίσης θέματα πολιτικής πρακτικής του ΚΚΕ κατά τη διάρκεια του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα το 1941-1944, η επιρροή του «ξένου παράγοντα» στις ιδεολογικές τοποθετήσεις του ΚΚΕ, καθώς και η πολιτική που ακολούθησε κατά την περίοδο 1941-1956. Αναλύονται οι σχέσεις του με τα κομμουνιστικά κόμματα και καθεστώτα των χωρών του Ανατολικού μπλόκ και της Ε.Σ.Σ.Δ., η εσωτερική του ανάπτυξη, ο μηχανισμός λήψης και εφαρμογής αποφάσεων μετά τη Κομιντέρν, η σχέση του με άλλες πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα καθώς και η στρατηγική και η τακτική του κόμματος κατά την περίοδο 1941-1956.

Образование и развитие коммунистической партии Греции: от социалистических кружков последней трети XIX в. до 1941 г. Улунян Арутюн Акопович ИВИ РАН 1994

Η συγκεκριμένη έρευνα αφορά την ιστορική πορεία του ΚΚΕ από την εμφάνιση των πρώτων σοσιαλιστικών κύκλων στην Ελλάδα ως την Γερμανική εισβολή το 1941. Ο στόχος της συνίσταται στον εντοπισμό των ιδεολογικών και θεωρητικών θέσεων του ΚΚΕ. Επισημαίνονται οι διαδικασίες ίδρυσης του, αναλύονται οι πολιτικές του θέσεις κατά τη διάρκεια της ιστορικής του εξέλιξης, καθώς επίσης και η διαμόρφωση πολιτικής από τα ηγετικά του στελέχη για την επίτευξη της εξουσίας. Επιπλέον, εξετάζεται η σχέση του με τις άλλες πολιτικές δυνάμεις της χώρας, όπως και η σχέση του με την Κομιντέρν.

КПГ: история- идеология - политика 1956 - 1974 Улунян Арутюн Акопович Фонд греческих исследований Москвы 1995

Σε αυτήν την εργασία ο συγγραφέας βασίζει την έρευνα του σε ρωσικά έγγραφα και αρχεία που μέχρι τότε ήταν άγνωστα ή μυστικά. Αναλύεται η πολιτική ζωή της Ελλάδας από την περίοδο της δεκαετίας του 1950 ως την έλευση της χούντας το 1974. Εξετάζεται ο ιδεολογικός προσανατολισμός του ΚΚΕ, η σχέση του με τα άλλα κομμουνιστικά κόμματα και ιδιαίτερα με το ΚΚΣΕ. Έμφαση δίνεται στον &quot; δυαδικό&quot; του χαρακτήρα: ΚΚΕ εσωτερικού και ΚΚΕ εξωτερικού και πώς αυτός επηρέασε την εξέλιξη του.

Балканы: Горячий мир холодной войны. Греция и Турция между Западом и Востоком, 1945-1960 Улунян Арутюн Акопович Российские вести 2001 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΕΣΣΔ, ΗΠΑ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Στην παρούσα μονογραφία εξετάζεται το ζήτημα του σχηματισμού της Ελλάδας και της Τουρκίας ως περιφερειακών κρατών στον Ψυχρό Πόλεμο. Αναλύεται η επιρροή των εξωτερικών και των εσωτερικών παραγόντων στον ορισμό των προτεραιοτήτων στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και των δυο χωρών. Επίσης, παρουσιάζεται η εξέλιξη των σχέσεων τους με τις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ.

Греция в годы Второй Мировой Войны, гражданской войны и реконструкции 1940-1960 гг. Улунян Арутюн Акопович Политическая история современной Греции: конец XVIII в. - 90-е гг. XX в. ИВИ РАН 1998

Το βιβλίο, το οποίο έχει την δομή σειράς διαλέξεων, παρατίθεται η κοινωνικό-πολιτική ιστορία της Ελλάδας από την ίδρυση του ελληνικού ανεξάρτητου κράτους ως τα μέσα της δεκαετίας του 1990. Στο τέταρτο κεφάλαιο εξετάζονται ζητήματα εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής την περίοδο του Β΄ Π Π, μελετάται ο ρόλος της Ελλάδας σε αυτόν, ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος, καθώς και η περίοδος της ανοικοδόμησης του κράτους ως το 1967.

Греция: проблемы современной истории Шеменков Карл Афанасьевич Мысль 1987 ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΚΚΕ

Πρόκειται για ένα βιβλίο, στο οποίο γίνεται μια σύντομη παρουσίαση της ιστορίας της σύγχρονης Ελλάδας, ιδίως από την αρχή του Α&#039; ΠΠ. μέχρι και τη δεκαετία του 1980. Ο συγγραφέας αποτυπώνει μια γενική εικόνα των γεγονότων που καλύπτουν το φάσμα της οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής ζωής της χώρας. Πέρα απ αυτό, δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στο περιεχόμενο και την εξέλιξη της επαναστατικής διαδικασίας στην Ελλάδα, όπου ο αγώνας των προοδευτικών και δημοκρατικών δυνάμεων ενάντια στις συντηρητικές συχνά παίρνει ακραίες μορφές. Συγκεκριμένα, αναφορά γίνεται στην Εθνική Αντίσταση, στον Εμφύλιο πόλεμο και την μετεμφυλιακή περίοδο.

Англичане в Греции Шеперд А. Военное издательство министерства вооруженных сил СССР 1948 ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Το βιβλίο αποτελεί μαρτυρία του άγγλου στρατηγού Α. Shepperd για την εμπειρία στον ελληνικό εμφύλιο, ως μέλος της αγγλικής αποστολής οικονομικής ενίσχυσης της Ελλάδος το 1945. Ο στρατηγός αναλύει την πολιτική, οικονομική και κοινωνική κατάσταση στην Ελλάδα το 1945, κατακρίνοντας σφοδρά την αγγλική πολιτική. Καταδεικνύει το ρόλο επίσημων πρόσωπων της Αγγλίας, καθώς και τον ρόλο του αγγλικού στρατιωτικού παράγοντα στην περιοχή την εποχή του εμφυλίου.

Что мешает разрешению греческой проблемы Шмелев Н.С. Правда 1949 ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΟΗΕ

Στενογράφημα της δημόσιας διάλεξης. Πρόκειται για μία διάλεξη, με θέμα την οικονομική, κοινωνική και πολιτική κατάσταση που επικρατούσε στην Ελλάδα στα μεταπολεμικά χρόνια. Εξετάζεται το ελληνικό ζήτημα, καθώς και η διεθνής του διάσταση. Επίσης, γίνεται αναφορά στην τρομοκρατία των πολιτικών κρατούμενων και στο σύστημα της απονομής δικαιοσύνης. Στο τέλος, προτείνονται τρόποι επίλυσης του ελληνικού προβλήματος.

Szpital grecki na wyspie Wolin Barcikowski Władysław Krajowa Agencja Wydawnicza 1989 EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΒΟΛΙΝ, ΜΥΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΠΟΛΩΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΑΝΤΑΡΤΕΣ, ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

To βιβλίο περιλαμβάνει τα απομνημονεύματα (1949-1951) του Władysław Barcikowski, στρατηγού του Πολωνικού Στρατού και ορθοπεδικού - χειρούργου, ιδρυτή και διευθυντή του μυστικού νοσοκομείου Dziwnów στο νησί Wolin. Στην έκδοση περιγράφονται οι εντατικές προετοιμασίες για τη διοργάνωση, κατόπιν εντολής του Α’ Γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής του Πολωνικού Εργατικού Κόμματος Bolesław Bierut, του «Νοσοκομείου 250» στην πρώην στρατιωτική βάση γερμανικών υδροπλάνων (στρατιωτική μονάδα 1904), όπου νοσηλεύονταν πάνω από 1500 Έλληνες αντάρτες του ΔΣΕ, βαριά τραυματισμένοι στο Δυρράχιο της Αλβανίας. Περιγράφεται η περίθαλψη και η νοσηλεία των Ελλήνων ανταρτών στο μεγαλύτερο, στην Πολωνία και στις Λαϊκές Δημοκρατίες της Ανατολικής Ευρώπης, νοσοκομείο στρατιωτικής χειρουργικής και φυσικής αποκατάστασης.

Historia Współczesna Stosunków Międzynarodowych 1945 -1996 Kukułka Józef Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR / Fundacja Studiów Międzynarodowych - Foundation of International Studies 1996 ΔΟΓΜΑ ΤΡΟΥΜΑΝ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΕΣΣΔ, ΗΠΑ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Στην σημαντικότερη ακαδημαϊκή έκδοση που είναι αφιερωμένη στη σύγχρονη ιστορία των διεθνών σχέσεων, στα πλαίσια της διαμόρφωσης της νέας πολιτικής τάξης, περιγράφεται η έκβαση του εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα και η παρέμβαση των ΗΠΑ στα εσωτερικά ζητήματα του ελληνικού κράτους με την εξαγγελία του δόγματος Τρούμαν.

Zimna wojna: sprzeczności, konflikty i punkty kulminacyjne w radziecko-amerykańskiej rywalizacji Malendowski Wodzimierz Wydawn. Nauk. Instytutu Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM 1994 ΔΟΓΜΑ ΤΡΟΥΜΑΝ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΕΣΣΔ, ΗΠΑ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Σ&#039; ένα ευρύ πλέγμα διεθνών διενέξεων που σχετίζονται με τον ψυχρό πόλεμο και τον σοβιετικο-αμερικανικό γεωπολιτικό, ιδεολογικό, οικονομικό και στρατιωτικό ανταγωνισμό, παρουσιάζεται η αμερικανική επέμβαση στον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο με το δόγμα Τρούμαν.

D. Z. Manuilski beszéde a Biztonsági Tanács 1946 szeptember 10-i ülésén a görög kérdés tárgyalásaival kapcsolatban. Manuilskij Dimitrij Zaharovič Scanteia 1946 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΚΑΤΟΧΗ, ΟΗΕ

Στο βιβλίο αυτό το οποίο εκδόθηκε στα Ουγγρικά στο Βουκουρέστι, δημοσιεύετε η ομιλία του Manuilʹskij, Dimitrij Zaharovič υπουργού εξωτερικών της Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Ουκρανίας στη συνεδρίαση του Συμβούλιο Ασφαλείας τις 10 Σεπτεμβρίου 1946 σχετικά με το λεγόμενο Ελληνικό ζήτημα. Ο υπουργός τόνισε ότι οι Βρετανοί κάνουν σαν να μην υπήρχε κανένα πρόβλημα στην Ελλάδα, σαν να μην υπήρχαν κατακτητές, σαν να μην υπήρχαν τεράστιες εντάσεις, και σαν να μην υπήρχε μοναρχοφασιστικό καθεστώς.

Grecja w polityce Stanów Zjednoczonych 1944 - 1963 Rączkiewicz Małgorzata Wydawnictwo Adam Marszałek 2011 ΔΟΓΜΑ ΤΡΟΥΜΑΝ, ΕΛΛΑΔΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΗΠΑ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Μια μελέτη των αμερικανο-ελληνικών σχέσεων μετά το Β&#039; Παγκόσμιο Πόλεμο και ανάλυση της μεταβολής στην αμερικανική εξωτερική πολιτική και στην αντίληψη της διεθνούς πολιτικής σκηνής από την Ουάσιγκτον υπό το πρίσμα του ελληνικού ζητήματος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ελληνική πτυχή του δόγματος Τρούμαν.

Zimna Wojna (1946 1989) i jej konsekwencje dla ładu międzynarodowego Różanek Hanna, Erhard Cziomer et al. InstytutZachodni : WyższaSzkołaNaukHumanistycznychiDziennikarstwa 2007 ΕΣΣΔ, ΗΠΑ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Στο βιβλίο αναλύονται οι συνέπειες του ψυχρού πολέμου για τη διεθνή τάξη και περιγράφεται ο εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα, ο παρεμβατισμός των ΗΠΑ και το Δόγμα του Τρούμαν, καθώς και η ελληνο-τουρκική αντιπαράθεση στα πλαίσια του Κυπριακού.

Zimna Wojna (1946 1989) i jej konsekwencje dla ładu międzynarodowego Różanek Hanna, Erhard Cziomer et al. InstytutZachodni : WyższaSzkołaNaukHumanistycznychiDziennikarstwa 2007 ΕΣΣΔ, ΗΠΑ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Στο βιβλίο αναλύονται οι συνέπειες του ψυχρού πολέμου για τη διεθνή τάξη και περιγράφεται ο εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα, ο παρεμβατισμός των ΗΠΑ και το Δόγμα του Τρούμαν, καθώς και η ελληνο-τουρκική αντιπαράθεση στα πλαίσια του Κυπριακού.

Napjaink Görögországa Samaras Orestēs Kossuth Kiadó 1971 ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Ο συγγραφέας, πολιτικός πρόσφυγας στην Ουγγαρία σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Οικονομικών Επιστημών της Βουδαπέστης. Στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου αναλύεται η εξαρτημένη οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας. Στο πρώτο μέρος όμως έχουμε μια σύντομη επισκόπηση της πιο πρόσφατης ιστορίας της Ελλάδας. Αναλύεται ο Εμφύλιος και το μετεμφυλιακό καθεστώς.

Rozwój stosunków Bułgarii z Grecją i Turcją po II wojnie światowej, 1944-1975 Znamierowska-Rakk Elżbieta Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk 1979 ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟΥΡΚΙΑ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Βιβλίο - ανάλυση των μεταπολεμικών σχέσεων της Βουλγαρίας με την Ελλάδα και την Τουρκία, από το 1944-1975. Στο βιβλίο παρουσιάζεται η ιστορία των ελληνοτουρκικών και των ελληνοβουλγαρικών διπλωματικών σχέσεων, οι θέσεις των τριών χωρών για το Μακεδονικό ζήτημα και για τις θρησκευτικές μειονότητες.

Grecja walczy 1944-1948 Brończyk J. Spółdzielnia Wydawnicza "Wiedza" 1948 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΔΣΕ, ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΕΛΑΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Στο βιβλίο περιγράφονται οι ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδος και του Εθνικού (κυβερνητικού) Στρατού. O συγγραφέας αναφέρεται στα ιστορικά και πολιτικά αίτια του Εμφυλίου, στις αντίπαλες πολιτικές παρατάξεις και στα ιστορικά γεγονότα, όπως παρουσιάζονταν μέσα από έγγραφα και αναφορές στη διάρκεια των συγκρούσεων (1948) .

A magyarországi görögök legújabb kori története Dzindzisz Jorgosz Kőbányai Önkormányzat 1994 ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

Συλλογικός τόμος, έκδοση της Επιτροπής Μειονοτήτων και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων του διαμερίσματος Kőbánya της Βουδαπέστης. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι πρόσφυγες του Εμφυλίου εγκαταστάθηκαν πρώτα σε αυτό το διαμέρισμα. Σε αυτό τον τόμο ένα κεφάλαιο ασχολείται με την άφιξη και εγκατάσταση των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων. Το 1948-1949 το 90-92% των ενήλικων προσφύγων ήταν αγρότες. Σε μια απογραφή του 1954 αναφέρεται ότι το 82% των προσφύγων απασχολούνταν πια στη βιομηχανία, και είχαν εγκατασταθεί στα μεγάλα βιομηχανικά κέντρα. Το άρθρο ασχολείται επίσης και με τα παιδιά, με την εγκατάσταση και την εκπαίδευση τους.

Α görög nép szabadságharca Országos Szakszervezeti Tanács Országos Szakszervezeti Tanács 1948 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ, ΜΑΡΚΟΣ

Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο περιέχει μια σύντομη ανασκόπηση της πρόσφατης Ελληνικής ιστορίας. Παρουσιάζεται η Αντίσταση και η Ίδρυση του Δημοκρατικού Στρατού. Γίνεται ειδική αναφορά στο ρόλο των γυναικών. Στο φυλλάδιο δημοσιεύονται φωτογραφίες της Αντίστασης και φωτογραφίες του Μάρκου. Στο τελευταίο κεφάλαιο εκφράζεται η συμπαράσταση της ουγγρικής κοινωνίας στον ελληνικό λαό. Τέλος, δημοσιεύεται η διεύθυνση και ο τραπεζικός λογαριασμός της Εθνικής Επιτροπής Βοήθειας για τον Ελληνικού Λαού για να ξεκινήσει έρανος.

Греция в международных отношениях 1936-1941 Квашнин Ю.Д. Изд-во Московского университета 2011 Β' ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Η μονογραφία πραγματεύεται τη θέση και το ρόλο της Ελλάδας στο σύστημα διεθνών σχέσεων τις παραμονές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ, βάσει πρωτογενούς αρχειακού υλικού, διαφωτίζονται θέματα όπως η πολιτική παλινδρόμησης της Ελλάδας την περίοδο της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά, οι σχέσεις με την Αντάντ της Βαλκανικής, οι ελληνο-σοβιετικές σχέσεις, οι αιτίες της ήττας των ελληνοβρετανικών στρατευμάτων την περίοδο Απριλίου-Μαΐου 1940, η προετοιμασία των βρετανικών εκστρατευτικών στρατευμάτων για τη μάχη της Κρήτης, η ιστορική σημασία και η βαρύτητα της συμμετοχής της Ελλάδος στο Β΄ Π Π.

Проникновение монополистического капитала США в Грецию после Второй Моровой Войны (1947-1960) Мелетиадис И.Х. 1961 ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΕΠΙΡΡΟΗ, ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

Η παρούσα διατριβή πραγματεύεται την αμερικανική οικονομική βοήθεια προς την Ελλάδα από το 1947 έως το 1960. Αρχικά παρέχει μια σύντομη ιστορική επισκόπηση των μεταπολεμικών εξελίξεων στην Ελλάδα. Στο κυρίως μέρος της διατριβής εξετάζονται οι βασικοί τομείς και κατευθύνσεις της άσκησης της οικονομικής πολιτικής των ΗΠΑ, καθώς σημειώνεται ότι η αμερικανική παρέμβαση επέτρεψε στον ελληνικό «μοναρχο-φασισμό» να προκαλέσει εμφύλιο πόλεμο.

Рыцарь Акрополя Ригас Э. Госуд. Издат. Полит. Литер. 1959 ΕΔΑ, ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Το βιβλίο είναι μια μετάφραση από πολωνική έκδοση και κυκλοφορεί στα πλαίσια της διεθνούς κινητοποίησης για τον Μ. Γλέζο, ύστερα από τις κατηγορίες που απαγγέλθηκαν για κατασκοπία. Παρατίθενται βιογραφικά στοιχεία, περιγράφονται τα γεγονότα των εκλογών του 1958, λόγος γίνεται για την δράση της ΕΔΑ και για τις πολιτικές της κυβέρνησης Καραμανλή, ιδιαίτερα για θέματα όπως το Κυπριακό, την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ και τη σχέση της με τα σοσιαλιστικά κράτη.

Εθνική Αντίσταση και Δεκέμβρης 1944 Μπαρτζιώτας Βασίλης Σύγχρονη Εποχή 1979 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΚΚΕ, ΠΕΕΑ, ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ, ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΗΣ ΒΑΡΚΙΖΑΣ

Το παρόν δοκίμιο εκδόθηκε με την ευκαιρία του ιστορικού 10ου συνεδρίου και των 60 χρόνων του ΚΚΕ. Ο Μπαρτζιώτας ήταν στέλεχος του ΚΚΕ, επίτροπος του Γενικού Αρχηγείου του ΔΣΕ και επαναπατρίστηκε το 1976. Η θεματική του βιβλίου αφορά την πολιτική δράση του ΚΚΕ κατά την περίοδο του Β΄ ΠΠ, τη δράση του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και της ΕΠΟΝ, τη θέση της Σοβιετικής Ένωσης στα Βαλκάνια, την επέμβαση των Βρετανών, τα Δεκεμβριανά και τον αντίκτυπο τους στην ένοπλη σύγκρουση που ακολούθησε ως τη Συμφωνία της Βάρκιζας.

История национального сопротивления в Греции 1940-1945 Зоидис Г., Кайлас Д., Мамацис Д., Атанасиу Ф., Асурас Г. Издательство Прогресс 1977 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ, ΚΑΤΟΧΗ, ΠΕΕΑ

Το θέμα του συλλογικού αυτού ιστορικού δοκιμίου είναι η ιστορία της Εθνικής Αντίστασης στην Ελλάδα. Το βιβλίο είναι μετεφρασμένο από τα ελληνικά. Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε το 1974. Η αφήγηση της ιστορίας του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ έχει μια ιδεολογικά φορτισμένη χροιά. Γίνεται περιγραφή των σημαντικότερων μαχών μεταξύ ανταρτών και Γερμανών, καθώς και των εξελίξεων του Ανατολικού Μετώπου. Αναφορά γίνεται στην βρετανική στρατιωτική επέμβαση και στα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 1944.

История национального сопротивления в Греции 1940-1945 Зоидис Г., Кайлас Д., Мамацис Д., Атанасиу Ф., Асурас Г. Издательство Прогресс 1977 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ, ΚΑΤΟΧΗ, ΠΕΕΑ

Το θέμα του συλλογικού αυτού ιστορικού δοκιμίου είναι η ιστορία της Εθνικής Αντίστασης στην Ελλάδα. Το βιβλίο είναι μετεφρασμένο από τα ελληνικά. Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε το 1974. Η αφήγηση της ιστορίας του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ έχει μια ιδεολογικά φορτισμένη χροιά. Γίνεται περιγραφή των σημαντικότερων μαχών μεταξύ ανταρτών και Γερμανών, καθώς και των εξελίξεων του Ανατολικού Μετώπου. Αναφορά γίνεται στην βρετανική στρατιωτική επέμβαση και στα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 1944.

История национального сопротивления в Греции 1940-1945 Зоидис Г., Кайлас Д., Мамацис Д., Атанасиу Ф., Асурас Г. Издательство Прогресс 1977 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ, ΚΑΤΟΧΗ, ΠΕΕΑ

Το θέμα του συλλογικού αυτού ιστορικού δοκιμίου είναι η ιστορία της Εθνικής Αντίστασης στην Ελλάδα. Το βιβλίο είναι μετεφρασμένο από τα ελληνικά. Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε το 1974. Η αφήγηση της ιστορίας του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ έχει μια ιδεολογικά φορτισμένη χροιά. Γίνεται περιγραφή των σημαντικότερων μαχών μεταξύ ανταρτών και Γερμανών, καθώς και των εξελίξεων του Ανατολικού Μετώπου. Αναφορά γίνεται στην βρετανική στρατιωτική επέμβαση και στα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 1944.

История национального сопротивления в Греции 1940-1945 Зоидис Г., Кайлас Д., Мамацис Д., Атанасиу Ф., Асурас Г. Издательство Прогресс 1977 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ, ΚΑΤΟΧΗ, ΠΕΕΑ

Το θέμα του συλλογικού αυτού ιστορικού δοκιμίου είναι η ιστορία της Εθνικής Αντίστασης στην Ελλάδα. Το βιβλίο είναι μετεφρασμένο από τα ελληνικά. Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε το 1974. Η αφήγηση της ιστορίας του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ έχει μια ιδεολογικά φορτισμένη χροιά. Γίνεται περιγραφή των σημαντικότερων μαχών μεταξύ ανταρτών και Γερμανών, καθώς και των εξελίξεων του Ανατολικού Μετώπου. Αναφορά γίνεται στην βρετανική στρατιωτική επέμβαση και στα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 1944.

История национального сопротивления в Греции 1940-1945 Зоидис Г., Кайлас Д., Мамацис Д., Атанасиу Ф., Асурас Г. Издательство Прогресс 1977 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ, ΚΑΤΟΧΗ, ΠΕΕΑ

Το θέμα του συλλογικού αυτού ιστορικού δοκιμίου είναι η ιστορία της Εθνικής Αντίστασης στην Ελλάδα. Το βιβλίο είναι μετεφρασμένο από τα ελληνικά. Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε το 1974. Η αφήγηση της ιστορίας του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ έχει μια ιδεολογικά φορτισμένη χροιά. Γίνεται περιγραφή των σημαντικότερων μαχών μεταξύ ανταρτών και Γερμανών, καθώς και των εξελίξεων του Ανατολικού Μετώπου. Αναφορά γίνεται στην βρετανική στρατιωτική επέμβαση και στα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 1944.

Демократия или фашизм в Греции? Шеврие Д., Марен А. Госуд. Издат. Иностр. Литер. 1947 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ

Το βιβλίο είναι μεταφρασμένο από τα γαλλικά στα ρωσικά και παρουσιάζει μια γενική εικόνα της Ελλάδας την περίοδο της κατοχής ως την απελευθέρωση. Αναφορά γίνεται στα Δεκεμβριανά, στη συνθήκη της Βάρκιζας και τα γεγονότα που την ακολουθούν. Ο βασικός προβληματισμός έγκειται στο ερώτημα «γιατί οι περισσότεροι λαοί των Βαλκανίων, μετά την υποχώρηση των Γερμανών, πέρασαν σε καθεστώς λαϊκής δημοκρατίας, ενώ στην Ελλάδα συνέβη το αντίθετο.

Демократия или фашизм в Греции? Шеврие Д., Марен А. Госуд. Издат. Иностр. Литер. 1947 ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ, ΕΑΜ-ΕΛΑΣ

Το βιβλίο είναι μεταφρασμένο από τα γαλλικά στα ρωσικά και παρουσιάζει μια γενική εικόνα της Ελλάδας την περίοδο της κατοχής ως την απελευθέρωση. Αναφορά γίνεται στα Δεκεμβριανά, στη συνθήκη της Βάρκιζας και τα γεγονότα που την ακολουθούν. Ο βασικός προβληματισμός έγκειται στο ερώτημα «γιατί οι περισσότεροι λαοί των Βαλκανίων, μετά την υποχώρηση των Γερμανών, πέρασαν σε καθεστώς λαϊκής δημοκρατίας, ενώ στην Ελλάδα συνέβη το αντίθετο.

Греческий народ в борьбе против фашистких захватчиков Влахос Д. ОГИЗ. ГОСПОЛИТИЗДАТ ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Το βιβλίο αποτελεί μια σύντομη περιγραφή της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας, των πλουτοπαραγωγικών πηγών και πόρων της, καθώς και της οικονομικής της κατάστασης την περίοδο του μεσοπολέμου. Επίσης, γίνεται αναφορά στα πολιτική ζωή της χώρας κατά την ίδια περίοδο. Επιπλέον, γίνεται λόγος για την οικονομική και πολιτική διείσδυση των Ιταλών και των Γερμανών στον ελλαδικό χώρο και πώς ο ελληνικός λαός αντιστάθηκε σε αυτή τη διείσδυση.

Коммунистическая партия Греции в борьбе против монархо-фашистской диктатуры и угрозы войны (1934-1941) Жога Мери Янис 1973 ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΚΚΕ

Ο κύριος σκοπός αυτής της μελέτης είναι η εξέταση του ρόλου του ΚΚΕ από την εγκαθίδρυση του φασιστικού καθεστώτος στην Ελλάδα ως την Γερμανική εισβολή. Συγκεκριμένα παρουσιάζονται τα αίτια εγκαθίδρυσης του φασισμού, διαπιστώνονται οι θετικές και οι αρνητικές πλευρές της δραστηριότητας του ΚΚΕ, και παράλληλα διαφωτίζεται ο συσχετισμός των γεγονότων στην Ελλάδα με αυτά της διεθνούς σκηνής.

Коммунистическая партия Греции в борьбе за национальное и социальное освобождение греческого народа (1940-1945) Манчха П.И. ВПШ и АОН при ЦК КПСС 1963 ΕΑΜ, ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΕΛΑΣ, ΕΣΣΔ, ΚΚΕ

Η μελέτη στοχεύει στην ανάλυση της δραστηριότητας του ΚΚΕ στα χρόνια του Β&#039; ΠΠ. Αρχικά, αναλύει την οικονομική και πολιτική κατάσταση της χώρας πριν την έναρξη του πολέμου και ερευνά το αρχικό στάδιο του εθνικό-απελευθερωτικού αγώνα. Στη συνέχεια, εξετάζονται η δράση, καθώς και τα λάθη της ηγεσίας του ΚΚΕ, του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ. Εν κατακλείδι, γίνεται αναφορά στον αγώνα των προοδευτικών δυνάμεων της Ελλάδας για την απελευθέρωση.

Związki serdeczne: Polacy i Grecy” Wojecki Mieczysław Pryzmat 1999 ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ, ΒΟΛΙΝ

Ο συγγραφές αναφέρεται στις διάφορες πτυχές της αλληλεπίδρασης του πολωνικού και του ελληνικού πολιτισμού και παρουσιάζει τους δεσμούς που ενώνουν την Ελλάδα και την Πολωνία, σε όλα τα πεδία της δημόσιας ζωής. Περιέχει μια σύντομη παρουσίαση των ελληνο-πολωνικών επαφών, από τα προϊστορικά χρόνια έως τα μεταπολεμικά χρόνια, δηλαδή έως την άφιξη στα τέλη της δεκαετίας του ‘40 και στις αρχές του ’50, των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων. Τμήμα του βιβλίου είναι αφιερωμένο στην μετανάστευση των Ελλήνων και στην εγκατάστασή τους στο DolnyŚląsk (KάτωΣιλεσία) και στο μυστικό στρατιωτικό νοσοκομείου στο Wolin. Σκιαγραφούνται οι φυσιογνωμίες γνωστών εκπροσώπων της ελληνικής κοινωνίας στην Πολωνία και περιγράφεται η δράση του Συλλόγου Έλληνο - Πολωνικής Φιλίας και η πολιτιστική ζωή των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων.

Uchodźcy polityczni z Grecji w Polsce 1948-1975 Wojecki Mieczysław Karkonoskie Tow. Nauk. w Jeleniej Górze 1989 ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ, ΠΑΛΛΙΝΟΣΤΗΣΗ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Δίγλωσσο βιβλίο 260 σελίδων, διαθέσιμο σε πολωνική και αγγλική εκδοχή, αφιερωμένο στην προσφυγιά και την εγκατάσταση των Ελλήνων και των Σλαβομακεδόνων προσφύγων στην Πολωνία. Πρόκειται για μια διεξοδική μελέτη όλων των πτυχών της ζωής των Ελλήνων που εγκαταστάθηκαν στην Πολωνία μετά τον ελληνικό Εμφύλιο Πόλεμο. Αναλύονται τα πολιτικά αίτια της μετανάστευσης, περιγράφεται η βοήθεια που παρείχε η Πολωνία στους πρόσφυγες, ιδίως όσον αφορά την κοινωνική πρόνοια, την εκπαίδευση και τη μόρφωση των προσφυγόπουλων και παρουσιάζεται η πληθυσμιακή σύνθεση και οι εστίες εγκατάστασης των Ελλήνων και των Σλαβομακεδόνων. Σκιαγραφείται η επαγγελματική φυσιογνωμία των μεταναστών, αναλύονται τα ιδιαίτερα κοινωνικό-πολιτισμικά χαρακτηριστικά τους γνωρίσματα που τους διαχώριζαν από τις υπόλοιπες κοινότητες / μειονότητες της Πολωνίας και περιγράφεται η πολιτική και η πολιτιστική τους δραστηριότητα. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στις ενέργειες της Ένωσης Πολιτικών Προσφύγων «Νίκος Μπελογιάννης» για τη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας και στην έκδοση ελληνικού Τύπου από την ελληνική και τη σλαβομακεδονική κοινότητα. Το βιβλίο περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο αφιερωμένο στην πολιτική της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας απέναντι στον ελληνικό και το σλαβομακεδονικό πληθυσμό της Πολωνίας. Στο τέλος του βιβλίου δημοσιεύεται περίληψη στην ελληνική και σλαβομακεδονική γλώσσα.

O Grecji i Grekach w Zgorzelcu Prosyniak Kazimierz, Czarnecki Ryszard Gmina Zgorzelec 2007 ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ, ΠΑΛΛΙΝΟΣΤΗΣΗ, ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ, ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΩΝΙΑΣ,

Το βιβλίο αναφέρεται στη ζωή των Ελλήνων που έφθασαν, μετά το 1916, στην πόλη του Zgorzelec(στη γερμανική γλώσσα: Görlitz), πόλη στη δυτική Πολωνία, όπου το 1916 - 1919, 6.500-7000 Έλληνες στρατιώτες εγκαταστάθηκαν σε στρατόπεδο ομήρων του Görlitz. Εκεί αργότερα, έφθασε ο μεγαλύτερος αριθμός Ελλήνων πολιτικών προσφύγων. Περιγράφονται, μεταξύ άλλων, οι συνθήκες διαβίωσης των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων που έφθασαν μεταπολεμικά, η στάση των Πολωνών έναντι της ελληνικής κοινότητας και οι κοινοί δεσμοί που αναπτύχθηκαν μεταξύ των Πολωνών και των Ελλήνων κατοίκων της πόλης.

O Grecji i Grekach w Zgorzelcu Prosyniak Kazimierz, Czarnecki Ryszard Gmina Zgorzelec 2007 ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ, ΠΑΛΛΙΝΟΣΤΗΣΗ, ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ, ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΩΝΙΑΣ,

Το βιβλίο αναφέρεται στη ζωή των Ελλήνων που έφθασαν, μετά το 1916, στην πόλη του Zgorzelec(στη γερμανική γλώσσα: Görlitz), πόλη στη δυτική Πολωνία, όπου το 1916 - 1919, 6.500-7000 Έλληνες στρατιώτες εγκαταστάθηκαν σε στρατόπεδο ομήρων του Görlitz. Εκεί αργότερα, έφθασε ο μεγαλύτερος αριθμός Ελλήνων πολιτικών προσφύγων. Περιγράφονται, μεταξύ άλλων, οι συνθήκες διαβίωσης των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων που έφθασαν μεταπολεμικά, η στάση των Πολωνών έναντι της ελληνικής κοινότητας και οι κοινοί δεσμοί που αναπτύχθηκαν μεταξύ των Πολωνών και των Ελλήνων κατοίκων της πόλης.

Byłem Grekiem…: wspomnienia wychowawcy dzieci greckich i macedońskich: Police 1953-1963 = ĒmounEllēnas ... Brzeziński Włodzimierz Wydawnictwo PonaD 2001 ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ, ΠΑΛΛΙΝΟΣΤΗΣΗ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΠΡΟΣΦΥΓΟΠΟΥΛΑ, ΕΝΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΩΝΙΑ, ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Το βιβλίο, με τη μορφή αναμνήσεων, παρέχει πληθώρα πληροφοριών για τους Έλληνες πολιτικούς πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στην πόλη Police (βορειοδυτική Πολωνία) και περιλαμβάνει αναφορές στην ιστορία της πόλης. Ο συγγραφέας καταθέτει μαρτυρίες δασκάλων, παιδαγωγών και πρώην μαθητών του Κρατικού Εκπαιδευτικού Κέντρου Police, όπου επεξηγείται κυρίως η περιπλοκότητα των πολιτικών γεγονότων και των παραγόντων που σηματοδότησαν την μεταπολεμική περίοδο στην Ελλάδα και στην Πολωνία. Στις προσωπικές του αναμνήσεις περιγράφει την άφιξή του στην πόλη Police, όπου ως νεοδιόριστος δάσκαλος ανέλαβε τη διοργάνωση εκπαιδευτικού κέντρου για τα προσφυγόπουλα. Ιδιαίτερη μνεία κάνει στις προσπάθειες προσαρμογής του εκπαιδευτικού προσωπικού και των μαθητών στο νέο περιβάλλον και τις δυσκολίες που προέκυψαν στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών που προέρχονται από διαφορετική κουλτούρα.

TagmaThanatu: wspomnienia z greckiej partyzantki Jużków Julian Έκδοση Πολωνικού Υπουργείου Άμυνας και Πανεπιστημίου Wisconsin - Madison 1977 ΑΝΤΑΡΤΕΣ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ

Αυτοβιογραφικό βιβλίο, υπό τη μορφή διηγήματος, με αναμνήσεις του διοικητή του πολωνικού στρατιωτικού σχηματισμού που συμμετείχε στο ελληνικό αντιστασιακό κίνημα. Αναφορά γίνεται στην εμπλοκή των κατοίκων της Σιλεσίας (Ślązacy) – λιποτακτών του γερμανικού στρατού, στις αντιφασιστικές δράσεις. Η ομάδα αυτή στήριξε το επίλεκτο τάγμα θανάτου, που σχημάτισαν αντιφασίστες αγωνιστές και κομμουνιστές. Περιγράφονται οι επιχειρήσεις στη Θεσσαλία, στην Πελοπόννησο και στη Λάρισα.

Aparat bezpieczeństwa wobec mniejszości narodowych na Pomorzu Zachodnim w latach 1945-1989 Słabig Arkadiusz IPN (Πολωνικό Ινστιτούτο Εθνικής Μνήμης) 2008 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΩΝΙΑ, ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΩΝΙΑΣ, ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΠΟΛΩΝΙΑΣ, ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ, ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ

Βασικό θέμα του βιβλίου, που στηρίζεται σε πολύτιμο και σημαντικό αρχειακό υλικό (ιδίως του Ινστιτούτου Εθνικής Μνήμης) είναι η στάση του πολωνικού κράτους απέναντι στις εθνικές μειονότητες και οι απειλές για την ενότητα του κράτους. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η ελληνική κοινότητα, όπως η λιθουανική ή η λευκορωσική (σε αντίθεση με τη γερμανική, την εβραϊκή ή την ουκρανική) δεν απειλούσε την ακεραιότητα του πολωνικού κράτους, όμως βρισκόταν υπό παρακολούθηση και έλεγχο. Τμήμα του βιβλίου αναφέρεται στην εγκατάσταση των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στη Λαϊκή Δημοκρατία στα πλαίσια της βοήθειας που παρείχαν οι πολωνικές αρχές στους αντάρτες. Επισημαίνεται ότι για ένα χρονικό διάστημα οι πρόσφυγες αποτελούσαν μια «ξεχωριστή κατηγορία ατόμων που ζούσαν σε ειδικά διαμορφωμένα ,απομονωμένα κέντρα ως μια ερμητικά κλειστή κοινωνία. Οι δράσεις των μυστικών υπηρεσιών SB απέναντι στους Έλληνες είχαν ως στόχο την πρόληψη της διείσδυσης στον ελληνικό χώρο πρακτόρων δυτικών κρατών και ενδεχόμενη αποτροπή ανάπτυξης και διάδοσης μιας πιο αυταρχικής και δογματικής εκδοχής του Κομμουνιστικού κινήματος. Στο βιβλίο περιγράφονται οι σημαντικότερες επιχειρήσεις, με έντονο διαχωρισμό πριν και μετά το 1956 (κατάρρευση του σταλινισμού και αλλαγές στις δομές των πολωνικών υπηρεσιών ασφαλείας).

Z Grecji do Polski: wspomnienia Bistulas Fanis Wydawnictwo Maria 2004 ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ, ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ, ΠΑΛΛΙΝΟΣΤΗΣΗ, ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ, ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ, ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΩΝΙΑΣ,

Προσωπική μαρτυρία του Φάνη Μπιστούλα, ενός από τους πολιτικούς πρόσφυγες του Εμφυλίου, ο οποίος έφθασε στην Πολωνία σε ηλικία 18 ετών, μετά από μια οδύσσεια και εγκαταστάθηκε στην πόλη Wałbrzych (νοτιοδυτική Πολωνία). Στο βιβλίο καταθέτει την προσωπική του μαρτυρία για τα σκληρά χρόνια του εμφυλίου και της προσφυγιάς.

ELAS znaczyłowolność Traczykowski Janusz Κrajowa Agencja Wydawnicza 1980 ΕΜΦΥΛΙΟΣ, ΚΑΤΟΧΗ, ΕΛΑΣ

Το βιβλίο είναι αφιερωμένο στη συμμετοχή μιας ομάδας Πολωνών στρατιωτών στο αντιστασιακό κίνημα στην Ελλάδα. Οι Πολωνοί αυτοί στην πλειοψηφία τους ήταν λιποτάκτες της Wehrmacht. Αν και έχει τη μορφή μυθιστορήματος περιλαμβάνει ιστορικές αναφορές για τον εμφύλιο πόλεμο.

Dokumenti o spoljnoj politici SFRJ, 1950 Vojvodić Mihajlo Jugoslovenski pregled 1993 ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ΕΞΩΤΕΡΙΚΉ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

Το βιβλίο αποτελεί μια συλλογή εγγράφων και ντοκουμέντων που διαφωτίζουν διάφορες πτυχές της γιουγκοσλαβικής εξωτερικής πολιτικής για το έτος 1950. Σε ένα μικρό αριθμό εγγράφων γίνεται μνεία και στις ελληνο-γιουγκοσλαβικές σχέσεις που περιορίζονται κυρίως στο ζήτημα του επαναπατρισμού των παιδιών-προσφύγων του ελληνικού Εμφυλίου.

Dokumenti o spoljnoj politici Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, 1949 Vojvodić Mihajlo Jugoslovenski pregled 1991 ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΕΞΩΤΕΡΙΚΉ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΚΑΡΝΤΕΛ, ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ, ΣΛΑΒΟΜΑΚΕΔΟΝΕΣ, ΤΙΤΟ

Ο τόμος χωρίζεται σε τρία μέρη. Το πρώτο και εκτενέστερο κεφάλαιο αποτελείται από γιουγκοσλαβικά ντοκουμέντα, το δεύτερο από ντοκουμέντα που προέρχονται από τις χώρες όπου διαβιούσαν γιουγκοσλαβικές μειονότητες και το τρίτο σε ξένα, μη γιουγκοσλαβικά ντοκουμέντα. Τα σχετικά με την Ελλάδα ντοκουμέντα αναφέρονται κατά κύριο λόγο στις κατηγορίες της γιουγκοσλαβικής ηγεσίας για παραβίαση των συνόρων από ένοπλα ελληνικά σώματα και την ελληνική αεροπορία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ντοκουμέντα που σχετίζονται με το ΝΟΦ και τη &#039;&#039;μακεδονική&#039;&#039; (όπως αναφέρεται) μειονότητα στην Ελλάδα.

Dokumenti o spoljnoj politici Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, 1948 Štrbac Čedomir Jugoslovenski pregled 1989 ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΕΞΩΤΕΡΙΚΉ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΛΑΖΑΡ ΚΟΛΙΣΕΦΣΚΙ, ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ, ΝΟΦ, ΤΙΤΟ

Ο παρών τόμος αποτελεί μέρος ευρύτερης σειράς εκδόσεων γιουγκοσλαβικών πηγών (ομιλίες και δηλώσεις Γιουγκοσλάβων αξιωματούχων, επιστολές και αναφορές διπλωματών, άρθρα εφημερίδων, αποφάσεις κομματικών οργάνων κ.ά.) που ρίχνουν φως στην εξωτερική πολιτική της Ομοσπονδιακής Γιουγκοσλαβίας. Το συγκεκριμένο τεύχος είναι αφιερωμένο σε ένα έτος σταθμό στην γιουγκοσλαβική ιστορία εξαιτίας της ρήξης Τίτο-Στάλιν. Τα έγγραφα του τόμου αναφέρονται στο ζήτημα της Τριέστης, στις σχέσεις του Βελιγραδίου με τις γειτονικές και μη σοσιαλιστικές χώρες και στη σοβιετική καμπάνια εναντίον του Τίτο. Το ενδιαφέρον του Έλληνα ερευνητή εστιάζεται στα λιγοστά κείμενα που αναφέρονται στα συνοριακά επεισόδια, στις διαμαρτυρίες της γιουγκοσλαβικής ηγεσίας για εκτελέσεις κομμουνιστών από την κυβέρνηση της Αθήνας και κυρίως στα έγγραφα που σχετίζονται με το Μακεδονικό Ζήτημα και τη δράση του ΝΟΦ.

Truce in the Balkans Barker Elisabeth Marshall 1948 ΑΘΗΝΑ, ΔΙΜΕΡΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΜΕΓΑΛΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ, ΣΟΦΙΑ

Η συγγραφέας περιηγήθηκε τα Βαλκάνια επί ένα χρόνο μετά το τέλος του Β΄ ΠΠ. Αναφέρεται στις πολιτικές εξελίξεις που σημάδεψαν την περίοδο. Περιγράφει παράλληλα τις εξελίξεις στο εσωτερικό της Βουλγαρίας και της Ελλάδας. Αφιερώνει τέσσερις σελίδες (202-205) στις σχέσεις των δύο χωρών, υπογραμμίζοντας το βαθύ μίσος που τις χωρίζει.

Jugoslavija i NATO (1951-1957) Bojan Dimitrijević Tricontinental 2003 ΒΑΛΚΑΝΙΚΑ ΣΥΜΦΩΝΑ, ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ, ΕΣΣΔ, ΗΠΑ, ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Στο βιβλίο εξετάζεται η αμερικανική βοήθεια που δόθηκε στη Γιουγκοσλαβία μέσω του ΝΑΤΟ στις αρχές της δεκαετίας του 1950. Ο συγγραφέας αναφέρεται επίσης στο ιταλικό βέτο όσον αφορά την ένταξη της Γιουγκοσλαβίας στη βορειοατλαντική συμμαχία πριν την επίλυση του ζητήματος της Τεργέστης, ε